I SA/Lu 529/11

I SA/Lu 529/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2012 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 rok - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi postanawia: - odmówić T.I. przyznania prawa pomocy. I SA/Lu 529/11 UZASADNIENIE W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], T. I. wezwany do opłacenia wpisu od skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie wpisu od skargi. W uzasadnieniou wniosku PPF podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych, z której to w miesiącu czerwcu 2011 r. osiągnął dochód w wysokości [...] (przychód [...]-koszty [...]), w lipcu 2011 r. jego firma wykazała stratę [...] (przychód [...] – koszty [...]), zaś w sierpniu dochód firmy wyniósł [...] Skarżący podał również, że dochód z prowadzonej działalności "został zaangażowany w prowadzoną działalność gospodarczą oraz przeznaczony na utrzymanie gospodarstwa domowego". Małżonka skarżącego A I. otrzymuje emeryturę w wysokości [...] Skarżący podał również, że posiadają kredyt obrotowy – [...] oraz że koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za prąd, wodę, wyżywienie) to ok. [...] miesięcznie. Ponieważ A. I. choruje na astmę oskrzelową i reumatoidalne zapalenie stawów, to małżonkowie ponoszą w związku z tym duże koszty leczenia oraz zakupu leków. Na koniec stwierdził, że nie posiada żadnych wolnych środków, ani oszczędności, które umożliwiły by mu opłacenie wpisu. Z formularza PPF wynikało ponadto, ze małżonkowie I. posiadają nieruchomość rolną [...] i bazę w Ł. przy ul. [...] Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy / k. 65 akt /. Od powyższego postanowienia T.I. wniósł sprzeciw, powtarzając w jego uzasadnieniu argumentacje zawartą we wniosku PPF. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych informacji nadesłane zostały: - pismo z 12 stycznia 2012 r. zawierające dodatkowe wyjaśnienia odnośnie kosztów utrzymania małżonków, z wyszczególnieniem kwot wydatków oraz ich dwóch psów do pilnowania posesji, - kserokopie: rachunków za gaz z miesięcy wrzesień-grudzień 2011 r., za wodę oraz za wywóz śmieci, - wyciągi z prowadzonych ksiąg za miesiące od września do października, z których wynika, że w miesiącu wrześniu 2011 r. firma skarżącego nie osiągnęła dochodu, lecz wykazała stratę [...]w październiku osiągnęła dochód [...], a w listopadzie dochód w kwocie [...] - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w Banku z miesięcy wrzesień-listopad 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - ppsa/ wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przedstawionym stanie prawnym należy wskazać i podzielić stanowisko prawne, zgodnie z którym ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z obowiązującą doktryną z użycia w powołanych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia /FZ 478/04/. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi /II FZ 80/09/. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że twierdzenia i dokumenty przedstawione przez skarżącego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wskazują, by rzeczywiście nie posiadał dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania zainicjowanego skargą. Z twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku PPF, sprzeciwie oraz nadesłanej Sądowi dodatkowej dokumentacji wynika, że małżonkowie, nie mający na utrzymaniu innych osób ponoszą miesięczne wydatki związane z podstawowym utrzymaniem w wysokości ok. [...] ([...] wyżywienie na osobę, [...] środki czystości, [...] leki, [...] leki dla A. I., [...] utrzymanie psów). Zestawiając przedstawione wydatki z dochodami małżonków za miesiące od września do listopada 2011 roku (strata –[...], dochód [...], dochód [...] + dochód z tytułu emerytury małżonki skarżącego), nie można przyjąć, że strona nie była w stanie wygospodarować wolnych środków, w okresie choćby tych trzech miesięcy, na opłacenie wpisu od wniesionej skargi. Konieczności ponoszenia innych niezbędnych kosztów strona natomiast nie wskazała. Sąd ma na względzie, że przed tutejszym Sądem, oprócz postępowania w sprawie o sygn. I SA/Lu 529/11, toczą się jeszcze inne sprawy T.I. i jego małżonki (I SA/Lu 527, 528, 530/11), w których każde z małżonków zobowiązane jest do zapłaty wpisu od skargi ok. [...] niemniej jednak, małżonkowie osiągając przedstawione Sądowi dochody z działalności gospodarczej skarżącego za okres czerwiec-sierpień (wynikające z wniosku) oraz wrzesień-listopad 2011 r. (podane w dodatkowych informacjach) oraz emerytury małżonki skarżącego są w stanie wygospodarować niezbędne kwoty na ich uiszczenie. Na marginesie, w odniesieniu do argumentacji zawartej w PPF dodać należy, że takie zadysponowanie dochodem z działalności gospodarczej, kiedy strona wszystkie wolne środki dobrowolnie angażuje w prowadzoną działalność (niezależnie od ponoszonych i wykazanych przez stronę kosztów działalności), przy jednoczesnym przerzuceniu na obywateli obowiązku ponoszenia kosztów zainicjowanego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego, sprzeczne byłoby z istotą instytucji prawa pomocy. Z tych względów należało odmówić stronie przyznania prawa pomocy wobec braku ustawowych przesłanek zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.