I SA/Lu 505/13

PostanowienieWSA w Lublinie2014-08-28

Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie upadłości spółki z możliwością zawarcia układu, samo w sobie, stanowi zmianę okoliczności uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji gdy spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i odnotowuje znaczące obroty?
Ratio decidendi
Ogłoszenie upadłości spółki z możliwością zawarcia układu nie stanowi samo w sobie wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, odnotowuje znaczące obroty i posiada środki finansowe, które mogą umożliwić pokrycie bieżących kosztów, w tym kosztów sądowych. Ocena sytuacji finansowej musi uwzględniać całokształt danych, a nie tylko sam fakt ogłoszenia upadłości.
Stan faktyczny
Spółka A z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną. Wcześniej sąd odmówił jej prawa pomocy, a zażalenie zostało oddalone przez NSA. Spółka wskazała na ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, zajęcie rachunków bankowych i stratę, ale jednocześnie wykazała znaczące obroty z działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego zmiany poprzedniego postanowienia o odmowie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 505/13, odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółki z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2010 r. postanawia - odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 505/13, odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 października 2013r., sygn.akt I SA/Lu 505/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania A spółce z o.o. w N. (obecnie w upadłości z możliwością zawarcie układu, dalej określanej jako skarżąca, spółka lub strona) prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie wniesione na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 lutego 2014r., sygn.akt II FZ 1499/13. Postanowieniem z dnia 20 marca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę spółki, z uwagi na jej nieopłacenie. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła skargę kasacyjną, a następnie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, składając wniosek o treści niemalże tożsamej ze złożonym uprzednio. Wskazała w nim m.in., że jej kapitał zakładowy wynosi 2.500.000 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 4.657.599,66 zł. Stan środków zgromadzonych na dwóch rachunkach bankowych wynosił 0,00 zł. Na koniec 2012r. poniosła stratę w wysokości 888.485,30 zł. Strata na koniec 2013r. wynosiła natomiast 112.487,38 zł, co wynika z uzupełnionych danych - deklaracji CIT-8 za rok 2013. Podała także, że oba posiadane rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.697.100,67 zł (w pierwszym wniosku była to kwota 8.734.119,33 zł). Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia Sądu z dnia 17 października 2013r. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając, że referendarz wadliwie ocenił doniosłą w sprawie okoliczność ogłoszenia upadłości spółki. Zdaniem strony, ogłoszenie upadłości spółki jest zawsze, samo z siebie, świadectwem daleko posuniętej zapaści finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, zgodnie z art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", iż zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd miał ponadto na uwadze, że jest to kolejny wniosek w tym przedmiocie, zmierzający – z procesowego punktu widzenia – do zmiany, na podstawie art.165 p.p.s.a., przywołanego wyżej prawomocnego postanowienia z dnia 17 października 2013r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art.165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W stosunku do orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy zmiana okoliczności winna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, a więc okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, uzasadniających dokonanie zmiany prawomocnego postanowienie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Wbrew poglądowi wyrażonemu w sprzeciwie, ogłoszenie upadłości spółki nie stanowi zmiany okoliczności, która – sama w sobie - uzasadniałaby przyznanie stronie wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych. Orzeczenie to nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez stronę jakichkolwiek kosztów, spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Potwierdzają to także dane z raportów kasowych za okres po ogłoszeniu upadłości spółki. Co więcej, spółka w postępowaniu upadłościowym sama zaprezentowała propozycje układowe, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności gospodarczej (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014r., sygn.akt I SA/Kr 2127/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), która to działalność powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania spółki, a do takich zaliczyć należy koszty zainicjowanych przez nią postępowań sądowych. Nie może pominąć, że spółka na koniec 2013r. odnotowała przychody w wysokości 93.956.187,69 zł (patrz CIT – 8). Bez znaczenia przy tym jest, że okres ten spółka zakończyła niewielką, mając na uwadze wartość osiągniętego przychodu, stratą. Odnotowanie straty nie jest jednoznaczne z brakiem środków finansowych - wartości takie, jak koszty uzyskania przychodu, dochód lub strata są bowiem powiązane wyłącznie z rozliczeniami w podatku dochodowym i nie odzwierciedlają w pełni rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Ponadto, jak wynika z kopii deklaracji VAT-7 spółka w dalszym ciągu deklaruje wielomilionowe obroty z działalności gospodarczej (5.380.476 zł za listopad i grudzień 2013r., 4.677.062 zł za styczeń 2014r., 4.110.958 zł za luty 2014r., 3.978.692 zł za marzec 2014r. i 3.567.378 zł z kwiecień 2014r.). Nadal prowadzi więc działalność gospodarczą relatywnie znacznych rozmiarów. W tej sytuacji aktualna pozostaje ocena wyrażona w postanowieniu sądu odmawiającym przyznania prawa pomocy, iż dane dotyczące sytuacji finansowej spółki nie uzasadniają twierdzenia strony, że nie jest ona w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedłożona dokumentacja nie daje podstaw do stwierdzenia, że skarżąca spełnia określone w art.246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przesłanki do przyznania jej prawa pomocy, nie zachodzą zatem również przesłanki do zmiany uprzedniego postanowienia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.165 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło