I SA/Lu 503/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.), NSA Danuta Małysz, Protokolant ref. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dn. [...] w sprawie podatku akcyzowego za poszczególne m-ce 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Z. P. kwotę 1.441,80 zł (tysiąc czterysta czterdzieści jeden złotych i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej /Dz. U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 z późn. zm./, po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] w sprawie wymiaru podatku akcyzowego za miesiąc maj-grudzień 1999 r., zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości, utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzja z [...], którą Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2001 r. zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2001r. sygn. akt I SA/Lu 747/01. Sąd skargę odrzucił z powodu uiszczenia wpisu po terminie. Wnioskiem z dnia 28 marca 2003 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 kwietnia 2003 r., Z. . zwrócił się do Izby Skarbowej o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2001 r. Mając na uwadze, iż tryb stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji ostatecznych w administracyjnym toku instancji wniosek podlegał rozpatrzeniu jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...]. W dniu [...] maja 2003r. Izba Skarbowa wydała decyzję nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej z dnia [...]. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła, iż decyzja wydana została z naruszeniem art. 249 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa stwierdziła, iż w sprawie zastosowano przepisy działu IV rozdz. 8 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. /Dz. . nr 169, poz. 1387/ o zmianie ustawy - ordynacja podatkowa stanowiącym, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed wejściem w życie noweli, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminie określonym w przepisach ustawy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie noweli. Termin ustawy dotyczący dopuszczalności rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności, uregulowany w art. 249 § 1 ordynacji podatkowej wynosił rok od doręczenia decyzji wymiarowej. Ostateczna w sprawie decyzja Izby Skarbowej z [...] maja 2001 r. została skutecznie doręczona [...] maja 2001 r. Stąd termin do wniesienia żądania w sprawie nieważności tej decyzji upłynął z dniem 18 maja 2002 r. Wniesienie żądania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej po upływie terminu skutkuje odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego złożony w 2003 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji należało rozpatrzyć zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 i art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne /art. 85 powołanej ustawy/. Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z mocy art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy przez to rozumieć nie tylko zezwolenie i uprawnienie Sądu do wykroczenia poza granice zaskarżenia, lecz również jego obowiązek stosownego rozstrzygnięcia, jeżeli zajdą tylko wymagające reakcji wadliwości kontrolowanego aktu lub czynności. Na mocy art. 248 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej, w przypadku złożenia żądania stwierdzenia nieważności przez stronę – jest Izba Skarbowa. W przedmiotowej sprawie Izba Skarbowa działając jako organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Tym samym była organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Decyzją z [...] Izba Skarbowa odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2001 r. Zgodnie z dyspozycją art. 221 ustawy ordynacja podatkowa w przypadku wydania decyzji w I instancji przez Izbę Skarbową odwołanie od przedmiotowej decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Wskazany tryb postępowania w sprawie niniejszej został wprawdzie zachowany, gdyż Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2003 r., jednakże zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem normy prawnej zawartej w art. 130 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej, który mówi, iż pracownik Izby Skarbowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie, Izba Skarbowa– jak już wyżej podniesiono – orzekała zarówno jako organ I jak i II instancji i obydwie decyzje, tj. decyzja z dnia [...] maja 2003 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] zostały podpisane przez tę samą osobę Wicedyrektora Izby Skarbowej. Wobec literalnego brzmienia przepisu art. 130 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej nie może budzić wątpliwości ocena, iż pracownik Izby Skarbowej, który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2003 r., podlega ustawowemu wyłączeniu w wydaniu decyzji, która jako zaskarżona jest przedmiotem skargi. Dlatego też, skutkiem prawnym niewyłączenia pracownika w przypadku występowania okoliczności, których następstwem – zgodnie z art. 130 ustawy ordynacja podatkowa powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą – w przypadku decyzji ostatecznej – sankcję w postaci wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b, ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.