I SA/Lu 53/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że dysponuje bardo skromnym dochodem ok. [...] zł, który pochłaniają w całości bieżące wydatki, w tym koszty leczenia. Skarżący oświadczył również, że nie posiada żadnych oszczędności, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą jednakże pozostaje w rozdzielności majątkowej. Skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych, a jedynym źródłem jego utrzymania jest renta. Do wniosku skarżący załączył umowę o wyłączeniu wspólności ustawowej małżeńskiej, legitymację rencisty, wydruk z konta bankowego z dnia 4 lutego 2013 r., kserokopie 4 sztuk zwolnień lekarskich, kserokopie zeznań podatkowych PIT – 36 za lata 2010 i 2011 oraz deklarację PIT – 36 z działalności gospodarczej za 2012 r. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2013 r. skarżący nadesłał następujące dokumenty: oświadczenie z dnia 28 lutego 2013 r. w przedmiocie kosztów ponoszonych na utrzymanie firmy wraz dowodami wpłat składek ZUS, dowodami opłat za energię elektryczną i dowodem spłaty kredytu w [...] Banku [...] w [...]; wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r.; zaświadczenie zakładu pracy żony o wysokości zarobków oraz oświadczenie dotyczące nieruchomości, w której zamieszkuje. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r.., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie sprawy do wymagalnych kosztów sądowych należy koszt wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi) nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie niniejszej będzie wynosiła 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego należy do szczególnie trudnych. Skarżący, aczkolwiek nie posiada własnego domu, ani mieszkania, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jak wynika z jego oświadczenia z dnia 28 lutego 2013 r., zamieszkiwana przez niego nieruchomość (ul. [...]) jest własnością jego córki K. F., zaś powierzchnia zajmowanego przez niego mieszkania wynosi [...] m2. Powierzchnia pozostałych pomieszczeń (po zamkniętym [...]), znajdujących się na w/w nieruchomości wynosi ok. [...] m2, jednakże są one niewykorzystywane ze względu na zły stan techniczny. Skarżący podniósł, że wynajmując od córki obiekt zobowiązał się do uiszczania podatku od nieruchomości ([...] zł), opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu ([...] zł), a także do prowadzenia prac remontowych związanych z utrzymaniem obiektu. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej (umowa majątkowa małżeńska z dnia [...] r.), jednakże jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Żona skarżącego uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł brutto i [...] zł netto miesięcznie. Aczkolwiek skarżący nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, to na uwagę zasługuje, że korzysta z kilku nieruchomości należących do najbliższej rodziny (nieruchomość córki przy ul. [...], gdzie mieszka i prowadzi działalność gospodarczą, mieszkanie przy ul. [...], wskazywane w dokumentach podatkowych i zwolnieniach lekarskich jako jego miejsce zamieszkania, nieruchomość przy ul. [...] podawane jako miejsce zamieszkania żony). W ocenie referendarza nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego, iż utrzymuje się wyłącznie z renty w kwocie [...] zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]", a siedziba firmy mieści się w [...] przy ul. [...]. Z zeznań podatkowych za lata 2010 i 2011 wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą ze stratą ([...] zł straty w 2010 r. i [...] zł straty w 2011 r.). Z deklaracji PIT-36 z działalności gospodarczej za 2012 r. wynika, że w 2012 r. przychód z tej działalności wyniósł [...] zł, koszty prowadzenia działalności wyniosły [...] zł wyniku czego skarżący poniósł stratę w wysokości [...] zł. Z kolei według księgi przychodów i rozchodów za styczeń 2013 r. skarżący nie osiągnął przychodów, natomiast dokonał zakupu towarów handlowych na kwotę [...] oraz poniósł wydatki w kwocie [...] zł. Z powyższego zestawienia wynika, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza co najmniej od 2010 r. generuje straty. Skarżący nie wyjaśnił jednakże w jaki sposób od kilku lat pokrywa stratę, przyjmując bowiem za prawdziwe oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, skarżący nie posiada żadnego majątku, ani żadnych zasobów finansowych, zaś pobierane renta wystarcza jedynie na bieżące potrzeby. Mając jednakże na uwadze wielkość dokonywanych obrotów chociażby tylko w miesiącu styczniu 2013 r., w którym dokonał zakupu towarów i poniósł wydatki na wyżej wymienione kwoty, należy przyjąć, że skarżący posiada środki finansowe mogące służyć opłaceniu również kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście podkreślić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z jej prowadzenia. Jak bowiem wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego za okres od grudnia do stycznia 2013 r. skarżący dokonywał znacznych wpłat pieniężnych. W grudniu 2012 r. skarżący wpłacił środki pieniężne w łącznej kwocie [...] zł, zaś styczniu 2013 r. dokonał wpłat na sumę [...] zł. Należy również odnotować, że żona skarżącego w grudniu 2012 r. dokonała wpłat na jego konto na łączną kwotę [...] zł, zaś w styczniu 2013 r. na kwotę [...] zł łącznie, są to zaś kwoty wyższe od uzyskiwanego przez nią wynagrodzenia netto. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania, że skarżący w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiadał środków pieniężnych na opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Należy również zauważyć, że skarżący mimo wezwania nie określił stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego. Zdaniem referendarza nie można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny kosztów opłaty składek ZUS, energii elektrycznej i kosztów spłaty pożyczki w wysokości [...] zł miesięcznie, gdyż jak wskazał sam skarżący w oświadczeniu z dnia 28 lutego 2013 r. są to koszty generowane przez prowadzoną przez niego firmę. Mając powyższe na uwadze, w ocenie referendarza skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.