I SA/Lu 502/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-06-27
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie posiada majątku, nie ma stałego dochodu lub uzyskuje go w takiej wysokości, że nie jest w stanie ponieść nawet najmniejszych kosztów postępowania sądowego, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżącemu, który znajduje się w rzeczywistej, ciężkiej sytuacji finansowej, nie posiada majątku ani stałego dochodu, lub uzyskuje go w wysokości uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Taka pomoc jest uzależniona od wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą opłaty skarbowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niski dochód z emerytury, zasiłek rodzinny, wysokie rachunki i zadłużenie, a także brak majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej p o s t a n a w i a przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 16 maja 2013 r. A. J. (dalej jako skarżący) wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie opłaty skarbowej, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Uzasadniając ten wniosek podała, że nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, jak również żadnych zasobów finansowych ani przedmiotów wartościowych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami, z których jeden jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, drugi natomiast jeszcze się uczy. Rodzina skarżącego zajmuje mieszkanie komunalne o pow. 68 m2, a jej dochód stanowi emerytura skarżącego w wysokości 1.957,51 zł brutto, kwota do wypłaty - 1.627,33 zł oraz zasiłek rodzinny na syna K. w wysokości 115 zł. Zaznaczył, iż z uzyskiwanego dochodu obowiązany jest opłacić rachunki za energię elektryczną - 250 zł, gaz 80 zł, czynsz - 340 zł, telefon - 50 zł, lekarstwa ok. 270 zł, abonament TV - 40 zł. Ponadto dodał, że spłaca w ratach po 400 zł miesięcznie zadłużenie w OPEC, które wynosi 3.448,61 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym.
W tym świetle, mając na uwadze sytuację finansową skarżącego, a w szczególności deklarowaną wysokość dochodu stwierdzić należy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Trzyosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się jedynie z jego emerytury i niewielkiego zasiłku rodzinnego przyznanego na syna skarżącego, których łączna wysokość wystarcza jedynie na bieżące opłaty i utrzymanie rodziny. Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, z których mógłby pokryć koszty postępowania sądowego. Posiada przy tym zadłużenie znacznej wielkości w OPEC.
W tych okolicznościach doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie jest również w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacka w Lublinie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło