I SA/Lu 513/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 maja 2007r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek W. K. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r., w którym wnioskodawca zadeklarował do płatności łączną powierzchnię gruntów rolnych – 55,18 ha, w tym: do płatności bezpośredniej (JPO) – 55,18 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) 36,19ha. Decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał stronie płatność: 1/ z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 16.539,47zł, wg wyliczenia (54,85ha x 301,54 zł); 2/ uzupełniającą płatność obszarową (UPO) w wysokości 10.672,79 zł, wg wyliczenia (36,19ha x 294,91 zł). Od tej decyzji W. K. złożył odwołanie, w którym podnosił, iż nie przyznano mu dopłaty (PZ) do gruntów o powierzchni 18,66 ha. Posiada 95 sztuk bydła i potrzebna mu jest trawa do pasienia oraz siano. Jest w podeszłym wieku i nie nadąża za zmieniającymi się rokrocznie przepisami. Z tego powodu nie zaznaczył we wniosku żądania o dopłatę do łąk i pastwisk. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania powołał treść art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.), a następnie wskazał na treść art. 18 ust. 1 tej ustawy, podnosząc, iż płatności są przyznawane na wniosek rolnika, co oznacza, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania. Dlatego też organ I instancji wydaje decyzje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 zadeklarował łączną powierzchnię 55,18 ha, w tym do płatności bezpośredniej (JPO) 55,18ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) 36,19 ha. W ramach wszczętego tym wnioskiem postępowania wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną, a w dniu 29 lipca 2007r., na podstawie art. 30 ust. 1 powołanej ustawy, została przeprowadzona kontrola na miejscu, w której strona brała udział. Na działce rolnej K (JPO) o zadeklarowanej powierzchni 0,12 ha stwierdzono powierzchnię 0,19ha, a na działce rolnej T (JPO) o zadeklarowanej powierzchni 11,18 stwierdzono powierzchnię 10,78ha. Strona nie podważała tych ustaleń. Ustalenia kontroli były podstawą przyznania płatności JPO do powierzchni stwierdzonej w toku kontroli tj. do 54,85 ha, a to zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.w zw. z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów do produkcji surowców (Dz.U.WE Nr L 345 z dn. 20.11.2004 str.1 ze zm.). Płatność uzupełniającą (UPO) przyznano zgodnie z wnioskiem. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, iż W. K. nie wnioskował o przyznanie płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). We wniosku oświadczył zaś, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej. W toku postępowania nie wnosił o udzielenie mu informacji, zaś organ nie ma ani obowiązku ani możliwości z urzędu informować stronę o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych. Na powyższą decyzję W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podnosząc zarzuty: - naruszenia prawa materialnego – art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217) poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; - naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 9 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy poprzez niezastosowanie ich w sprawie i art. 18 tej ustawy poprzez błędne jego zastosowanie, skarżący wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji poprzez przyznanie mu dopłat do upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w kwocie 8187,26 zł stosownie do zadeklarowanej przez niego powierzchni gospodarstwa rolnego przeznaczonego pod ww. cel tj. 18,66 ha, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podnosił, iż w odwołaniu wskazywał, że spełnia wszystkie warunki do przyznania mu dopłaty uzupełniającej, tzw. "zwierzęcej" do obszaru 18,66 ha, lecz w jego wniosku musiał zaistnieć jakiś błąd. Uważa za krzywdzące i niesprawiedliwe pozbawienie go należnej mu płatności (PZ) w wysokości 8187,26 zł. Nie jest fachowcem w zakresie funduszy unijnych i nie przechodził w tym zakresie specjalistycznych szkoleń, jest człowiekiem starszym i posiada jedynie wykształcenie rolnicze. O wypełnienie wniosku zwrócił się do wykwalifikowanego pracownika Urzędu Gminy [...], któremu podał wszystkie niezbędne dane, lecz ten błędnie wypełnił wniosek, nie zaznaczając działek do płatności (PZ). Działał w zaufaniu do organu administracji samorządowej, dlatego podpisał i złożył tak przygotowany wniosek. Tak w Urzędzie Gminy, jak w Agencji podkreślał, że chce uzyskać wszelkie należne mu dopłaty, lecz - mimo to - nikt nie udzielił mu informacji o tym, że przysługuje mu także dopłata z tytułu uprawy roślin przeznaczonych na paszę. Stosownie do art. 3 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. w sprawie znajdują zastosowanie przepisy kpa, a te, w szczególności art. 7 i art. 9 kpa, zostały naruszone ( por. wyrok w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 430/07 i V SA/Wa 550/06). Z wniosku wynikało, że należne mu są dodatkowe dopłaty, lecz nie podjęto żadnych działań w celu wnikliwego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i rzeczywistej woli skarżącego co do zakresu i treści złożonego przez niego wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie argumentując, że skoro skarżący we wniosku w ogóle nie ubiegał się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) na 2007r., to płatność ta nie była przedmiotem rozpatrzenia przez organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) nie jest zaś trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym, wobec czego w razie stwierdzenia naruszenia prawa nie orzeka merytorycznie w sprawie, lecz stosuje środki przewidziane tą ustawą (np. w art. 145 Ppsa). W takiej zaś sytuacji żądanie zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie skarżącemu dopłat do upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w kwocie 8187,26 zł "stosownie do zadeklarowanej przez niego powierzchni gospodarstwa rolnego przeznaczonego pod ww. cel tj. 18,66 ha" w ogóle nie mogłoby być uwzględnione. Dokonując zaś, stosownie do swojej kognicji, kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, iż skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Nie było w sprawie sporne, iż w dniu 11 maja 2007r. W. K. wniósł do ARiMR Biuro Powiatowe wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych (k.- brak oznaczenia). W zawartej w tym wniosku w części VI. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" rubryka 11 "Powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej pod trwałe użytki zielone" wskazał: ha "0",a "00", zaś w części VII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" w rubryce 3 "Grupa upraw" we wszystkich pozycjach od 1 do 26 wniosku wskazał: UPO lub JPO, co stosownie części IX. wniosku "Objaśnienia" oznaczało: JPO – ubieganie się o przyznanie tylko jednolitej płatności obszarowej; UPO – ubieganie się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych. Jednocześnie skarżący własnoręcznie podpisał część VIII wniosku: "Oświadczenia i zobowiązania", w której w pkt. 2 znajduje się zapis: "oświadczam, że znane mi są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności." W żądnej części wniosku skarżący nie wskazał, iż posiada grunty rolne pod trwałe użytki zielone, ani też nie wskazał, iż ubiega się o przyznanie płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę (PZ). Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217), płatności są przyznawane na wniosek rolnika, który należy złożyć w określonym czasie. Nie budzi wątpliwości fakt, iż po wpłynięciu wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne organ administracji powinien przede wszystkim wyjaśnić, czy zawarte w nim żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym i czy jej rozstrzygnięcie jest dopuszczalne w drodze decyzji administracyjnej, a sformułowane żądanie strony jest jasne co do przedmiotu żądania. W przedmiotowej sprawie wątpliwości takich nie było, gdyż wniosek skarżącego sformułowany był jasno i wyraźnie, tak co do przedmiotu żądania jak i jego zakresu, zatem organ administracji nie był zobligowany do wezwania skarżącego do skonkretyzowania wniosku lub jego uzupełnienia. "Zgłoszenie" zaś żądania dopłat PZ w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie mogło wywołać zamierzonego skutku prawnego, jako spóźnione ( art. 18 ust. 3). Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt.1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odmienne od przewidzianych w przepisach kpa uregulowania przewiduje m.in. art. 3 ust. 2 i 3 powołanej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej. W myśl ust. 2 art. 3, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Ust. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło płatności, o jakich mowa w art. 3 ust. 2. Skarżący w szczególności zarzuca naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa ) oraz zasady obowiązku udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa). Wbrew zatem zarzutom skarżącego organ administracji w sposób wyczerpujący i zgodny z regułami wynikającymi z art. 3 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy, który miał w sprawie zastosowanie oraz art. 80 kpa rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej jego wnioskiem, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym bez naruszenia art. 107 § 3 kpa. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr35, poz. 217), zawiera zaś ograniczenie ciążącej na organie administracji zasady informowania wynikającej z art. 9 kpa, bowiem wynika z niego, iż organ administracji udziela stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania tylko na ich żądanie. W toku postępowania skarżący nie zwracał się do organu o udzielenie pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a zatem podniesione w skardze zarzuty uznać należy za nietrafne. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie również uznać należy za chybiony. Organy administracji nie stosowały tego przepisu, bowiem przyznanie płatności na jego podstawie nie było objęte wnioskiem skarżącego. Kwestia, czy skarżący dokonał prawidłowego wyboru osoby, która sporządzała mu wniosek o przyznanie płatności na 2007r. pozostaje poza oceną niniejszego postępowania, nie ma bowiem wpływu na ocenę działań organów administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszego postępowania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.