I SA/Lu 527/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w następującym składzie: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. skarga G. K. została oddalona. Na etapie postępowania sądowego G. K. domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wcześniej organ odmówił skarżącemu uwzględnienia wniosku w tej materii. Zdaniem skarżącego, niska renta (na poziomie [...] zł), znaczna kwota zaległości podatkowych, za które miałby odpowiadać (rzędu [...] zł), konieczność ponoszenia kosztów leczenia pogłębiających się schorzeń, brak majątku stanowią zespół okoliczności uzasadniających konkluzję, zgodnie z którą przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji jest równoznaczne w przypadku skarżącego ze spowodowaniem dramatycznych i nieodwracalnych skutków w jego sytuacji życiowej, z pozbawieniem środków pozwalających na bieżącą egzystencję. Należy odnotować, że skarżący nie uzyskał w niniejszym postępowaniu sądowym prawa pomocy z tego powodu, że - pomimo stosownego wezwania sądowego - nie udokumentował wszystkich istotnych okoliczności opisujących jego rzeczywiste położenie życiowe i majątkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 - P.p.s.a) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jednocześnie stosownie do § 6 art. 61 powołanej ustawy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). W myśl art. 152 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W przedstawionym stanie prawnym nieprawomocne oddalenie skargi ma ten skutek, że zaskarżona decyzja, co do zasady, podlega wykonaniu. Zatem art. 61 § 3 P.p.s.a. należy odczytywać w ten sposób, że daje prawo skarżącemu do ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji aż do czasu, kiedy wyrok oddalający skargę stanie się prawomocny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I GPS 1/07 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) dopuszczono możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu kasacyjnym. W świetle powyższego należy dojść do wniosku, zgodnie z którym do czasu złożenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega rozpatrzeniu przez sąd, który skargę oddalił, zwłaszcza że skarżący w niniejszej sprawie wystąpił o pisemne motywy oddalenia skargi, co otwiera mu drogę do złożenia skargi kasacyjnej i instancyjnej kontroli wyroku dla niego niekorzystnego. Jednak, w świetle przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wywodził istnienie podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zasadniczo z tej okoliczności, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Rzecz jednak w tym, że skarżący już ubiegając się o prawo pomocy swych twierdzeń w tej kwestii nie udokumentował. Nie sposób zatem rzetelnie i obiektywnie ocenić jakie są rzeczywiście jego: kondycja zdrowotna, sytuacja majątkowa, dochody i konieczne wydatki, a tym samym na ile wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyjaśnić skarżącemu, że przytoczony wyżej art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera regulację stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą ostateczna decyzja podlega wykonaniu. Kryterium ocenne zawarte w omawianej szczególnej regulacji prawnej nie zostało wprawdzie zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże przyjmuje się, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia bądź o takie następstwa, które nie będą mogły zostać zupełnie wyeliminowane z perspektywy sytuacji życiowej podatnika i jego najbliższych. Ponadto sąd nie jest uprawniony do poszukiwania za skarżącego okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania kontrolowanej decyzji, gdyż to na wnioskującym ciąży obowiązek wiarygodnego wykazania konkretnych faktów opisujących jego sytuację życiową i materialną, realizujących jedną z przesłanek zastosowania omawianej, szczególnej instytucji unormowanej w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności wyczerpująco opisujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację finansową i majątkową, pozwalających sądowi zasadnie przyjąć, że uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji wiąże się dla niego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy miałoby powodować trudne do odwrócenia skutki. Brak wyczerpującego, konkretnego, a więc rzetelnego uzasadnienia wniosku w tym zakresie wyklucza wiarygodne ustalenie czy istnieje jakikolwiek związek między obowiązkiem wykonania zaskarżonej decyzji a rzeczywistym położeniem materialnym skarżącego, jego domowników, dodatkowo taki, który realizowałby przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie wystarczą przy tym jedynie twierdzenia skarżącego o niskich przychodach i potrzebie leczenia, skoro jednocześnie, ubiegając się o prawo pomocy, odmówił złożenia: informacji o rachunkach bankowych, zeznania podatkowego, dokumentów na okoliczność zajmowanego lokalu, zarejestrowanych samochodów, ponoszonych podstawowych wydatków, spłacanych kredytów. Trzeba przy tym podkreślić, że samo złożenie skargi i sfomułowanie w niej zarzutów wobec kwestionowanej przez skarżącego decyzji nie pozwala jeszcze zastosować art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest złożenie skargi, tylko wykazanie konkretnego i realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, czego w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił. Nie można również pomijać, że skarżący nie uzyskał prawa pomocy właśnie dlatego, że nie wykazał wyczerpująco swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej. W tym stanie sprawy nie ma podstaw do zasadnego stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą. Bez znajomości rzeczywistej, pełnej kondycji życiowej i materialnej skarżącego nie sposób prawidłowo ocenić czy i ewentualnie w jakim zakresie wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się może z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków w jego położeniu. Wobec tego oczekiwane przez skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie znajduje podstaw faktycznych. W następstwie w takiej sytuacji nie można zasadnie przyjąć, że mamy do czynienia z przesłankami wymienionymi w art. 61 § 3 P.p.s.a. (czy choćby z jedną z nich). Z tych względów, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji przy zastosowaniu art. 61 § 5 tej ustawy.