I SA/Lu 502/19

WyrokWSA w Lublinie2019-12-18

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Małgorzata Fita, Ewa Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zakwalifikowało wydatki na wyżywienie wychowanków jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, mimo przedstawienia przez stronę wyjaśnień dotyczących księgowego rozliczania wpłat rodziców i opiekunów oraz dowodów wskazujących na brak podwójnego przychodu?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło się od oceny dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez stronę skarżącą w zakresie wydatków na wyżywienie wychowanków. Organ miał obowiązek odnieść się do przedłożonych dokumentów i wyjaśnień, które miały na celu wykazanie, że wszystkie poniesione wydatki zostały dokonane na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji, a także wykazać, czy skarżąca uzyskała podwójny przychód. Proste wyliczenia arytmetyczne sugerują, że skarżąca nie uzyskała podwójnego przychodu w kwotach wskazanych przez organ.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości. Starosta wydał decyzję określającą kwoty dotacji wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i w nadmiernej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) częściowo uchyliło decyzję Starosty i określiło nowe kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił pierwszą decyzję SKO. W ponownym postępowaniu SKO, uwzględniając część wskazań WSA, uznało niektóre wydatki za prawidłowe, jednak nadal kwestionowało wydatki na wyżywienie wychowanków. WSA uchyliło zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił dowody dotyczące wydatków na wyżywienie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądza od SKO na rzecz M. T. kwotę zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), WSA Ewa Kowalczyk Protokolant starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. T. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 502/19 UZASADNIENIE Decyzją z [...] r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. T. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A.-E. M. T. od decyzji Starosty [...] z [...] r. określającej w punktach 1-3 kwoty wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2014-2016, w punkcie 4 określającej kwotę dotacji wykorzystanej w nadmiernej wysokości w roku 2017 a w punkcie 5 nakazującej zwrot dotacji na rachunek Starostwa Powiatowego w C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze: 1. uchyliło decyzję w punkcie 1. I określiło w nim kwotę [...]zł jako kwotę stanowiącą wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami, 2. uchyliło decyzję w punkcie 2. i 3., i w tych częściach postępowanie umorzyło; 3. uchyliło decyzję w punkcie 4. i określiło kwotę [...]zł jako kwotę stanowiącą wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami, 4. w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. Jak wynika z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej – Kolegium, SKO), podstawę prawną decyzji wydanej w sprawie stanowią przepisy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej – K.p.a.), art. 67 w związku z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 art. 252 ust. 1 i ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, dalej – u.f.p.) oraz art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm., dalej – u.s.o.) w związku z art. 80 pkt 16 i 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203, z późn. zm.). Jest to drugie rozstrzygnięcie SKO w tej sprawie. Pierwsza wydana przez nie decyzja - z [...] r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] wyrokiem z 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 574/18. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Starosta C. w decyzji z [...] r. określił stronie kwoty dotacji wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a przekazane jej na prowadzenie [...] w R. , Szkół wchodzących w jego skład. tj. [...], a także [...] im. M. R. w [...] przekazanego jej do prowadzenia przez powiat [...] na podstawie umowy zawartej [...] r., w skład którego wchodzi publiczne [...] w R. i [...] w R. (dalej – NMOW). