I SA/Lu 498/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia odmówić W.H. przyznania prawa pomocy. W.H. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej złożył pismo, z treści którego wynikało, iż składa zażalenie na decyzję dotyczącą uiszczenia wpisu i prosi o zwolnienie jego z tej opłaty. Skarżący motywuje to tym, że jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł miesięcznie i wydatkami na leki w wysokości [...] zł. Niniejsze pismo potraktowano jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu PPF. Skarżący wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył go w zakreślonym dla dokonania tej czynności procesowej terminie, zakreślając żądanie zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Złożony na urzędowym formularzu wniosek skarżący uzasadnia niskim dochodem, rentą inwalidzką i dużymi wydatkami na leki w wysokości [...] zł miesięcznie. Z urzędowego formularza wynika również, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z żoną. Jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz zgromadzone zasoby pieniężne w wysokość [...] zł. Łączne dochody jego wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł. Pochodzą one z tytułu umowy o pracę jego żony w wysokości [...] zł oraz z tytułu jego renty w ww. wysokości. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Dyspozycja art. 199 ppsa statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Wnosząc o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Minimum socjalne dla członka rodziny wynosi, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ) 351 zł na osobę. Jako, że niniejsza sprawa dotyczy należności pieniężnej (wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 589 zł) koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść obecnie sprowadzają się do wpisu stosunkowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Do kosztów postępowania należy zaliczyć również ewentualne koszty sądowe (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, potencjalny wpis od skargi kasacyjnej), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł ( § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. Biorąc pod uwagę uzyskiwane dochody przez wspólne gospodarstwo domowe, a zwłaszcza posiadane oszczędności, które znacznie przekraczają koszty tego procesu, w ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego od wniesionej skargi nie spowoduje braku możliwości zapewnienia członkom rodziny minimum warunków socjalnych. Dotyczy to również pozostałych kosztów sądowych, które nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, działając art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.