I SA/Lu 501/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym w toku postępowania skarżąca reprezentowana przez męża będącego jej pełnomocnikiem zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w zainicjowanej przez nią sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. W tym zakresie oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródłem ich utrzymania jest emerytura skarżącej w kwocie 1,880,98 zł netto oraz emerytura małżonka w kwocie 2.553,25 zł. Małzonkowie oprócz mieszkania o pow. 31 m2 nie posiadają żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych. Posiadają natomiast niespłacone pożyczki na kwotę: 6.773 z ł, 6.055 zł i 3.389 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy przy tym mieć na względzie, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. Hanna Knysiak - Molczyk, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). W ocenie referendarza sądowego sytuacja finansowa strony nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim należy wskazać, iż w sytuacji przystąpienia do merytorycznego rozpatrzenia skargi wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosić będzie 200 zł. Natomiast pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nigdy nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Wysokość wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru nie powinna natomiast przekroczyć kwoty 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U z 2015 r. poz. 1800). Uwzględniając powyższe oraz przedstawioną przez stronę sytuację dochodową uznać należało, że ta nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych, i co należy dodać rozłożonych w czasie kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz co najważniejsze posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie 1,880,98 zł netto. Również pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym mąż skarżącej dysponuje stałym dochodem w kwocie 2.553,25 zł netto (emerytura). Wskazane dochody z uwagi na ich stały charakter oraz wysokość - zdaniem oceniającego - nie pozwala na przyznanie stronie wnioskowanego prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że instytucja ta zwana "prawem ubogich" ma wyjątkowy charakter, co stanowi, że służyć ma przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżącej zaś do takich osób zaliczyć nie można, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.