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta powołał się na wynik kontroli przeprowadzonych w dniach od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik zarzucił jej naruszenie: art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez błędne przyjęcie przez organ, że wydatki ponoszone: na PFRON powstałe w związku z zatrudnieniem pracowników, na koszty podnoszenia kwalifikacji nauczycieli oraz na zagwarantowanie tym placówkom, jej uczniom i pracownikom dostępu do usług telekomunikacyjnych, w tym również w zakresie dostępu do sieci Internet, stanowią wydatki inne niż związane z działalnością oświatową; - art. 252 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt. 4 i u.f.p., poprzez błędne przyjęcie przez organ, że wydatki związane z zagwarantowaniem uczniom i wychowankom wyżywienia w latach 2016 i 2015, jako "wykorzystane w nadmiernej wysokości" podlegają czy też mogą podlegać w ramach rygoru dotacyjnego zwrotowi; § 17 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż dokumenty paragonów za przejazdy autostradą nie stanowią i nie mogą stanowić dowodów księgowych podczas rozliczenia otrzymanej dotacji; art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., poprzez błędne ustalenie i przyjęcie, iż wydatki z dotacji dokonane przez M. T. powinny podlegać zwrotowi w trybie przepisu art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 i art. 252 ust. 1 ust.6 u.f.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. uchyliło decyzję w części w punkcie 2. i 4. i określiło kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. W wyroku z 11 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] wskazał na art. 5 ust. 7, art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. i podał, że zgodnie z tymi przepisami, organ prowadzący placówkę oświatową ma realizować zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Realizację tych zadań obowiązany jest zapewnić między innymi poprzez zatrudnienie odpowiedniego personelu (osób stanowiących kadrę pedagogiczno-wychowawczą oraz zapewniających obsługę administracyjną, prawną, organizacyjną i finansową). Wydatki na jego zatrudnienie, są wydatkami określonymi w art. 5 ust. 7 pkt 1, 1a i 3 u.s.o., czyli ponoszonymi na zapewnienie właściwych warunków działania placówki, a zatem - stosownie do art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. - mogą być pokrywane z otrzymanych przez ten organ dotacji. W wydatkach tych mieszczą się nie tylko wynagrodzenia za pracę wymienionych osób, ale także wszystkie inne należności, jakie organ prowadzący placówkę oświatową musi ponosić lub powinien ponosić w związku z ich zatrudnieniem. Sąd wskazał, że jedną z należności, które pracodawca ponosi w związku z zatrudnieniem pracowników (jeśli nie zatrudnia osób niepełnosprawnych), mogą być wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Obowiązek w tym zakresie wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (w okresie objętym zaskarżoną decyzją - Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej – u.r.z.s.z.o.n.). Oprócz wydatków na PFRON, Sąd uznał za mogące podlegać finansowaniu z dotacji wydatki na: kurs kwalifikacyjny "Sztuka - plastyka i muzyka", w którym uczestniczył zatrudniony w NMOW nauczyciel; na studia podyplomowe na kierunku "Resocjalizacja i socjoterapia" oraz kurs kierowników wycieczek szkolnych i obozów wędrownych, w których także uczestniczyli nauczyciele zatrudnieni w placówce. Sąd za nieuzasadnione uznał natomiast pozostałe zarzuty skargi. Stwierdził, że opłat za przejazdy autostradami i za parkingi, udokumentowanych paragonami, w żaden sposób nie można powiązać z poniesieniem ich na realizacje działań placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą w zakresie zadań edukacyjnych, wychowawczych lub opiekuńczych. Jeśli chodzi o wydatki na wyżywienie wychowanków NMOW Sąd zauważył, że z decyzji organów obu instancji oraz z akt sprawy wynika, że skarżąca rozliczyła te wydatki jako w całości sfinansowane z dotacji, pomimo, że uzyskała [...] zł w [...] r. i [...] zł w [...] r. z wpłat rodziców lub opiekunów tych wychowanków, za posiłki w wysokości odpowiadającej wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że w zakresie, w jakim koszty wyżywienia wychowanków NMOW zostały sfinansowane przez wpłaty ich rodziców lub opiekunów, skarżąca nie miała prawa uznać ich za sfinansowane ze środków dotacji. Jednocześnie, skoro skarżąca w prowadzonej przez siebie dokumentacji - wykazała, że w zakresie wymienionych kwot dotacje zostały przeznaczone na sfinansowanie posiłków, to nie zasadne są jej argumenty jakoby w rzeczywistości wydatkowała je na realizację innych działań, których sfinansowanie z dotacji byłoby zgodne z art. 90 ust. 3d u.s.o. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, pełnomocnik strony wniósł pismo procesowe, w którym stwierdził, że wydatki, uwidocznione w formie paragonów, związane były z realizacją wyjazdów, w sprawach związanych ze sprawowaniem opieki nad wychowankami. Do paragonów, wystawiane były delegacje, ze szczegółowym opisem celu wyjazdu, miejsca i czasu. Stwierdził, że dokumenty delegacji również były przedłożone w toku kontroli, jednakże nie stanowią one dokumentów księgowych, zatem nie były integralną częścią owych paragonów. W załączeniu przedłożył dokumenty delegacji wraz z opisem, stanowiącym szczegółowe uzasadnienie celu, miejsca i czasu wyjazdów z przynależnymi do tych wyjazdów opłatami paragonowymi. Oświadczył również, iż wszystkie wpłaty jakie były realizowane przez rodziców czy opiekunów na wyżywienie zostały przekazane zgodnie z ich przeznaczeniem na partycypację w kosztach posiłków. Jednakże, jako że wpłaty te były realizowane jedynie częściowo i nieterminowo rodziło to konieczność rozliczania ich w terminach późniejszych. Rozliczenie tych wpłat miało charakter czysto-księgowy. Jego efektem było zmniejszanie kosztów posiłków, przy zachowaniu tego samego poziomu dotacji, która mogła i była realizowana na cele zgodne z art. 80 ust. 3d i art. 90 ust.3d u.s.o. Pełnomocnik stwierdził, że w celu zbadania jej wykorzystania, w tym – w spornym zakresie, należy przeprowadzić rozliczenie kosztów i wydatków związanych z wyżywieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę podało, że Rada Powiatu w C. podjęła [...] września 2013 r. uchwałę nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym szkołom i placówkom oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Województwa L. poz. 4554). Uchwala ta straciła moc [...] grudnia 2015 r. i zastąpiona została uchwałą nr [...] Rady Powiatu w C. z [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych podmiotów oświatowych oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Województwa L. poz. [...] Dalej Kolegium stwierdziło, że podstawą ustaleń faktycznych w tej sprawie są wyniki: kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (protokół z [...] r.) oraz kontroli przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C. w dniach [...] - [...] r. Pełnomocnik stron nie podważał w odwołaniu ustaleń kwotowych, lecz zakwalifikowanie wydatków jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości. Odnosząc się do tych ustaleń, SKO wskazało, że uwzględniając wskazania Sądu co do dalszego postępowania, uznał za wydatki wykorzystane na cele oświatowe opłatę za usługi telekomunikacyjne, wpłaty na PFRON, opłatę za kurs "[...]" podnoszący kwalifikacje zawodowe osoby w niej uczestniczącej, opłatę za studia podyplomowe oraz kurs kierowników wycieczek szkolnych i obozów wędrownych. Nie zmieniło natomiast stanowiska w zakresie zwrotu [...] zł dotacji, stanowiącej przychód nieuwzględniony przy rozliczeniu wydatków na wyżywienie. Kolegium zauważyło, że z protokołu kontroli UKS w L. z [...] r. (str. 14-15) wynika, że całościowe wyżywienie wychowanków w 2015 r. kosztowało łącznie [...] zł, na co wykonawca [...] sp. z o.o. wystawił faktury. Cała kwota rozliczona została z dotacji. Jednocześnie [...] w R. osiągnął przychody w [...] r. w kwocie [...]zł z tytułu wpłat rodziców, pokrywających koszty surowca przeznaczonego na wyżywienie na podstawie § 63 ust. 1 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji N. z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 109 poz. 631). Wydatki na wyżywienie jako wydatki związane z opieką z zasady mogą być pokrywane z pobranej dotacji. W niniejszej sprawie organy kontrolujące stwierdziły, że wydatki na wyżywienie pokryte zostały częściowo z innych źródeł przy jednoczesnym rozliczeniu ich z kwoty dotacji. Należy podkreślić, że dotacja ma na celu częściowe wyrównanie poniesionych przez prowadzącego ośrodek kosztów. Nie może natomiast stanowić "zysku" organu prowadzącego działalność, rozliczona z dotacji może być jedynie występująca różnica. