I SA/Lu 496/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialność byłego wspólnika za zaległości S.C. PUH "D" z tytułu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2003 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać E.J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. E.J. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej po uzupełnieniu braków formalnych złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku jak i nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień wynika, iż skarżący z uwagi na swoją sytuację materialną nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje z żoną, synem jego niepracującą żoną oraz dwiema wnuczkami. Majątek wnioskodawcy i członków wspólnego gospodarstwa stanowi dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz inne zabudowania. Wnioskodawca uzyskuje razem z żoną dochody pochodzące ze świadczeń emerytalno rentowych w łącznej wysokości [...] zł brutto. Natomiast dochody jego syna pochodzące z gospodarstwa rolnego zadeklarowano w wysokości [...] zł miesięcznie. Innych dodatkowych dochodów m.in. z tytułu dopłat bezpośrednich syn skarżącego nie uzyskuje. Wnioskodawca jak i jego syn nie posiada nawet rachunku bankowego. Cały majątek wspólnego gospodarstwa domowego jest zastawiony na rzecz banków i organów podatkowych. Wszczęto również egzekucję z nieruchomości. Z załączonych dokumentów wynika również, iż zadłużenie skarżącego i pozostałych członków wspólnego gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł. Przy badaniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie określonym w rozpoznawanym wniosku wzięto pod uwagę i włączono do akt niniejszej sprawy również dokumenty źródłowe i oświadczenia nadesłane przez skarżącego i niektórych członków wspólnego gospodarstwa w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 275/08. Z tych nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego z tytułu energii elektrycznej, opłat za telefon, KRUS, wodę, wydatków na żywność wynoszą łącznie [...] zł. Powyższe zestawienie nie dotyczy kosztów opału ponoszonych w okresie od listopada do kwietnia w wysokości około [...] zł miesięcznie. Natomiast wydatki skarżącego i jego żony na leki wynoszą około [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również kryteria przyznania tej pomocy muszą się opierać na przesłankach ustawowych należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. W związku z tym, iż sprawa niniejsza nie objęta jest wpisem stosunkowym koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść obecnie mogą sprowadzać się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi. Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przy założeniu, iż z uzyskiwanych dochodów oprócz wydatków na leki (około [...] zł ) skarżący w miarę możliwości pomaga w utrzymaniu wspólnego gospodarstwa domowego, jak również z tytułu posiadanego zadłużenia wobec innych instytucji oraz organów podatkowych zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.