I SA/Lu 535/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T S. kwotę [...] zł /... złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. S.i B. C. , utrzymało w mocy skierowaną do obu podatniczek decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 - 2010 oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu tego podatku. Z akt sprawy wynika, że skarżąca i uczestniczka postępowania – B.C., prowadziły do dnia 1.08.2000 r. działalność gospodarczą i były współwłaścicielkami ciągnika siodłowego zakupionego w 1999 r. i wyrejestrowanego w dniu 1.09.2010 r. Decyzjami z dnia [...] organ podatkowy określił im wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2010. Skarżąca pismem z dnia 18.10.2010 r., a uczestniczka postępowania pismem z dnia 19.10.2010 r., wniosły o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Powyższe wnioski podtrzymały we wspólnie złożonym piśmie z dnia 19.02.2011 r., wskazując równocześnie, że gdyby uwzględnienie ich wniosków o umorzenie zaległości i odsetek nie było możliwe, to wnioskują o rozłożenie zaległości na miesięczne raty nieprzekraczające 200 zł. W obu tych sprawach organ I instancji prowadził jedno postępowanie, przy czym w okresie od 10.11.2010 r. do 2.03.2011 r. było ono zawieszone z powodu toczącego się postępowania odwoławczego w sprawach wymiaru podatku. Decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył odsetki od zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006-2010 naliczone na dzień złożenia wniosku w kwocie 2.615,00 zł i rozłożył na 46 rat zaległość z tytułu tego podatku za te lata w wysokości 9.204,00 zł w ten sposób, że pierwsza rata w kwocie 204,00 zł płatna do 25.05.2011 r. a następne płatne w kwocie 200,00 zł do 25 dnia każdego kolejnego miesiąca, aż do ostatecznego terminu spłaty wyznaczonego na dzień 25.02.2015 r. Jako podstawę prawna decyzji wskazał art.67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "op"). W uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji finansowej, majątkowej i zdrowotnej T. S. oraz B. C.. Uznał, że te ustalenia w kontekście motywacji wniosków pozwalają na ich pozytywne rozstrzygnięcie. We wniesionym w jednym piśmie odwołaniu T.S. i B.C. zarzuciły naruszenie art. 67a § 1 pkt 1 i art. 210 § 4 op poprzez wydanie decyzji tylko w zakresie umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległości podatkowej w sytuacji, gdy wnosiły również o umorzenie znacznej części zaległości podatkowej i nie przytoczenie w uzasadnieniu decyzji szczegółowych motywów podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuciły, że organ nie wziął pod uwagę ich niewiedzy i nieznajomości prawa, skutkiem której pozostawały w błędzie, co do obowiązku wyrejestrowania pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji wyjaśniło, że decyzje wydawane na podstawie art. 67a § 1 op, mają charakter uznaniowy, co oznacza, że to do organu I instancji należy wybór pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium wskazało, że, zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej:"upol"), obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych w sytuacji, gdy środek transportowy jest we współwłasności dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach W ocenie Kolegium, organ I instancji wnikliwie ustalił i rozpatrzył sytuację osobistą i majątkową podatniczek, a zebrane dowody uzasadniały wydanie decyzji zgodnej z ich alternatywnym wnioskiem. Kolegium zważyło, że w przedmiotowej sprawie zaległość podatkowa powstała w związku z prowadzoną przez podatniczki działalnością gospodarczą, dla potrzeb której ciągnik siodłowy został zakupiony, a nie w wyniku zdarzeń nagłych, niespodziewanych, na które skarżące nie miały wpływu. Uzasadniało, że jako osoby prowadzące działalność gospodarczą podatniczki muszą ponosić wszelkie konsekwencje związane ze skutkami tej działalności i podejmowanym ryzykiem, a argument niewiedzy o konieczności regulowania podatków i nieznajomości prawa jest – w ocenie organu odwoławczego - nie do przyjęcia i nie może stanowić podstawy do zastosowania ulg w zapłacie podatków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. S. nie precyzując zarzutów i wniosków podtrzymała argumentację odwołania, że przyczyną powstania zaległości była nieznajomość prawa a nie zła wola skarżącej. Argumentowała, że zaskarżona decyzja jest dla niej niesprawiedliwa i krzywdząca, zwłaszcza w kontekście braku przydatności do eksploatacji zakupionego samochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. B. C. poparła argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej "ppsa"). Oznacza to, że Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy akt ten narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa). Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 133 § 1 op w związku z art. 7 § 1 i art. 67a § 1 pkt 1 i 3 tej ustawy oraz art. 166 § 2 op wskutek uznania, że stroną postępowania w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych może być również inna osoba niż wnioskujący o ulgę podatnik. Zakres ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wyklucza przy tym uznanie, że prawa i obowiązki skarżącej i uczestniczki postępowania rozstrzygane na ich wnioski wynikać mogłyby z tego samego stanu faktycznego (art. 166 § 1 op), a więc sprawy wszczęte ich wnioskami nie mogły być objęte jednym postępowaniem. W ocenie Sądu, fakt jednoczesnego złożenia wniosków przez skarżącą i uczestniczkę postępowania nie uprawniał organu podatkowego do prowadzenia jednego postępowania, ani do wydania jednej decyzji, gdyż każda z nich jest odrębnym podmiotem obowiązku podatkowego i – wynikającego z tego obowiązku – zobowiązania podatkowego także w sytuacji, gdy obowiązek ten ciąży na nich solidarnie (art. 7 § 1 op i art. 9 ust. 2 upol). Wniosek o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a op, złożyć może jedynie podatnik, czyli osoba zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu ciążącego na niej ustawowego obowiązku podatkowego (art. 67a § 1 op) W przypadku złożenia takiego wniosku przez podatnika będącego osobą fizyczną, tylko ta osoba jest, zgodnie z art. 133 § 1 op, stroną postępowania w przedmiocie wnioskowanej ulgi podatkowej i tylko do tej osoby może być skierowana decyzja. Zważyć też należy, że gdy obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na kilku osobach, to zwolnienie z obowiązku zapłaty (umorzenie) zobowiązania podatkowego w stosunku do jednej z solidarnie odpowiedzialnych osób, nie zwalnia z obowiązku zapłaty tego zobowiązania pozostałych solidarnie odpowiedzialnych osób (art. 373 kodeksu cywilnego w związku z art. 91 op). O konieczności uznania, że pismo z dnia 19.10.2010 r. i z dnia 21.02.2011r. zawiera odrębne, bo pochodzące od odrębnych podmiotów wnioski, przesądza również treść wskazanego jako podstawa prawna decyzji art. 67a op, uprawniającego organ podatkowy do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na wniosek podatnika, czyli – osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej. Przepis ten indywidualizuje przesłanki, które organ rozważyć powinien przed wydaniem decyzji, co wykluczało czynienie ustaleń w zakresie tych przesłanek wobec osób innych niż skarżąca i uznanie innych osób za strony postępowania wszczętego jej wnioskiem. Ponownie rozpoznając wnioski organ, w odrębnych postępowaniach ustali w stosunku do każdej z wnioskodawczyń czy, zostały spełnione przesłanki do zastosowania ulgi z art. 67a op. Z tych względów, na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono jak w sentencji.