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie w tym zakresie jest prawidłowe. Odnosząc się do wyjaśnień pełnomocnika strony w zakresie księgowego rozliczania kwot przeznaczanych na wyżywienie wychowanków, SKO odwołało się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wydanego w tej sprawie i podkreśliło, że Sąd podzielił w nim stanowisko organów, że w zakresie, w jakim koszty wyżywienia wychowanków NMOW zostały sfinansowane przez wpłaty ich rodziców lub opiekunów, skarżąca nie miała prawa uznać ich za sfinansowane ze środków dotacji. Przypomniało, że Sąd stwierdził, że skoro skarżąca w prowadzonej przez siebie dokumentacji wykazała, że w zakresie wymienionych kwot dotacje zostały przeznaczone na sfinansowanie posiłków, to nie sposób zgodzić się z nią, że w rzeczywistości wydatkowała te kwoty na realizację innych działań. Ponadto Sąd zauważył, że obowiązek wykazania zarówno samego wydatkowania kwot otrzymanych dotacji, jak i zgodności z prawem sfinansowania poszczególnych wydatków ze środków z dotacji spoczywa na podmiocie, który otrzymał dotację. W ocenie Kolegium, załączone przez niego "Wybrane zapisy z kont" nie odzwierciedlają twierdzeń pełnomocnika, a dokonywanie ich analizy w celu ewentualnego udowodnienia postawionej tezy nie jest obowiązkiem organu kontrolującego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej pkt 1, wnosząc o jej uchylenie w tej części oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 80 ust. 7 u.s.o. oraz art. 252 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. poprzez przyjęcie, że wydatki w kwocie [...]zł poniesione na zagwarantowanie uczniom i wychowankom wyżywienia w latach [...] i [...], stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, pomimo braku ustaleń, na jaki to cel niezgodny z otrzymaną dotacją kwota ta została, czy mogła być wydatkowana i podlegać zwrotowi; - art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., poprzez: błędne ustalenie i przyjęcie, iż wydatki w granicach kwoty dotacji [...] zł oraz [...] zł stanowią, czy też mogą stanowić wydatki z dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i tym samym zgodnie z twierdzeniami organu kwota ta podlegać winna zwrotowi w trybie przepisu art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 i art. 252 ust. 1 ust.6 u.f.p. mimo, że dotacja ta została wydatkowana na cele zapewnienia i zagwarantowania realizacji celów edukacyjnych placówek i w sposób prawidłowy rozliczona oraz błędne przyjęcie przez SKO, że kwota ta wykorzystana została niezgodnie z celem dotacji, mimo niezakwestionowania w rozliczeniu dotacji w granicach tej kwoty, ani nieustalenia na jaki to cel/wydatek kwota ta została wykorzystana. W uzasadnieniu skargi, strona podkreśliła, że skoro organy nie zakwestionowały w latach [...][...] wydatków w granicach kwoty [...]zł, to nie można stwierdzić iż kwota ta została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem skarżącej, Kolegium pomimo wykazania przez stronę, w jaki sposób dokonywano rozliczeń wpłat dokonywanych przez rodziców, nie uwzględniło tego w swojej decyzji. Organ zupełnie pominął zarówno same twierdzenia skarżącej, jak i treść przedstawionych przez nią dokumentów. W jej ocenie, otrzymaną dotację należy rozliczyć wskazując cel i przeznaczenie każdego z wydatków, wydatki zaś można podzielić na cele dotacyjne i inne tj. "pozadotacyjne". Dokonując takiego rozliczenia strona wskazała, że nadwyżka kosztów dotacyjnych ponad poziom otrzymanej dotacji w okresie [...]-[...] wyniosła [...] zł, zaś kwota otrzymanych "wpłat na obiady" w latach [...]-[...] tylko [...] zł. Z tego względu nie można mówić o wykorzystaniu otrzymanej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Strona nie rozumie także dlaczego kwota [...]złotych stanowi "dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem", skoro wyjazd służbowy związany z przywozem do placówki czy też odwiezieniem wychowanka np. do Sądu czy też Policyjnej Izby Dziecka, bezspornie stanowi wydatek dotacyjny zgodnie z powołanymi powyższej przepisami ustawy o systemie oświaty. