I SA/Lu 529/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi T. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, iż domaga się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący sprecyzował, iż zwraca się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług [...]. Przychód firmy w czerwcu 2011 r. wyniósł [...] zł, a po odliczeniu kosztów prowadzenia działalności w kwocie [...] zł firma uzyskała dochód w wysokości [...] zł. W lipcu 2011 r. przychód firmy wyniósł [...] zł, a koszt uzyskania przychodu [...] zł, w związku z czym firma odnotowała stratę w kwocie [...] zł. Z kolei w sierpniu 2011 r. dochód firmy wyniósł [...] zł. Wygenerowany przez firmę dochód został zaangażowany w prowadzoną działalność gospodarczą oraz przeznaczony na utrzymanie gospodarstwa domowego. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, jednakże w związku z posiadanymi schorzeniami ([...], [...]) ponosi znaczne koszty leczenia i zakupu leków. Skarżący wskazał, że koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, ponadto posiada zobowiązania finansowe – kredyt obrotowy w wysokości [...] zł. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną. Odnośnie posiadanego majątku skarżący wykazał, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, bazę położoną w [...] przy ul. [...] (nie określił jej wielkości). Podał, że nie posiada żadnych zasobów finansowych. Jako źródła utrzymania rodziny wskazał na dochód z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zaznaczając, iż wielkość dochodu z tego tytułu zależy od danego miesiąca oraz na dochód żony z tytułu emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszt wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi [...] zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Oceniając możliwości płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej referendarz miał również na uwadze, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi również w sprawie o sygn. I SA/Lu 530/11, gdzie wysokość wpisu wynosi [...] zł. Ponadto referendarz wziął pod uwagę, iż żona skarżącego w sprawach o sygn. I SA/Lu 527/11 i I SA/Lu 528/11 również złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionych skarg (ich wysokość wynosi odpowiednio [...] zł i [...] zł). Łączna wysokość wpisów sądowych od wniesionych przez skarżącego i jego żonę skarg wynosi [...] zł. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego bądź częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (uwzględniając również łączną wysokość wpisów, do opłacenia których skarżący i jego żona zostali zobowiązani w związku z wniesieniem skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej). Stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący i jego żona mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jak wynika z wniosków o prawo pomocy złożonych przez żonę skarżącego w sprawach I SA/Lu 527/11 i I SA/Lu 528/11 jest ona właścicielem domu jednorodzinnego położonego w [...], ponadto posiada udział w [...] części nieruchomości rolnej o pow. [...] ha). Z kolei skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha oraz współwłaścicielem wraz z żoną bazy znajdującej się w [...] przy ul [...], nie można go zatem uznać za osobę ubogą. Stabilna jest również sytuacja finansowa skarżącego, bowiem prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód, którego wielkość jak sam stwierdził, jest uzależniona od danego miesiąca, zaś jego żona osiąga stały dochód z tytułu emerytury ([...] zł miesięcznie). Porównanie dochodu uzyskanego z prowadzenia działalności gospodarczej choćby tylko z dwóch miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, (tj. z czerwca 2011 r. /[...] zł/ i z sierpnia 2011 r. /[...] zł/) do wysokości wpisu sądowego w sprawie niniejszej ([...] zł) i przy uwzględnieniu łącznej kwoty wpisów od wniesionych przez oboje małżonków skarg ([...] zł), nie pozwala na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tego kosztu sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód z prowadzenia działalności gospodarczej we wskazanych miesiącach wielokrotnie przewyższa bowiem kwotę kosztów sądowych, do opłacenia których skarżący i jego żona zostali zobowiązani w związku z wniesieniem skarg. Podnoszona przez stronę okoliczność, iż wygenerowany przez firmę dochód został zaangażowany w prowadzoną działalność gospodarczą, nie może stanowić argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku. W sytuacji kiedy strona posiada środki finansowe, ale w pierwszej kolejności przeznacza je na prowadzoną firmę, pomijając zobowiązania publicznoprawne, jakimi są koszty sądowe, nie można mówić o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Z brakiem środków finansowych nie jest również tożsama okoliczność, iż w miesiącu lipcu 2011 r. firma skarżącego odnotowała stratę finansową ([...] zł). Strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Wreszcie oceniając możliwości płatnicze skarżącego, nie można pominąć faktu, iż zarówno on jak i jego żona mogą uzyskiwać dochód z posiadanych nieruchomości rolnych. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.