I SA/Lu 514/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać W.C. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. W.C. w związku z wniesiona skargą po uzupełnieniu braków złożyła na urzędowy formularzu PPF wniosek o przywianie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia złożonego wniosku, nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i trojgiem dorosłych wnuków. Syn jest rencistą. Wnuk przebywa w Zakładzie Karnym. Jedna z wnuczek uczy się i pracuje. Druga z wnuczek podjęła pracę na okres próbny. Swoje dochody pochodzące z renty skarżąca określiła na kwotę [...] zł brutto. Do tego dochodzą dochody z renty jej syna w wysokości [...] zł. Łączne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu energii, gazu, ścieków, ogrzewania, telefonu, leków i żywności wynoszą około [...] zł. Ostatnio wnuczka skarżącej zawarła związek małżeński. Z tego tytułu wspólne gospodarstwo domowe poniosło wydatki w wysokość około [...] zł. Majątek wspólnego gospodarstwa stanowi dom o powierzchni [...] m2. Z akt sprawy administracyjnej wynika również, iż skarżąca posiada grunty rolne o powierzchni około [...] ha. Natomiast zadłużenie wnioskodawczyni wynosi ponad [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia radcy prawnego". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie oraz nadesłane wyjaśnienia wskazujące na jej sytuację finansową i koszty utrzymania dają podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.