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż wydatki w tym zakresie nie stanowią wydatków "niecelowych", a jedynie nieudowodnionych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Jak już podano, sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 574/18 uchylił decyzję Kolegium, wydaną [...] r. W swoim wyroku Sąd, po dokonaniu wykładni przepisów art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d w zw. z art. art. art. 5 ust. 7 u.s.o, zgodził się ze stanowiskiem strony, wyrażonym w poprzednio złożonej skardze, że: wpłaty na PFRON związane z zatrudnieniem osób stanowiących kadrę pedagogiczno-wychowawczą oraz zapewniających obsługę administracyjną, prawną, organizacyjną, finansową placówek oświatowych prowadzonych przez skarżącą mogły być sfinansowane z dotacji jako bieżące wydatki organu prowadzącego placówki oświatowe na realizację zadań tych placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki; podobnie z dotacji mogły zostać opłacone: - kurs kwalifikacyjny "[...]", w którym uczestniczył nauczyciel zatrudniony w NMOW, - kurs kierowników wycieczek szkolnych i obozów wędrownych, w których także uczestniczyli nauczyciele zatrudnieniu w NMOW, jak również studia podyplomowe na kierunku "[...]" odbywane przez jednego z nauczycieli. Nie zgodził się natomiast ze skarżącą jakoby organ błędnie zakwestionował możliwość rozliczenia z dotacji: wydatków za opłaty za przejazdy autostradami i za parkingi, które skarżąca sfinansowała z dotacji, a udokumentowała jedynie paragonami, nie wykazując ich związku z realizacją działań placówek oświatowych oraz wydatków na wyżywienie wychowanków. Co do tych ostatnich, z uzasadnienia wyroku wynika, że skarżąca nie miała prawa uznać ich za sfinansowane ze środków dotacji, ponieważ prowadziłoby to zaakceptowania dwukrotnego rozliczenia kosztów surowca przeznaczonego na takie wyżywienie, ewentualnie - do uznania za zgodne z prawem przeznaczenie wnoszonych opłat za posiłki na cele inne niż finansowane. Ujmując w swojej dokumentacji wymienione kwoty jako przeznaczone na sfinansowanie posiłków, skarżąca nie udowodniła, że w rzeczywistości wydatkowała je na realizację innych działań, których sfinansowanie z dotacji byłoby zgodne z art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej - P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy (...). W rozpoznawanej sprawie, Kolegium uwzględniając stanowisko Sądu, zawarte w poprzednio wydanym wyroku uznał, o że wydatki na PFRON oraz kursy i studia, o których mowa wyżej, są wydatkami poniesionymi na realizację zadań placówek prowadzonych przez skarżącą w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Dodatkowo SKO, uwzględniając dokumenty złożone przez pełnomocnika skarżącej w toku ponownie prowadzonego postępowania, a dotyczące opłat za przejazdy autostradami i za parkingi, tj. delegacje ze szczegółowym opisem celu wyjazdu, miejsca i czasu uznało, że strona wykazała związek wydatków poniesionych w tym zakresie z takimi zadaniami. Nie uwzględniło natomiast ani wyjaśnień pełnomocnika, ani przedstawionych przez niego dokumentów w części związanej z wydatkami na wyżywienie wychowanków NMOW. Powołując się na treść uzasadnienia wyroku sądu z 11 stycznia 2019 r., podało, że obowiązek wykazania zarówno samego wydatkowania kwot otrzymanych dotacji, jak i zgodności z prawem sfinansowania poszczególnych wydatków ze środków z dotacji spoczywa na podmiocie, który otrzymał dotację. W ocenie Kolegium, dokumenty: "Wybrane zapisy z kont", przedstawione przez pełnomocnika skarżącej, nie odzwierciedlają jego twierdzeń, a dokonywanie ich analizy w celu ewentualnego udowodnienia postawionej tezy nie jest obowiązkiem organu kontrolującego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, Kolegium nie powinno było uchylać się od oceny dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez stronę, które miały na celu wykazanie, że wszystkie poniesione przez nią wydatki – poczynione zostały na cele, o których mowa w art. 80 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. Wbrew jego stanowisku, miało obowiązek odniesienia się do przedłożonych dokumentów, tak jak uczyniło to w przypadku opłat za przejazdy autostradami i parkingi. Zwłaszcza, że - jak słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej - na obecnym etapie postępowania kwestionuje jedynie możliwość rozliczenia przez skarżącą opisywanych wydatków na wyżywienie. Jak wynika z akt sprawy i zaskarżonej decyzji, pełnomocnik przedstawił organowi zapisy z dokumentacji strony, obrazujące wszystkie wydatki poniesione przez skarżącą na NMOW w tych latach [...]