I SA/Lu 528/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. postanawia - odmówić przyznania P. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Po doręczeniu skarżącemu P. P. wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej (w kwocie 400,00 zł) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W zawartym w formularzu PPF (data wypełnienia – 12.08.2013r.) uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że jest osobą bezrobotną pozostającą na utrzymaniu rodziców, z którymi oraz z bratem pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada żadnego majątku ani źródeł dochodu, podobnie jak jego brat, a rodzice prowadzą wspólnie i z pomocą skarżącego gospodarstwo rolne. W odpowiedzi na wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń skarżący złożył zaświadczenie, z którego wynika, iż jego rodzice są podatnikami podatku rolnego od gruntów rolnych – użytków rolnych o powierzchni 2,49 ha fizycznych (3,99 ha przeliczeniowych) oraz udziału ¾ z 0,12 ha fizycznego (0,10 ha przeliczeniowego), a także oświadczenia własne i członków rodziny, z których wynika, że: - grunty rolne nie są uprawiane, o dopłaty do nich nie występowano, rodzice nie posiadają żadnych maszyn ani urządzeń do prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak i budynków, hodowla ogranicza się do 10 kur i 5 indyków, - rodzice są właścicielami A. spółki z o.o. z siedzibą w J., która w miesiącach maj, czerwiec, lipiec 2013r. nie osiągnęła żadnych przychodów, matka skarżącego jest prezesem zarządu B. spółki z o.o., lecz nie posiada w niej żadnych udziałów, natomiast jego ojciec jest udziałowcem i prezesem zarządu spółki C., której działalność została zawieszona, przy czym obydwoje nie osiągnęli z tych tytułów żadnych zysków w okresie ostatnich 12 miesięcy, - skarżący nie pomaga rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, ponieważ nie prowadzą żadnych upraw ani hodowli, - cała rodzina utrzymuje się wyłącznie ze zbierania w sezonie letnim owoców, grzybów, ziół, kwiatów puszek i butelek, a poza sezonem w okresie zimowym ojciec skarżącego zbiera chrust w lesie. Skarżący wyjaśnił także, że posiada jedynie nieaktywny rachunek bankowy w [...], dlatego bank nie wystawia żadnych wydruków związanych z prowadzeniem tego rachunku, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie pobiera żadnych zasiłków, nie korzysta z pomocy socjalnej. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, który nie zawiera żadnego uzasadnienia. Ponieważ z pisma Biura Ładu Korporacyjnego Zgodności Poczty Polskiej S.A. Dział Operacyjny w Łodzi z dnia 12 lutego 2014r. wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie, o którym mowa wyżej, doręczana była bez zachowania wymogów proceduralnych wynikających z art.73 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprzeciw uznany został za wniesiony z zachowaniem terminu określonego w art.259 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego, będącego osobą fizyczną, zawiera żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art.245 § 3 i art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z drugim z wymienionych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy strona zobowiązana jest przekonująco wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Winno to nastąpić przez przedstawienie dokładnych i rzetelnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach w oświadczeniu zawartym w formularzu urzędowym PPF (por.: art.252 § 1 i 2 p.p.s.a.), a także w dodatkowych oświadczeniach i dokumentach, do złożenia których strona została wezwana na podstawie art.255 p.p.s.a. Jest to istotne, gdyż instytucja prawa pomocy ma służyć zapewnieniu dostępu do sądu osobom ubogim, które rzeczywiście nie są w stanie ponieść ciężaru finansowego związanego z prowadzeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Zdaniem sądu, dane ujawnione przez skarżącego w niniejszej sprawie nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych (wpisu od skargi) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, za niewiarygodne uznać bowiem należy wyjaśnienia skarżącego dotyczące źródeł utrzymania jego czteroosobowej rodziny, którymi mają być dochody ze zbioru owoców, grzybów, ziół, kwiatów, puszek i butelek, oraz chrustu w lesie przez ojca skarżącego. Już sama zmienność wyjaśnień w tym zakresie czyni je pozbawionymi wiarygodności, nie można bowiem racjonalnie przyjąć, że gdy w sierpniu 2013r. skarżący wypełniał formularz PPF nie wiedział, iż gospodarstwo rolne nie jest prowadzone i on sam w tym nie pomaga. Ponadto zaś – zdaniem Sądu – czteroosobowa rodzina nie jest w stanie utrzymać się, tj. zakupić niezbędną żywność i pokryć koszty związane z zamieszkiwaniem, ze sprzedaży chrustu zebranego w lesie (dodatkowo - przez jedną tylko osobę i w czasie zimowym). Oznacza to, że skarżący nie ujawnił albo innych (prawdziwych) źródeł dochodu rodziny, albo faktu korzystania przez rodzinę z pomocy osób trzecich. Ujawnianie zaś danych niepełnych lub niewiarygodnych samo w sobie uniemożliwia Sądowi ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, w tym przyjęcie, że nie jest on w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżący ani członkowie jego rodziny, pomimo nieosiągania stałych, a przynajmniej regularnych dochodów nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne, co oznacza, iż nie są oni zainteresowani uzyskaniem jakiegokolwiek zatrudnienia. Wobec stwierdzenia, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.