I SA/Lu 512/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-17
Skład orzekający: Edward Oworuszko, Halina Chitrosz, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, działało zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy nie mógł rozpoznać sprawy merytorycznie, ponieważ materiał dowodowy wymagał znacznego uzupełnienia, co uzasadniało zastosowanie instytucji przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Decyzja ta nie była wydana na niekorzyść strony, gdyż nie rozstrzygała sprawy merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżący R. J. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w sprawie określenia podatku od środków transportowych za 2003 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący podnosił, że samochód, od którego naliczono podatek, został skradziony i wyrejestrowany, a decyzja organu odwoławczego została wydana na jego niekorzyść z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy argumentował, że materiał dowodowy wymagał uzupełnienia, a organ pierwszej instancji nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Danuta Małysz, Protokolant st. ref. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2003 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R. J. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta, Nr: [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie określenia należnego podatku od środków transportowych z tytułu I raty za 2003 r. w kwocie 550,00 zł, na podstawie art. 233 ( 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ) - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, iż decyzją z dnia [...] marca 2003 r., Nr: [...] wydaną z up. Burmistrza Miasta określono R. J. podatek od środków transportowych za pojazd m-ki Mercedes Benz, nr rej. [...] z tytułu I raty za 2003 r. w kwocie 550,00 zł plus odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 10,70 zł. Przedmiotowa decyzja została uzasadniona tym, że R. J. jest właścicielem pojazdu m-ki Mercedes Benz o nr rej. [...] i pomimo ciążącego na nim obowiązku uiszczenia podatku bez wezwania na rachunek budżetu gminy w terminach wskazanych w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. O podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm. ), podatek nie został przez niego uregulowany. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wyjaśniając, że samochód m-ki Mercedes Benz został mu skradziony [...] lutego 2002 r. a dochodzenie zostało umorzone po trzech miesiącach. Dołączył kserokopię zawiadomienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie kradzieży przedmiotowego samochodu i wnosił o uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2003 r., Nr: [...], gdyż nie może on być obciążany kosztami podatku od środków transportowych za samochód, którego nie posiada. Zaznaczył również, że samochód ten został przez niego wyrejestrowany zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie podniosło, iż organ podatkowy I instancji stwierdził co prawda w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr: [...], którą to dokonał skarżącemu odpisu naliczonego podatku od środków transportowych za 10 m-cy 2002 r. i za rok 2003 w kwocie 916,70 zł, iż samochód m-ki Mercedes Benz został wyrejestrowany w dniu [...] stycznia 2003 r., jednakże nie poparł tego twierdzenia żadnymi dowodami. W zaskarżonej decyzji nie określono też jakiego rodzaju jest samochód m-ki Mercedes Benz, bowiem w myśl art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. O podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i powyżej 12 ton oraz równej lub wyższej niż 12 ton. W decyzji określającej wysokość podatku od środków transportowych powinna być również podana dopuszczalna masa całkowita samochodu, gdyż jest to niezbędne przy ustalaniu wysokości podatku.
Wobec tego, iż organ podatkowy nie zebrał i nie zbadał wszystkich niezbędnych dowodów dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, uchybiając zasadzie wyrażonej w art. 187 ( 1 ustawy Ordynacja podatkowa, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. J. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w całości. Zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz ustawy O podatkach i opłatach lokalnych przez organ podatkowy a tym samym działanie na szkodę podatnika, a także naruszenie art.139 i 138 ( 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie może zgodnie z art.139 Kodeksu postępowania administracyjnego wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Oba te wyjątki w ocenie skarżącego w zaistniałej sytuacji nie miały miejsca. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wówczas, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części ( art.138 ( 2 kpa ). Co do zasady więc organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę merytorycznie
i wydać decyzję zgodnie z art. 138 kpa - czego w danym przypadku nie uczynił. Paradoksem, w ocenie strony skarżącej jest to, że urzędnik państwowy wydaje decyzję z up. Burmistrza Miasta, organ odwoławczy orzeka, że decyzja ta jest nieprawidłowa i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, a podatnik ponosi konsekwencje nieznajomości prawa przez urzędnika państwowego.