-[...], a których prawidłowość nie jest już obecnie podważana. Wyjaśnił powody, dla których strona musiała dokonywać w prowadzonej przez siebie księgowości rozliczeń kwot wpłacanych na wyżywienie w taki, a nie inny sposób. Podał, że było to spowodowane znacznymi opóźnieniami w realizacji płatności na ten cel przez rodziców i opiekunów wychowanków lub w ogóle ich brakiem. Problem ten był znany organowi dotacyjnemu, który dał stronie wytyczne dotyczące księgowania owych wpłat na odrębny rachunek bankowy. Zgodnie z wytycznymi, środki zgromadzone na tym rachunku przeksięgowywane były na rachunek dotacyjny, na skutek czego, powstawała nadwyżka środków, przy uwzględnieniu pierwotnej wysokości dotacji. "Nadwyżka" ta następnie była realizowana już z rachunku dotacyjnego na cele związane z funkcjonowaniem placówek. Efektem takiego "księgowania", wskazanego przez organ jako prawidłowe, było zmniejszanie kosztów posiłków (zmniejszenie pozycji kosztów, w tym zakresie do wysokości zrealizowanych wpłat - wypełnienie przeznaczenia owych wpłat), przy zachowaniu tego samego poziomu dotacji. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, organ do powyższych wyjaśnień powinien był się odnieść, zwłaszcza, że jeśli zestawi się wysokość środków finansowych uzyskanych przez skarżącą z dotacji i z wpłat rodziców łącznie oraz kwoty poniesionych przez nią wydatków w tym okresie (w [...] r. i [...] r.), w żaden sposób nie można wywieść, że skarżąca otrzymała podwójny przychód w wysokościach równym wpłatom dokonanym przez rodziców, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Proste arytmetyczne wyliczenie sugeruje, że tak nie było: strona w [...] r. otrzymała dotacje w wysokości [...] zł (k. 96 akt adm.) i kwotę za wyżywienie w wysokości [...] zł (k. 48-53 akt adm.), co łącznie daje [...] zł. Poniesione przez nią wydatki (wykazane na koncie 501) to kwota [...]zł (k. 196 akt adm.). Różnica pomiędzy nimi to [...] zł, a nie 80.755,46). W roku [...] skarżąca otrzymała dotację w kwocie [...]zł (k. 96 akt adm.), a wpłaty od rodziców wyniosły [...] zł (k. 88 akt adm.), co łącznie daje kwotę [...]zł. Poniesione przez nią wydatki wyniosły [...] zł (wskazane na koncie 501), zatem przewyższyły "przychód" skarżącej w tym roku. Nie można zgodzić się z organem, że nie miał on obowiązku analizowania powyższych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2018 r. stwierdził, że obowiązkiem strony jest wykazanie, że kwoty uzyskane z dotacji zostały poniesione na cele oświatowe i że w zakresie, w jakim koszty wyżywienia zostały sfinansowane przez wpłaty rodziców lub opiekunów wychowanków, strona nie mogła ich pokryć z takich kwot. Nie stwierdził jednak, że strona nie ma już w ponownie prowadzonym postępowaniu możliwości wykazania, że środki z dotacji przeznaczyła na cele oświatowe, czy nie uzyskała podwójnego przychodu. Nie stwierdził też, że o wysokości tego przychodu mogą świadczyć tylko końcowe (podsumowujące) zapisy z konta 702-1, na którym zaksięgowano wpłaty rodziców i opiekunów wychowanków na wyżywienie. Zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Z kolei stosownie do art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl art. 104 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe przepisy, jak i zasadna zaufania do organu podatkowego, o której mowa w art. 12 K.p.a. nakazują organowi rozpatrzeć sprawę w jej całokształcie, biorąc pod uwagę wyjaśnienia i dokumenty przedstawione przez stronę, a w decyzji wskazać powody rozstrzygnięcia z odniesieniem się zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Przepisanie fragmentu wyroku w części dotyczącej wydatków na wyżywienie, a następnie ogólne stwierdzenie, że "Załączone "Wybrane zapisy z kont" nie odzwierciedlają twierdzeń pełnomocnika, a dokonywanie ich analizy w celu ewentualnego udowodnienia postawionej tezy nie jest obowiązkiem organu kontrolującego", nastąpiło wbrew powyższym regulacjom. Dlatego ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium rozważy argumenty i dowody przedstawione przez stronę, a następnie wyda stosowną decyzję. Jeśli chodzi o kwotę [...]zł, na którą wskazuje w skardze pełnomocnik skarżącej, jak wynika z decyzji (strona 10), akt sprawy i wyroku Sądu z 11 stycznia 2019 r. (strona 14 wyroku, k. 174 akt adm.), dotyczyła ona wydatku za [...] r., który został przez skarżącą błędnie rozliczony w [...] r., a nie wyjazdu służbowego związanego z przewozem wychowanka. W tej części skarżąca nie kwestionowała poprzednio wydanej decyzji, a Sąd z urzędu przesądził, że organ prawidłowo uznał, że strona nie mogła go sfinansować ze środków z dotacji udzielonej za [...] r. Zatem zarzut w tym zakresie jest nieuzasadniony. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. w związku z oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło