I SA/Lu 533/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. I SA/Lu 533/09 UZASADNIENIE 1. J. D. / podatnik / w piśmie z dnia 27 marca 2009 r. wniósł "...o zwolnienie z podatku zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym działki numer [...] i [...] w klasie V, VI. ". Uzasadniał, że działki "... położone są na skrzyżowaniu trzech dróg...", że zalewa je woda, która nanosi piach, co utrudnia uprawę, korzystanie z tych działek oraz że działki są w kształcie klina. 2. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] odmówił podatnikowi zwolnienia z podatku rolnego. Uzasadniał, że działki numer [...] i [...] to pastwiska trwałe III klasy, zgodnie z ewidencją gruntów i nie spełniają warunków zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustaw z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym / Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm. - ustawa o podatku rolnym /. 3. Podatnik w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, o przeprowadzenie dowodu z oględzin działek. Zarzucił naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Uzasadniał, że działek nie wykorzystuje jako pastwisk, bo są zalewane wodą, która nanosi piach. W tych okolicznościach działki nie mogą być wykorzystywane rolniczo i powinny zostać zwolnione z podatku rolnego, bo spełniają warunki z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze / Kolegium /, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ w związku z art. 220 § 2, art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej o.p. /, uchyliło w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. Kolegium uzasadniało, że w myśl art. 13d ustawy o podatku rolnym zwolnienia i ulgi podatkowe określone w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 8 -12, a także w art. 13b tej ustawy stosuje się z urzędu, pozostałe na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika. W tym stanie prawnym nie ma prawnej możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia decyzją wniosku podatnika o przyznanie zwolnienia przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Postępowanie podatkowe z wniosku podatnika o zastosowanie zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym nie mogło zostać wszczęte. Organ podatkowy pierwszej instancji powinien był zastosować art. 165a § 1 o.p. i na tej podstawie odmówić wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku podatnika. W tym stanie prawnym postępowanie podatkowe wszczęte z wniosku podatnika o zastosowanie zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym było bezprzedmiotowe. Kolegium uzasadniało, że podstawą zastosowania zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym jest ewidencja gruntów. W konsekwencji prowadzenie dowodów na okoliczność stanu na gruncie było zbędne. Okoliczności podane przez podatnika nie mogły mieć prawnego znaczenia bez zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów, we właściwym trybie, odrębnym od postępowania podatkowego. 5. Podatnik / skarżący / złożył skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego / Kolegium /. Wniósł o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 207 § 2 o.p. przez przyjęcie, że organ podatkowy nie powinien wydać decyzji w sprawie zwolnienia od podatku rolnego i art. 208 § 1 o.p. przez przyjęcie, że postępowanie z wniosku podatnika było bezprzedmiotowe. Uzasadniał, że postępowanie z wniosku podatnika przed organem miało swój przedmiot. Tym przedmiotem była kwestia zwolnienia od podatku rolnego. Podatnik ponowił twierdzenia o braku użyteczności działek wskazanych we wniosku o zwolnienie od podatku rolnego, które jego zdaniem podlegają żądanemu zwolnieniu podatkowemu. 6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarga nie podważa legalności zaskarżonej decyzji. 8. Skarżący we wniosku z dnia 27 marca 2009 r. żądał od organu podatkowego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym i zwolnienia od podatku rolnego działek gruntu numer [...] i [...] z uwagi na ich klasę bonitacyjną. Wskazaną we wniosku klasę bonitacyjną działek V, VI skarżący uzasadniał brakiem możliwości korzystania z tych działek z uwagi na ich kształt, położenie oraz zalania wodą, nanoszącą piach. Z braku możliwości wykorzystywania tych działek skarżący wywodził ich klasę bonitacyjną V, VI. Żądanie skarżącego zwolnienia od podatku rolnego gruntów z powodu ich klasy bonitacyjnej wyznaczyło granice postępowania wszczętego przez organ podatkowy. 9. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym / dla stanu prawnego 2009 r. / zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Przytoczone zwolnienie od podatku rolnego nie jest przyznawane decyzją, bo stosownie do art. 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym zwolnienie określone między innymi w art. 12 ust. 1 pkt 1 stosuje się z urzędu. W tym stanie prawnym zwolnienie od podatku rolnego przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym jest zwolnieniem podatkowym wprost z mocy prawa. Ustawa o podatku rolnym mocą art. 13d ust. 1 wyłączyła wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie / pozytywnie czy negatywnie / o zwolnieniu od podatku rolnego przewidzianym w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. 10. W przedstawionych okolicznościach postępowania przed organem podatkowym i stanie prawnym ma rację Kolegium stwierdzając, że żądanie skarżącego zwolnienia od podatku rolnego gruntów z uwagi na ich klasę bonitacyjną, stanowi żądanie skarżącego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym i wydania decyzji przyznającej żądane zwolnienie od podatku rolnego. Ma rację Kolegium stwierdzając, że zwolnienie od podatku rolnego przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym to zwolnienie, o którym organ podatkowy nie rozstrzyga decyzją. Jest to zwolnienie od podatku rolnego, które przysługuje wprost mocą ustawy w odniesieniu do gruntów opisanych w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. O tym, że zwolnienie od podatku rolnego przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym stosuje się z urzędu stanowi wprost art. 13d ust. 1 tej ustawy. Stosownie do art. 208 § 1 o.p. umorzenie postępowania podatkowego następuje, gdy stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W każdym przypadku ma to być przyczyna, która powoduje brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny w rozumieniu art. 208 § 1 o.p. oznacza oczywisty brak podstaw faktycznych, prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. / Zob. szerzej Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEXISNEXIS 2009, do art. 208 o.p./. Ma rację Kolegium stwierdzając, że postępowanie podatkowe wszczęte z wniosku skarżącego o zastosowanie zwolnienia od podatku rolnego gruntów z uwagi na ich klasę bonitacyjną było postępowaniem w sprawie zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. O tym zwolnieniu od podatku rolnego organ podatkowy nie rozstrzyga decyzją stosownie do art. 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Dlatego postępowanie podatkowe w sprawie zwolnienia od podatku rolnego przewidzianego w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym było bezprzedmiotowe. W okolicznościach rozpatrywanego postępowania podatkowego zabrakło prawnej podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia / pozytywnie czy negatywnie / o wnioskowanym zwolnieniu od podatku rolnego. Dlatego wbrew stanowisku skarżącego, zaskarżona decyzja jest rezultatem prawidłowej wykładni i zastosowania art. 233 § 1 pkt 2 lit. a/ w związku z art. 208 § 1 i art. 235 o.p. 11. Umorzenie postępowania podatkowego w sprawie, której organ podatkowy nie może rozstrzygać decyzją co do istoty, kończy to postępowanie podatkowe w sposób formalny, nie merytoryczny. To w postępowaniu podatkowym mającym za przedmiot wymiar podatku rolnego organ podatkowy rozważy czy i w jakim zakresie skarżący, podatnik jest uprawniony do zwolnienia od podatku rolnego z mocy prawa. Rezultat tych rozważań organu podatkowego wyznaczy rozmiar zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, w postępowaniu mającym za przedmiot wymiar podatku rolnego. 12. Z tych względów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.