I SA/Lu 52/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: - przywrócić termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 28 września 2017 r. o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. Sąd odrzucił skargę J. H. w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a". Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 października 2017 r. (k. 90). Natomiast w dniu 19 października 2017 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych z wyłączeniem wpisu od skargi i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. (wpływ do Sądu 6 grudnia 2017 r. ) Okręgowa Rada Adwokacka w L. (ORA) poinformowała Sąd, że wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. M.. Zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnikiem skarżącego adwokat odebrał w dniu 8 grudnia 2017 r. (piątek) - pismo ORA z dnia 12 grudnia 2017 r. (k. 103). Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 12 grudnia 2012 r. (wtorek), w dniu 14 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 28 września 2017 r. o odrzuceniu skargi i wraz z wnioskiem dokonał czynności. We wniosku podał, że postanowienie o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie jest zaskarżalne zażaleniem, które powinno być sporządzone i podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też nie można skarżącemu, w stanie faktycznym sprawy, przypisać winy w uchybieniu terminowi do skutecznego dokonania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (braku winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przy tym prawdopodobieństwo to powinno być wystarczające, to jest takie, że rozsądnie rzecz biorąc, można przyjąć, iż uprawdopodabniana okoliczność rzeczywiście miała miejsce. Samo uprawdopodobnianie sprowadza się do działania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i występuje przy dołożeniu należytej w danych okolicznościach staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody w dochowaniu terminu nie można było przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 477/12, SIP LEX nr 1333338). Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że nie można przypisać skarżącemu winy w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia. W ocenie Sądu, skarżący składając w dniu 9 września 2017 r. (k. 68 -69) po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (postanowienie odrzuceniu skargi z dnia 28 września 2017 r. skarżący otrzymał w dniu 24 października 2017 r.) wykazał się należytą starannością w prowadzeniu swojej sprawy, a ustanowiony z urzędu, na tym etapie postępowania, pełnomocnik, jak wskazuje przedstawiona powyżej chronologia zdarzeń niezwłocznie podjął kroki w celu dokonania czynności. Wprawdzie, wbrew stanowisku pełnomocnika zażalenie na odrzucenie skargi nie jest objęte przymusem adwokackimi (art. 194 § 4 P.p.s.a. dotyczy bowiem jedynie odrzucenia skargi kasacyjnej), jednakże mając na uwadze fakt, że sytuacja skarżącego uzasadniała przyznanie mu profesjonalnej pomocy prawnej trudno przypisać mu winę w działaniu, podobnie jak jego pełnomocnikowi. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.