Ponadto R. J. zaznaczył, że organ podatkowy wyliczył nieprawidłową wartość podatku od środków transportowych za 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Ponadto Kolegium podniosło, iż nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzja organu odwoławczego wydana została na niekorzyść strony odwołującej się. Nie rozstrzygała ona bowiem sprawy merytorycznie. Kolegium nie mogło rozpoznać sprawy merytorycznie, gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie wymagał znacznego uzupełnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 i art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn zm. ) z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art. 85 powołanej ustawy ).
Stosownie do art. 97 ( 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 ( 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności
z prawem ( art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. O podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ) - obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany.
Podatek od środków transportowych jest więc podatkiem majątkowym, związanym z posiadaniem prawa własności. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego jest wyłącznie następstwem stałego wycofania z ruchu, rozumianego jako następstwo wyrejestrowania środka transportowego. Nie wystarczy zatem ani faktyczne wycofanie z ruchu środka transportowego jako wynik jego uszkodzenia ani zaprzestanie jego używania z innych przyczyn. Konieczne jest dokonanie wyrejestrowanie na stałe w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów ( Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ) - zob. też wyrok NSA z dnia 22.05.1997 r.
I SA/Wr 1573/96, Wspólnota 1998/20/26; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r.
III SA 875/99, LEX nr 46306 i decyzję SKO z dnia 22 lutego 1993 r. KO.I.3252/93, OSS 1994/4-5/167.
Jak wynika z akt sprawy samochód m-ki Mercedes Benz o nr rej. [...] został skarżącemu skradziony w dniach 26.01. - 10.02.2002 r. Zawiadomienie o dokonanej kradzieży R. J. złożył w Komisariacie Policji w dniu 10 .02.2002 r. a dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone w dniu 19 kwietnia 2002 r. (postanowienie o umorzeniu dochodzenia k.11 akt podatkowych ).
Zgodnie z powyższym aby można mówić o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych należy ustalić datę wyrejestrowania tego pojazdu.
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr: [...] przyjął, że samochód m-ki Mercedes Benz o nr rej. [...] został wyrejestrowany w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w dniu [...] stycznia 2003 r., jednakże nie poparł tego twierdzenia żadnymi dowodami ( decyzja k. 7 akt podatkowych ).
Słusznie też Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż w decyzji z dnia [...] marca 2003 r., Nr: [...] nie określono jakiego rodzaju jest samochód marki Mercedes Benz oraz jaka jest jego dopuszczalna masa całkowita co przecież jest niezbędne przy ustalaniu wysokości podatku zgodnie z art. 8 pkt 1 i 2 ustawy
O podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym organ podatkowy I instancji nie zebrał i w sposób wyczerpujący nie zbadał wszystkich dowodów do czego był zobligowany na mocy ar. 187 ( 1 Ordynacji podatkowej.
Zasadnie więc Kolegium uznało, iż postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wymaga znacznego uzupełnienia i dlatego też działając na podstawie art. 233 ( 2 ustawy Ordynacja podatkowa uchyliło decyzję organu podatkowego I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zgodnie z art. 233 ( 2 Ordynacji podatkowej - organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zważyć należy, iż co do zasady, jak słusznie twierdzi skarżący mylnie jednak powołując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę merytorycznie i wydać stosowną decyzję. Brzmienie art. 233 ( 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 233 ( 2. Wiadomym jest, iż zwrot "w znacznej części "jest niedookreślony, co oznacza, że ocena czy zaistniały przesłanki do zastosowania art. 233 ( 2 w/w ustawy możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku ( zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r. I SA/Ka 2226/98, LEX nr 43913 i wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r. III SA 1081/99, LEX nr 43572 ).
W przedmiotowej sprawie niekompletność materiału dowodowego spowodowała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałoby przeprowadzić postępowanie dowodowe w znacznej części, a do tego nie jest uprawnione, nie mieści się to w jego kompetencji.
Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzja Kolegium została wydana na niekorzyść strony odwołującej się. Decyzja ta bowiem nie rozstrzygała sprawy merytorycznie z uwagi na powołane powyżej przesłanki.
Wobec powyższego, na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło