I SA/Lu 541/06
WyrokWSA w Lublinie2006-12-15
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy określenie odsetek za zwłokę w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dotyczącej opłaty targowej, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Określenie odsetek za zwłokę w decyzji administracyjnej jest pozbawione podstawy prawnej, ponieważ obowiązek zapłaty odsetek wynika bezpośrednio z przepisów Ordynacji podatkowej (art. 53 § 1 i § 4), a organ podatkowy nie jest uprawniony do ich wydawania w decyzji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W związku z tym, zaskarżona decyzja w tej części jest nieważna na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją uchyliło decyzję Burmistrza i określiło H.P. opłatę targową za zajmowanie dodatkowej powierzchni handlowej oraz odsetki za zwłokę. H.P. kwestionował zasadność obciążenia go opłatą, wskazując na nierówne traktowanie w porównaniu do innych handlujących oraz dowolność w ustaleniu wielkości zajmowanej powierzchni. Skarżący podniósł również zarzut braku powiadomienia o terminie rozpatrzenia odwołania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość odsetek za zwłokę, w pozostałym zakresie skargę oddalił oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja w części objętej stwierdzeniem nieważności nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty targowej oraz odsetek za zwłokę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość odsetek za zwłokę; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej stwierdzeniem nieważności nie podlega wykonaniu.
I SA/Lu 541/06
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] i określiło H. P. opłatę targową za miesiące od [...]do [...] w kwocie [...] zł oraz za miesiące od[...] do [...]w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.
Kolegium ustaliło, że H.P. w okresie od [...] do [...] na targowisku A zajmował dodatkową powierzchnię handlową, obok kiosku handlowego nr [...]. Wielkość zajmowanej dodatkowo powierzchni handlowej była komisyjnie ustalana i stwierdzana protokołami. H.P. każdorazowo odmawiał podpisywania protokołów. W ocenie Kolegium częstotliwość sporządzania tych protokołów uzasadnia stwierdzenie, że H. P. w sposób stały zajmował dodatkową powierzchnię handlową przy kiosku nr [...]. Za zajmowanie tej dodatkowej powierzchni handlowej H.P. nie uiszczał opłaty targowej. Natomiast H. P. uiszczał stałą miesięczną opłatę w kwocie [...] zł za każdy kiosk handlowy zajmowany na targowisku / w tym o numerze [...] /.
W tych okolicznościach faktycznych Kolegium stanęło na stanowisku, że zostały spełnione przesłanki dla określenia H. P. opłaty targowej z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. /. Wysokość tej opłaty podlegała określeniu na podstawie kolejnych uchwał Rady Miasta Nr XI/128/2003 z dnia 8 grudnia 2003 r. oraz Nr XXI/214/2004 r. z dnia 29 listopada 2004 r. w sprawie określenia dziennych stawek opłaty targowej oraz zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności tej opłaty. Uchwały te były podejmowane na podstawie art. 19 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W myśl pkt 22 w związku z pkt 21 załączników do każdej z powołanych uchwał, opłata targowa obciążająca H. P. za zajmowanie dodatkowej powierzchni handlowej / w sytuacji, gdy uiszcza stałą opłatę za zajmowane kioski handlowe zgodnie z pkt 21 / podlegała ustaleniu w ten sposób, że miesięczna opłata targowa / płacona na podstawie pkt 21 / została zwiększona za każdy następny metr kwadratowy na szerokości powierzchni określonej w pkt 21 / 2,5 m / dodatkowo o 40 złotych.
Określenie w decyzji odsetek za zwłokę Kolegium uzasadniało art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. /.
Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył H. P. Przyznał, że we wskazanym okresie towar oferowany do sprzedaży wystawiał na stołach, usytuowanych wzdłuż ścian narożnego kiosku handlowego nr [...]. Wcześniej jednak takie postępowanie nie było kwestionowane, nie budziło zastrzeżeń. Aktualnie tylko on został obciążony opłatą targową za zajmowanie dodatkowej powierzchni przy kiosku handlowym. Inni handlujący wystawiają / wywieszają / towar na uchylnych klapach o szerokości około 1,5 m, wystawiają towar na stojakach i w ten sposób też faktycznie zajmują dodatkową powierzchnię targowiska, lecz nie są obciążani z tego tytułu żadnymi opłatami. Na sąsiednim placu targowym towar jest wystawiany na stołach i tam stawki opłaty targowej są inaczej interpretowane. On sam od roku już nie wystawia stołów przy kiosku handlowym. Jednak nadal czynią to inni przy swoich kioskach handlowych, także narożnych i nie żąda się od nich za to opłat. Dodatkowo wskazywał, że w okresie zimowym sami handlujący odśnieżają ciągi komunikacyjne. W tych okolicznościach nie może pogodzić się z sytuacją, że sam musi odśnieżać ciągi komunikacyjne i jednocześnie płacić za dodatkową powierzchnię. Odwoływał się do odmiennych zasad pobierania opłat targowych, praktykowanych na innych targowiskach w regionie. Skarżący akcentował nierówność traktowania prowadzących działalność handlową na targowisku, skoro tylko on został obciążony opłatą targową za zajmowanie dodatkowej powierzchni. Inni handlujący w ten sam sposób nie muszą płacić z tego tytuł opłaty targowej. W ocenie skarżącego wielkość dodatkowo zajmowanej powierzchni została ustalona w sposób dowolny. Nie był też powiadomiony o terminie rozpatrzenia odwołania / od ponownej decyzji organu pierwszej instancji / przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń do protokołów, stwierdzających fakt i wielkość zajmowanej dodatkowo powierzchni handlowej, podczas ich sporządzania. Skarżący w istocie potwierdzał fakt zajmowania dodatkowej powierzchni przy kiosku nr [...]. Kolegium podkreślało okoliczność, że decyzja organu odwoławczego określiła wysokość opłaty targowej za dodatkowo zajmowaną powierzchnię w sposób korzystniejszy dla skarżącego niż uczynił to organ pierwszej instancji / w wyniku ponownego rozpatrywania sprawy na skutek uprzedniej kasacyjnej decyzji organu odwoławczego /.
Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana na posiedzeniu niejawnym, stąd skarżący nie był o terminie posiedzenia powiadomiony. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy bez wyznaczania terminu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / w związku z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne kontrolują działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy rozstrzyganiu sąd administracyjny nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi.
Poza granicami zarzutów skargi należy wskazać, że określenie w zaskarżonej decyzji odsetek za zwłokę jest pozbawione podstawy prawnej.
Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej / ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. / zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Unormowanie art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że co do zasady od zaległości podatkowych naliczane są odsetki / z zastrzeżeniem art. 54 Ordynacji podatkowej /, poczynając od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.
Wbrew stanowisku Kolegium regulacje art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej nie dają podstaw do określania odsetek za zwłokę w decyzji. Nie oznacza to, by podatnik nie miał obowiązku zapłaty odsetek. Taki obowiązek obciąża podatnika z mocy prawa / zapłaty odsetek za zwłokę w wysokości prawnie określonej /.
Zgodnie z art. 53 § 3 odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny, osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 53a, art. 62 § 4, art. 66 § 5, art. 67a § 1 pkt 1 – 2, art. 76a § 1. W okolicznościach tej sprawy nie ma zastosowania żadne ze wskazanych zastrzeżeń, kiedy to organ podatkowy z mocy przepisu szczególnego jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek za zwłokę.
Stąd zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim zawiera określenie wysokości odsetek za zwłokę, jest pozbawiona podstawy prawnej i wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji.
W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kolegium prawidłowo zgromadziło i oceniło materiał dowodowy. Ocena ta nie jest dowolna. Na tej podstawie zasadnie ustaliło sam fakt oraz wielkość zajmowanej przez skarżącego dodatkowej powierzchni targowej na cele działalności handlowej przy kiosku nr [...]. Wbrew stanowisku skarżącego brak jest podstaw do zakwestionowania sporządzanych komisyjnie protokołów w zakresie wykazanej wielkości tej dodatkowo zajmowanej powierzchni. Jak wynika z akt skarżący ograniczał się do odmowy ich podpisywania. Ze swej strony nie przedstawił organowi żadnych wniosków dowodowych na okoliczność, że wielkość tej dodatkowo zajmowanej powierzchni była inna. Zastrzeżenie jakie skarżący zgłosił w jednym z protokołów ograniczało się do stwierdzenia że komisja " ...przychodzi tylko do mnie, na innych stanowiskach metraż wystaw przekracza mój...". Takie stwierdzenie w istocie stanowi przyznanie przez skarżącego faktu zajmowania dodatkowej powierzchni wraz z ustaleniami jej wielkości / co zasadnie przyjmuje Kolegium /.
W tak ustalonych okolicznościach faktycznych / zgodnie z art. 120, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 §1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej / Kolegium prawidłowo zastosowało art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. / , który stanowi :
- w ust 1, że opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach;
- w ust. 2, że targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a;
- w ust. 2a, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw;
- w ust. 3, że opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.
Następnie prawidłowo Kolegium wskazało na art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który w pkt 1 przewiduje uprawnienie rady gminy do określenia w drodze uchwały zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłat określonych w tej ustawie.
Kolegium prawidłowo określiło wysokość orzeczonych opłat. W sposób uprawniony zastosowało korzystniejszą dla skarżącego regulację z pkt 22 w związku z pkt 21 załączników do kolejnych uchwał Rady Miasta Nr XI/128/2003 z dnia 8 grudnia 2003 r. oraz Nr XXI/214/2004 r. z dnia 29 listopada 2004 r. w sprawie określenia dziennych stawek opłaty targowej oraz zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności tej opłaty. Przywołana regulacja prawa miejscowego przewiduje / dla płacących miesięczną opłatę za prowadzenie sprzedaży ze stanowiska handlowego zgodnie z pkt 21 / określenie opłaty targowej za zajmowanie dodatkowej powierzchni w ten sposób, że stała miesięczna opłata zostaje zwiększona za każdy następny metr kwadratowy na szerokości powierzchni określonej w pkt 21 o dodatkowe 40 zł / zgodnie z pkt 22 /.
Zarzut skarżącego, że nie był powiadomiony o terminie rozpatrywania jego odwołania / jak to miało miejsce na wcześniejszym etapie postępowania /, nie jest zasadny. Kolegium ponownie orzekając w sprawie, jako organ odwoławczy, nie wyznaczyło rozprawy. Zaskarżoną decyzję powzięło na posiedzeniu niejawnym. Takie postępowanie organu odwoławczego było zgodne z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych / Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm. / w szczególności, że w odwołaniu skarżący nie zgłaszał nowych, istotnych twierdzeń ani wniosków dowodowych. Istota posiedzenia niejawnego polega na tym, że strony nie są powiadamiane o jego terminie. O treści wydanego rozstrzygnięcia strona jest powiadamiana poprzez doręczenie orzeczenia.
W tym stanie sprawy wydanie drugoinstancyjnej decyzji na posiedzeniu niejawnym nie naruszyło przepisów postępowania przed organem podatkowym i w niczym nie ograniczyło prawa skarżącego do udziału w każdym stadium tego postępowania. Nie został naruszony art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II sentencji.
Orzeczenie zawarte w pkt III sentencji / zaskarżona decyzja w części objętej stwierdzeniem nieważności nie podlega wykonaniu / uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło