I SA/Lu 528/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec (spr.), NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za miesiące: VII-XII 2004 roku - oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmawiającą odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za miesiące od lipca do grudnia 2004 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Burmistrz Miasta, nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej i decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił odroczenia terminu płatności podatku od nieruchomości za miesiące VII-XII 2004 roku w kwocie 46.488 zł. Od powyższej decyzji podatnik odwołał się, podnosząc, iż SP ZOZ otrzymuje niewielką ilość środków Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, co utrudnia zapłatę zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości. Ponadto takie działanie organów narusza przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców oraz art. 7 kpa poprzez przyjęcie przez organ, iż brak jest przesłanek do odroczenia terminu płatności podatku. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że odroczenie terminu płatności podatku na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy publicznej, następuje zgodnie z przepisami ustawy w sprawie udzielania pomocy Przepis art. 48 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., obecnie Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60) wyraźnie wskazuje na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie odroczenia terminu płatności, a to oznacza, iż nawet wystąpienia okoliczności wskazujących na ważny interes podatnika lub interes publiczny nie obliguje organu podatkowego do wydania pozytywnej decyzji. Organ podatkowy podniósł ponadto, iż w każdym przypadku odroczenia przez organ samorządowy terminów płatności podatku – organ ten niejako czasowo rezygnuje z wierzytelności podatkowej, jaką jest należność podatkowa dla budżetu. Zdaniem organu podatkowego, analiza sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym SP ZOZ wskazuje, iż jakkolwiek zobowiązania SP ZOZ znacznie przekraczają wartość należności i roszczeń to podmiot posiada środki pieniężne w kwocie 1.046.431,20 zł i z uwagi na te posiadane środki, zapłata należności podatkowej nie naruszy kondycji finansowej podatnika (zatem brak przesłanki "ważnego interesu podatnika"). Nie bez znaczenia dla organu podatkowego ma też fakt, iż w poprzednich okresach rozliczeniowych (rok 2003) podatnik nie dotrzymywał odroczonych terminów płatności, nie uiszczając podatku – a to niewątpliwie godzi w interes społeczny. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą i działający na podstawie ustaw podejmuje działania przewidywane i planowane – a to wymaga uwzględnienia również obciążeń publicznoprawnych, a takim jest podatek od nieruchomości. Nie miało miejsca w sprawie naruszenie art. 7 kpa gdyż organ podjął wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia przepisów ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, gdy ustawa ta, z dniem 31 maja 2004 r. została uchylona. Naruszenia przepisów ustawy, która weszła w miejsce tej uchylonej (Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – Dz. U. Nr 123, poz. 1291), organ również nie stwierdził. Na powyższa decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 48 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, a to poprzez nie wyjaśnienie przez organ decyzyjny wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a w szczególności sytuacji majątkowej, czy finansowej podatnika wnoszącego o odroczenie terminu płatności podatku. SP ZOZ wskazał w odwołaniu, iż wynik sprawozdania finansowego zakres od początku roku do końca II kwartału 2004 r., na które powołuje się w decyzji organ i które miałoby wskazywać na posiadanie przez stronę środków finansowych na zapłacenie podatku – wskazuje na stratę w kwocie 31.230,56 zł. Kwota 1.046.431,20 zł, którą wymienia organ, to pozycja 09 Działu II sprawozdania – to środki pieniężne zabezpieczające potrącane składki ZUS od wynagrodzeń pracowników oraz potrącone zaliczki do odprowadzenia na podatek dochodowy od osób fizycznych. Faktyczny stan środków dostępnych na koniec dnia 30 czerwca 2004 r. zamyka się saldem 130.78 zł. Zdaniem strony organy podatkowe błędnie wywiodły ze zgromadzonego materiału dowodowego o dobrej sytuacji finansowej SP ZOZ, nie biorąc pod uwagę powszechnie znanych problemów służby zdrowia O "ważnym interesie podatnika" organy podatkowe powinny szczególnie w tym przypadku rozstrzygać w ścisłym połączeniu z zadaniami wykonywanymi przez podatnika i realizowanym celem, jakim jest ochrona zdrowia. Na poparcie swojego stanowiska strona przytoczyła orzeczenia NSA związane z pojęciem "ważnego interesu podatnika". Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe nie dokonały dokładnej analizy stanu materialnego wnioskującego SP ZOZ, bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest też analiza wcześniej udzielonych ulg. W sytuacji, w jakiej jest skarżący, a mianowicie w okresie stabilizowania się jego sytuacji finansowej , organ podatkowy – mimo, iż nie musi – powinien udzielić ulgi podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą jak w zaskarżonej decyzji. Wskazano ponadto, iż zobowiązań z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych nie umieszcza się w kategorii "środków pieniężnych", bezpodstawne są więc argumenty SP ZOZ dotyczące spornej kwoty 1.046.431,20 zł. Powołane zaś przez stronę skarżącą wyroki NSA nie stanowią powszechnie obowiązującej wykładni prawa i wiążą tylko w indywidualnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzją prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 48 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm. ). Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, o czym świadczy sformułowanie "organ podatkowy może", co oznacza, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Prawem do odroczenia terminu płatności podatku dysponuje więc zawsze tylko organ podatkowy. Oznacza to, że jeżeli wystąpią zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne, to organ podatkowy jest władny do ich oceny w aspekcie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego i może, ale nie musi odroczyć termin płatności podatku. Uznaniowa konstrukcja omawianego przepisu praktycznie uchyla spod kontroli legalności wydanej przez organ decyzji, ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2001 r. SA/Sz 1228/00, LEX nr 78299). Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega tylko i wyłącznie na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ podatkowy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję w swobodny wybór dokonany przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją przepisu prawa materialnego ( zob. też wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300 i wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r. III SA 2302/00, LEX nr 53606 ). Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2003 r., sygn. SA/Sz 945/01). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zgromadziły niezbędny dla podjęcia decyzji materiał dowodowy. Organy podatkowe ustaliły na podstawie sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym, że SP ZOZ na koniec pierwszego półrocza roku 2004 posiadał wolne środki pieniężne, pozwalające na terminowe uiszczenie podatku od nieruchomości. Zdolność do terminowego regulowania zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości - w ocenie organu – przesądziła o nieistnieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika". Takie stwierdzenie organu podatkowego zostało poparte materiałem dowodowym, i nie można go uznać za dowolne – nie można więc też stwierdzić naruszenia przez organ art. 122 Ordynacji podatkowej, co zarzuca strona skarżąca. Użyte przez normodawcę pojęcia nieostre i niedookreślone, takie jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny" nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny, a więc nie może o tym decydować przekonanie podatnika (wyrok NSA z dnia 14 września 2001 r., sygn. III SA 1590/00). Wskazać też należy, iż zastosowanie wobec podatnika przedmiotowej w sprawie instytucji odroczenia terminu płatności podatku, traktowane być musi przez podatnika jako jego przywilej, a nie jako prawo. Nie ma zatem po stronie organu podatkowego jakiejkolwiek powinności w zakresie udzielenia podatnikowi ulgi. Należy też mieć na względzie, iż ulgi, o jakich mowa w art. 48 ustawy Ordynacja podatkowa, nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że stanowić mogą incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu ( wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., sygn. III SA 1037/00). Z akt sprawy wynika zaś iż SP ZOZ pomocy tej nie traktuje na zasadzie wyjątkowości, incydentalności i wyjątku od ogólnie obowiązującej zasady płacenia podatków. W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należy, iż organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały dostępny im materiał dowodowy, obrazujący sytuację majątkową Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej, dokonując ostatecznie jego oceny. W sytuacji, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną prawem. W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które były podstawą jej wydania, a zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji.