I SA/Lu 501/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu składek p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie sądowe; II. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (organ) należności L. S. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w wysokości [...] zł za czas od [...] lipca 2009 r do [...] sierpnia 2017 r. rozłożył na [...] miesięcznych rat po [...] zł każda, poczynając od [...] sierpnia 2021 r. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, L. S. we wniosku z [...] czerwca 2021 r. wystąpiła do organu w pierwszej kolejności o umorzenie należności składkowych, a ewentualnie o ich rozłożenie na miesięczne raty po [...] zł każda, począwszy od miesiąca, następującego po uprawomocnieniu się decyzji o rozłożeniu na raty. Organ mocą decyzji z [...] lipca 2021 r. odmówił L. S. umorzenia wymienionych na wstępie należności składkowych i w związku z tym [...] lipca 2021 r. wydał zaskarżoną decyzję o rozłożeniu na raty. L. S. (skarżąca) w skardze na decyzję organu o rozłożeniu na raty należności składkowych zarzuciła naruszenie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2021.266 ze zm. - u.u.s.r.). Zdaniem skarżącej, jej ważny interes przemawia za umorzeniem omawianych należności w całości. W następstwie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżąca domagała się zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie do zakończenia sądowej kontroli legalności decyzji organu z [...] lipca 2021 r. odmawiającej umorzenia należności składkowych (sygn. I SA/Lu 502/21) oraz połączenia niniejszej sprawy ze sprawą, mającą za przedmiot kontrolę zgodności z prawem wymienionej decyzji z [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu prezentowanego stanowiska skarżąca obszernie przedstawiła swoje położenie życiowe, materialne, stan zdrowia. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przyjęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W piśmie z [...] listopada 2021 r. organ poinformował sąd, że skarżąca nie wykonuje układu ratalnego ustalonego zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. Wyjaśnił przy tym, że według stanu na dzień [...] listopada 2021 r. nie odnotował żadnej wpłaty na poczet rat. W tym stanie sprawy istotnego znaczenia nabiera art. 41a ust. 5 u.u.s.r., który stanowi, że jeżeli dłużnik nie opłaci w terminie odroczonej składki lub ustalonych przez Kasę rat, kwota niezapłaconych składek staje się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności wynikający z art. 40. Zatem wprost zgodnie z treścią art. 41a ust. 5 u.u.s.r. niewywiązywanie się przez skarżącą z układu ratalnego spowodowało, że decyzja o rozłożeniu na raty należności składkowych z mocy prawa utraciła skutki prawne. W takim stanie rzeczy nie może ona kształtować sytuacji prawnej skarżącej w relacji z organem. Trzeba podkreślić, że rozłożenie na raty należności składkowych nastąpiło wyłącznie z inicjatywy skarżącej. Dlatego ze swej prawnej istoty układ ratalny mógł utrzymać się w obrocie prawnym tak długo, jak długo był akceptowany i wykonywany przez skarżącą. W przeciwnym razie układ ratalny upadł z mocy art. 41a ust. 5 u.u.s.r. Wykonanie układu ratalnego nie mogło być przesunięte w czasie do uprawomocnienia się zaskarżonej decyzji, bowiem wówczas skarżąca uzyskiwałaby nie tylko rozłożenie na raty, ale nadto odroczenie płatności należności składkowych. Poza tym czym innym jest wola skarżącej wykonania układu ratalnego, a czym innym wykonalność decyzji, pozwalająca organowi władzy publicznej na przymusowe dochodzenie obowiązków z niej wynikających. Decyzja o rozłożeniu należności składkowych na raty ze swej prawnej istoty nie podlega przymusowemu wykonaniu przez organ. Natomiast niewykonanie takiej decyzji przez jej adresata wywołuje konsekwencje przewidziane w art. 41a ust. 5 u.u.s.r. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie niewykonanej przez skarżącą decyzji w sprawie rozłożenia na raty należności składkowych w tym przypadku może mieć charakter wyłącznie deklaratoryjny. W konsekwencji oznacza to, że sądowa kontrola legalności decyzji organu z [...] lipca 2021 r. jest pozbawiona przedmiotu. Wyrok sądu, bez względu na jego treść, w żaden sposób nie mógłby inaczej ukształtować sytuacji prawnej skarżącej niż uczyniła to ona sama w wyniku niewykonania układu ratalnego. Z tych powodów należało umorzyć niniejsze postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.). Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości przy zastosowaniu art. 206 P.p.s.a. Dla sądu rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, że już w dacie składania skargi decyzja organu z [...] lipca 2021 r. była pozbawiona skutków w obrocie prawnym z uwagi na postawę skarżącej. .