I SA/Lu 522/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr.), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant ref. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary porządkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Zaskarżonym postanowieniem Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpoznaniu zażalenia I. B., utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2003 r. nakładające karę porządkową w wysokości 250 zł. W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa podała, że Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. i wezwał w dniu [...] kwietnia 2003 r. I. B. w charakterze strony do osobistego lub przez pełnomocnika dostarczenia dokumentacji podatkowej za ten rok w terminie 3 dni. Wobec niewykonania wezwania nałożył karę porządkową na podatniczkę na podstawie art. 262§1 pkt1 ordynacji podatkowej. W ocenie Izby, ponieważ nie budzi wątpliwości, że wezwanie do dostarczenia niezbędnej dokumentacji podatkowej doręczone zostało pełnomocnikowi w dniu [...] kwietnia 2003 r. i do wezwania tego podatniczka się niezastosowała, to uzasadnionym było, stosownie do pouczenia zawartego w wezwaniu, nałożenie na nią kary porządkowej celem przymuszenia do zastosowania się do wezwania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. B. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego art. 262§1pkt1 ordynacji podatkowej, gdyż nie była wzywana do osobistego zgłoszenia oraz art. 262§6 ordynacji podatkowej, bowiem w zażaleniu wnosiła o uchylenie kary. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, wskazując, że skarżąca nie złożyła do organu I instancji wniosku o uchylenie postanowienia nakładającego karę, lecz stosownie do art. 262§5 ordynacji podatkowej postanowienie to zaskarżyła zażaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97§1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podlegają, po dniu 1 stycznia 2004 r., rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1270/. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego wydane zostały z naruszeniem art. 262§1 p kt 1 ordynacji podatkowej. Z załączonych akt podatkowych wynika, że zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z dnia [...] kwietnia 2003 r., jak i wezwanie “do osobistego lub przez pełnomocnika dostarczenia /.../ kompletnej dokumentacji podatkowej dotyczącej zeznania PIT-36 za 2001 r." z dnia [...] kwietnia 2003 r., skierowane i doręczone zostały wyłącznie P. Z. i, uznanemu przez organ podatkowy za pełnomocnika skarżącej we wszczętym obecnie postępowaniu na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] października 2001 r. Zgodnie z art. 262§1 kpt1 ordynacji podatkowej, strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo, że byli do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2500 zł Z powyższego przepisu wynika, że wprawdzie wymierzenie kary porządkowej pozostawione jest uznaniu organu podatkowego, jednakże uznanie to nie oznacza możliwości ukarania którejkolwiek ze wskazanych osób, a jedynie tej, która do osobistego stawiennictwa została wezwana. Skoro wezwanie do osobistego stawiennictwa skierowane zostało do P. Z., jako pełnomocnika skarżącej i jemu wyłącznie doręczone, to brak było podstaw do oceny, że to skarżąca obowiązek ten miała wykonać. Niezbędną przesłanką do zastosowania środka dyscyplinarnego, jakim jest kara porządkowa, jest doręczenie wezwania do dokonania żądanej przez organ czynności osobie, od której czynność ta jest żądana, a to stosownie do art. 155§1 i art. 159 ordynacji podatkowej. Równocześnie zważyć należało, że z akt sprawy nie wynika, by wobec skarżącej prowadzone było postępowanie kontrolne, w ramach którego organ nałożyć może karę porządkową (art. 292 ordynacji podatkowej), a wobec niedoręczenia skarżącej postanowienia z dnia [...] kwietnia 2003 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie, w której karę nałożono, nie można mówić o wszczęciu tego postępowania stosownie do art. 165§1, §2 i §4 ordynacji podatkowej, a tym samym o możliwości ustanowienia w tym postępowaniu pełnomocnika. Z akt sprawy nie wynika również w jakiej sprawie skarżąca ustanowiła pełnomocnika w osobie P. Z., a tym samym czy był on umocowany do działań w imieniu skarżącej w sprawie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262§1 pkt 1 ordynacji podatkowej poprzedzać powinno również ustalenie czy wezwanie do osobistego stawiennictwa uzasadnione było jego niezbędnością dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy czy też wystarczającym byłoby złożenie wyjaśnień na piśmie (art. 155 i 159§1 pkt 4 ordynacji podatkowej). Z tych względów, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 210§1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.