I SA/Lu 532/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-10-31
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli nie wykazała ona swojej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Spółce prawnej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie wykaże ona swojej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a brak wykazania przesłanek skutkuje odmową przyznania tego prawa.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, dołączając dokumenty finansowe z lat ubiegłych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po terminie, a skarga została odrzucona. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących aktualną kondycję finansową, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 6 lipca 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (doręczone 12 lipca 2012 r.), skarżąca spółka złożyła pismo sporządzone dnia 17 lipca 2012 r. (20 lipca 2012 r. – data nadania w urzędzie pocztowym), w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do pisma strona załączyła poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów: rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r., trzy tytuły wykonawcze wystawione w 2008 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] oraz siedemnaście tytułów wykonawczych wystawionych w 2008 r. przez Dyrektora Izby Celnej w [...]. Z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia sąd poinformował stronę, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpoznany w odniesieniu do pozostałych kosztów postępowania (poza kosztami wpisu sądowego od wniesionej skargi). Strona wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wniesionego na urzędowym formularzu strona skarżąca podniosła, że w 2009 r. spółka poniosła stratę w wysokości – [...] zł, w 2010 r. – [...] zł, a łączna strata z lat ubiegłych wynosi – [...] zł. Strona podniosła, że w stosunku do spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne dotyczące należności podatkowych dochodzonych przez Dyrektora Izby Celnej w [...] na kwotę [...] zł oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego na kwotę ok. [...] zł. Składniki majątkowe spółki zostały zajęte w toku egzekucji w 2008 r., w związku z czym spółka nie może nimi swobodnie dysponować. W 2011 r. spółka nie prowadziła "zarobkowej" działalności gospodarczej i aktualnie nie uzyskuje dochodów. Z oświadczenia strony o majątku wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł, zaś w ostatnim roku obrotowym według bilansu spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł.
Oświadczenie strony skarżącej złożone na urzędowym formularzu oraz informacje zawarte w nadesłanych do pisma z dnia 23 lipca 2012 r. dokumentach okazały się niewystarczające do oceny zasadności wniosku strony w związku z czym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wezwaniem z dnia 10 września 2012 r. zobowiązano pełnomocnika strony skarżącej do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało skierowane na adres pełnomocnika strony skarżącej i po dwukrotnym awizowaniu nie zostało podjęte. Skutek doręczenia powstał, zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. z dniem 1 października 2012 r., tj. z upływem czternastego dnia, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej. Wezwanie z dnia 10 września 2012 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
Ponieważ załączone przez stronę do pisma z dnia 23 lipca 2012 r. dokumenty dotyczyły wcześniejszych okresów (rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r.), nie można było na tej podstawie ustalić sytuacji finansowej spółki na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej spółki, wezwany do złożenia dokumentów obrazujących aktualną kondycję finansową spółki, nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że spółka posiada środki majątkowe (środki trwałe) w wysokości [...] zł. Z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego wg. stanu na dzień 22 lutego 2011 r., złożonego na wezwanie sądu, nie wynika aby spółka zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, bądź aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Spółka powinna zatem prowadzić pełną księgowość, w związku z czym możliwe było wykonanie wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń przez pełnomocnika spółki. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów sądowych.
Skarżąca spółka nie wykazała zatem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, warunkująca przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło