I SA/Lu 528/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.D. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do września 2001 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2001 r. - w zakresie wniosku o przyznanie częściowego prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi C. D. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...]. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do września 2001 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2001 r. wpłynął wniosek Spółki o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia zawartego we wniosku wynikało, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegająca na budowie i sprzedaży apartamentów mieszkalnych. Obecnie cały majątek spółki (nieruchomości w K. M) podlega zajęciu komorniczemu, skarżąca zarządza nim jednak na zasadach dozorcy. Spółka podnosiła, iż nie jest w stanie zgromadzić potrzebnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, gdyż przychody osiągane z tytułu wynajmu części nieruchomości będących własnością spółki wynoszą obecnie 800 zł netto i są przeznaczane na pokrycie wydatków związanych z ochrona i bieżącymi remontami. Dodatkowo, jeden z najemców nie płaci od maja czynszu najmu. Z wniosku wynikało ponadto, iż Spółka nie zatrudnia pracowników, nie prowadzi rachunków bankowych, a całość jej obrotów gotówkowych obrazuje załączony raport kasowy (k.24). Brakujące kwoty na pokrycie wydatków wpłacane są przez udziałowców Spółki. Wysokość kapitału zakładowego C. D. Sp. z o.o. wynosi 417.000,00 zł, wartość środków trwałych Spółki 14.560.026,02 zł, zaś za ostatni rok Spółka nie osiągnęła (wg bilansu) dochodu, lecz stratę w wysokości 13.084,03 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie: wezwania do zapłaty należności za najem nieruchomości przez S. sp. z o.o. (k.28), wezwania Komornika Sądowego Rewiru I przy Sadzie Rejonowym w M. do zapłaty należności (k.29-32) oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości (k.33). Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 400 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw wskazując, że Referendarz sądowy błędnie zinterpretował raport kasowy, ponieważ rzeczywiste przychody Spółki wyniosły w tym okresie 366 zł, zaś na koniec miesiąca stan kasy wyniósł 81,29 zł. Zdaniem spółki z wynajmu nieruchomości trudno efektywnie pokrywać koszty sądowe. Długotrwałe postępowanie egzekucyjne i konieczność "ciągłego ponoszenia kosztów" zmusiły wspólników do ciągłego zasilania kasy spółki, co było możliwe dzięki zaciągnięciu przez nich prywatnych pożyczek. Wskazano też na trudną sytuację finansową wspólników spółki, konieczność podejmowania przez nich dodatkowego zatrudnienia oraz okoliczność, iż dotąd Spółka nie otrzymała zasądzonego od Dyrektora Izby Skarbowej w L., wyrokiem WSA, zwrotu kosztów postępowania (1074,60 zł). Do sprzeciwu Spółka dołączyła kserokopię pozwu do Sądu Rejonowego w Lublinie o zabezpieczenie roszczenia (k.44-45) oraz kserokopię przelewu opłaty wpisu od pozwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 ( 1, 245 ( 1 i 3, art. 246 ( 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w ostatecznej ocenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizacją swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której mowa, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. post. z 29 lipca 2004 r., sygn. FZ 131/04) zauważyć należy też, że posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów, oraz że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 (post. z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04). Jak wynika z załączonych przez Spółkę do wniosku kserokopii dokumentów, skarżąca jest właścicielem kilku nieruchomości (KW [...], KW [...], KW [...], KW [...]) położonych w atrakcyjnej turystycznie miejscowości nadmorskiej, w stosunku do których zostało dokonane zajęcie komornicze, jednak, jak wskazuje we wniosku sama strona skarżąca, nieruchomości te pozostawione są w zarządzie Spółki i strona ma możliwość czerpania z nich przychodów, wynajmowania ich. Jakkolwiek w stosunku do jednego z najemców strona wykazuje zaległość w płatności należności czynszowych, to jednak Spółka ma możliwość gospodarczego wykorzystywania również pozostałych nieruchomości (i ze sprzeciwu wynika że je wykorzystuje, choć w jej ocenie "wynajem nieruchomości trudno nazwać działalnością gospodarczą, z której można by efektywnie pokrywać koszty sądowe"). W ocenie Sadu, skoro strona osiąga przychody w posiadanych nieruchomości, skoro pokrywa związane z tą działalnością koszty, to nie można przyjąć, że wydatki te mają pierwszeństwo w stosunku do kosztów wynikających związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, na podstawie art. 246 ( 2 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 i 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.