I SA/Lu 525/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W.i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w wysokości [...], złożyli oni (odrębnie) jednakowobrzmiące odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnienia wniosku skarżący podali, że są zaskoczeni obowiązkiem poniesienia wpisu od skargi oraz jego wysokością, gdyż jest on równy miesięcznemu wspólnemu dochodowi skarżących. Wskazali na fakt ponoszenia wydatków na utrzymanie trójki dzieci w wieku szkolnym. Ponadto oświadczyli, że osiągają miesięczny dochód w wysokości [...] ([...]z wynajmu mieszkań i [...] z pracy zawodowej|), posiadają 3 mieszkania (57 m2, 45 m2 i 41 m2), działkę budowlaną - 7 arów oraz samochody: M. C. z 1999 r. i S.S. z 2004 r. W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów skarżący nadesłali do Sądu oświadczenia o średnich miesięcznych wydatkach w ich gospodarstwie domowym, z których wynikało, że strona ponosi wydatki na energię elektryczną – [...] czynsz – [...], gaz- [...] telefon stacjonarny –[...] lekarstwa i leczenie – [...] ubrania dzieci i pomoce szkolne – [...], żywność – [...]. Małżonkowie opłacają też czynsz i energię w wynajmowanych mieszkaniach – [...] i [...], bezrobotny J. W. ponosi koszt własnego ubezpieczenia w kwocie [...] Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku B.J.W., postanowieniem z dnia 13 lutego 2009 r. – przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sadowego od wniesionej skargi ponad kwotę 500 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący (również odrębnymi pismami) wnieśli sprzeciw, zarzucając przekroczenie granic swobodnego uznania oraz nieprawidłową ocenę sytuacji małżonków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący B. i J.W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżących uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, iż skarżący osiągają dochód miesięczny z pracy i wynajmu mieszkań w wysokości [...], na co wskazuje treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i która to okoliczność nie jest kwestionowana w sprzeciwie. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżących jest fakt, iż są oni właścicielami 3 mieszkań (z czego dwa są źródłem dochodów skarżących), działki budowlanej i dwóch samochodów osobowych. Z nadesłanych dodatkowych informacji wynika wprawdzie, że z osiąganego dochodu skarżący ponoszą wydatki w kwocie łącznej [...] (to jest w kwocie przekraczającej osiągany przez nich miesięczny dochód), zauważyć jednak należy, że nie wszystkie wydatki, wskazane przez skarżących mieszczą, się w ocenie sądu, w kategorii wydatków służących zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżących i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie. Niewątpliwie wydatkami takimi są wydatki związane z ubraniem skarżących i ich dzieci, wyżywieniem i opłatami związanymi z zajmowanym mieszkaniem przez rodzinę skarżącego. Nie można jednak przyjąć, że do takich wydatków, mających pierwszeństwo względem konieczności uiszczeniem kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym, należą wydatki związane z utrzymaniem wynajmowanych przez skarżących mieszkań. Uznać też należy, że wydatki wskazane przez stronę na wyżywienie rodziny ([...]), biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego i przeciętne ceny żywności, nie świadczą o oszczędnym, niskim standardzie życia skarżących podobnie jak utrzymywanie dwóch samochodów osobowych, w sytuacji gdy skarżący nie jest osobą pracującą). Zdaniem sądu, mając również na względzie, iż od dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej, datowanej na dzień 28 kwietnia 2006 r., minęło prawie 3 lata, skarżący przy dołożeniu wszelkich możliwych starań byli w stanie poczynić przez tak długi okres czasu oszczędności na poczet zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.