I SA/Lu 541/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. O. i G. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B.i G.O. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009r. Jak wnika z akt, pismem z dnia 14 lutego 2011r. Burmistrz Miasta wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] ustalającej B. i G. małżonkom O. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie [...], z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowy wniosek poprzedzało rozstrzygnięcie SKO uchylające postanowienie organu I instancji w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w powyższej decyzji. Kolegium uznało, że sprostowanie oczywistej omyłki poprzez zastosowanie innej stawki podatkowej dla nieruchomości budynkowej o pow. 201 m2 (jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie jak dla budynków mieszkalnych) prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji wymiarowej i ustalenia zobowiązania na kwotę [...], co jest niedopuszczalne w trybie art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj.: Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej: "op"). Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w związku z pismem organu I instancji z dnia 14 lutego 2011 r., na podstawie 165 § 2 w związku z art. 248 § 1 i § 2 pkt 1 op wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...], a decyzją z dnia [...] stwierdziło jej nieważność. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że w ostatecznej decyzji wymiarowej z dnia [...] jako podstawę opodatkowania przyjęto grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 335 m2, grunty pozostałe o pow. 844 m2, oraz dwa budynki mieszkalne o pow. 84 m2 i 201 m2. Grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zostały opodatkowane stawką 0,57 m2 , grunty pozostałe stawką 0,20 m2 , a budynki mieszkalne stawką 0,43 m2 , co dało łączny wymiar podatku w kwocie [...]. Tymczasem ze złożonej przez małżonków w dniu 30 stycznia 2009 r. (data wpływu do Urzędu Miasta) informacji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że zadeklarowany do opodatkowania budynek o pow. 201 m2 jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wraz z informacją podatnicy przedłożyli dokumentację budowlaną w postaci kserokopii protokołu kontroli z zakończonej budowy obiektu budowlanego w postaci budynku warsztatowego branży blacharsko-lakierniczej oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2008r. o pozwoleniu na jego użytkowanie. Kolegium wskazało również, że z ewidencji gruntów i budynków wynika wprost, że przedmiotowy budynek został zaklasyfikowany jako handlowo-usługowy. W tych okolicznościach i mając na względzie regulację art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 121, po. 844 ze zm. – dalej "upol" ) oraz § 1 pkt II Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 26 października 2007r., w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto [...], SKO uznało, że decyzja ostateczna organu I instancji z dnia [...] wydana została został z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 247 § 1 pkt 3 op. W odwołaniu B. i G.O. zarzucili błędną wykładnię art. 247 § 1 pkt 3 op oraz naruszenie art. 128 § 1 op. Uzasadniali, że art. 247 § 1 pkt 3 op jest odrębnym trybem od postępowania wymiarowego i nie może zmierzać do ponownej oceny zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Uzasadniali, że w złożonej w dniu 30 stycznia 2009 r. informacji wykazali prawidłowo grunty i budynki do opodatkowania i organ dysponował wszelkimi danymi potrzebnymi do określenia wymiaru podatku w innej wysokości. Skoro tego nie uczynił, to zakładając racjonalne działanie organu podatkowego oraz ustalający charakter decyzji wymiarowej uznać należy, że jego wolą było ustalenie podatku od nieruchomości w wysokości wskazanej w decyzji z dnia [...]. W ocenie podatników, zasadność przyjętego stanowiska potwierdza również regulacja art. 5 ust. 2 – 4 upol pozwalająca radzie miasta na indywidualne kształtowanie stawek, co wskazuje na możliwości kształtowania wymiaru podatku w sposób odbiegający od ustalonego uchwałą rady miasta. W tych okolicznościach brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie. W zaskarżanej decyzji, Kolegium utrzymując w mocy decyzję własną z dnia [...] wyjaśniło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny, odrębny od postępowania wymiarowego tryb postępowania podatkowego służący eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonych kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog zawiera art. 247 § 1 op, co stanowi odstępstwo od wyrażonej w art.128 op zasady trwałości decyzji administracyjnych. Uzasadniało, że istotnie zakres postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest ściśle określony i nie jest możliwe ponowne pełne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśniło, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy decyzja jest w sposób nie budzący wątpliwości sprzeczna z przepisem prawa, którego wykładnia jest jasna, czytelna i bezsporna. W ocenie organu odwoławczego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego bezspornie wynika, że będący w posiadaniu przedsiębiorcy - A budynek warsztatu blacharsko-lakierniczego o pow. 201 m2 związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, w świetle postanowień art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol oraz wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 i 4 tej ustawy, Uchwały NR [...] Rady Miasta [...] z dnia 26 października 2007r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto [...], nie daje podstaw do uznania, że w sprawie dokonano błędnej wykładni art. 247 § 1 pkt 3 op, czy też naruszono art. 128 § 1 op. W ocenie organu odwoławczego o oczywistości rażącego naruszenia prawa świadczy zestawienie niekwestionowanego, dowodowo wykazanego stanu faktycznego i zastosowanej przez organ stawki podatkowej dla tej nieruchomości budynkowej – jak dla budynków mieszkalnych. Kolegium wskazało również, że analiza treści Uchwały nr [...]Rady Miasta [...]z dnia 26 października 2007 r. wskazuje, iż organ nie zróżnicował stawek podatkowych w zakresie działalności prowadzonej przez podatnika, dlatego też zarzut strony, co do pominięcia regulacji art. 5 ust. 2 - 4 upol, w kontekście możliwości (swobody) organu w zakresie kształtowania wymiaru podatku jest nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. i .G O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 op poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz 120, art. 121 § 1 i art. 128 op poprzez bledną wykładnię przepisu prawa materialnego i bezpodstawne wzruszenie decyzji ostatecznej W uzasadnieniu skargi podtrzymali swoją argumentację, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia, iż decyzja organu I instancji z [...] rażącą narusza prawo. Uzasadniali, że stanowisko takie należy wyprowadzić po pierwsze z treści art.5 upol, a po drugie z zaistniałych faktów związanych ze sporną nieruchomością, a mianowicie z faktu, że koszt wytworzenia takiego budynku wraz z infrastrukturą potrzebną do prowadzenia działalności z zakresu napraw blacharsko-lakierniczych pojazdów jest niezmiernie wysoki i można oczekiwać ze strony władz lokalnych wsparcia w początkowym okresie m.in. w postaci zmniejszenia obciążeń podatkowych. Ponadto skarżący wskazali, że w dniu 20 września 2009 r. w spornym budynku wybuchł pożar, w wyniku którego całkowitemu zniszczeniu uległ dach oraz infrastruktura techniczna używana w prowadzonej działalności a usunięcie skutków pożaru oraz naprawa lub wymiana urządzeń technicznych trwała do końca lutego 2010 r. Tak więc w tym okresie nie mogli prowadzić działalności w tym budynku, jak również ponieśli kolejne nakłady finansowe na jego odtworzenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, który może być prowadzony tylko w granicach określonych w art. 247 § 1 op. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w tym przepisie i nie może przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie SKO wyeliminowało z obiegu prawnego ostateczną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...], z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w związku z § 1 pkt II Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 26 października 2007r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto [...], a więc z uwagi na zaistnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 247 § 1 pkt op. Rażącego naruszenia tej normy prawnej upatrywało w zastosowaniu dla zgłoszonego do opodatkowania budynku (warsztatu) blacharsko-lakierniczego o pow.201 m2, stawek jak dla budynków mieszkalnych, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego, którym dysponował Burmistrz Miasta [...] (informacji złożonej przez podatników, ewidencji gruntów i budynków, dokumentacji budowlanej i zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej) niewątpliwie wynikał związek przedmiotowego budynku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą - A. Oczywistym też jest, że z uwagi na charakter postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jak również wyrażonej w art. 128 op zasady trwałości decyzji ostatecznej, przesłanki stwierdzenia nieważności nie może stanowić jakiekolwiek naruszenie prawa, lecz uchybienie większej wagi, o charakterze kwalifikowanym. Nie jest również sporne, że art. 247 § 1 pkt 3 op nie zawiera definicji pojęcia "rażącego naruszenia prawa", dlatego też koniecznym było jej wypracowania przez przedstawicieli doktryny i judykatury. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie utrwalony został pogląd, że aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym. Rażące naruszenie prawa, to naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie. To naruszenie powodujące wydanie decyzji wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, lub sytuacja, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub ten obowiązek uchylono. Naruszenie prawa będzie więc miało cechę "rażącego" gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, ocena organu podatkowego, co do zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej z dnia [...], o jakiej mowa w art. 247 § 1 pkt 3 op nie jest dowolna. Zważając, że jako rażącego naruszenia prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, wskazać należy, iż mające zastosowanie przez organ I instancji przepisy upol i aktu prawa miejscowego (Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 26 października 2007 r. ) nie budzą, w ocenie Sądu, najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych co do podmiotu, przedmiotu i wysokości podatku od spornej nieruchomości budynkowej. W ocenie Sądu, zastosowanie do budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej stawek podatkowych jak dla budynków mieszkalnych, w sytuacji jasnego i czytelnego brzmienia normy prawnej wyrażonej z art. 1a pkt 3 upol definiującym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz art. 5 upol umocowującym radę gminy do określenia, w drodze uchwały wysokość stawek podatku od nieruchomości w granicach ( wysokości) tym przepisem określonych i treści § 1 pkt II uchwały Rady Miasta [...] z dnia 26 października 2007 r.– uznać należy za rażące naruszenie prawa. Nie jest również zasadna argumentacja skargi, bo nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, że treść art. 5 ust. 2- 4 upol w kontekście okoliczności faktycznych dotyczących konkretnego podmiotu i przedmiotu opodatkowania, pozwala radzie gminy na indywidualne kształtowanie stawek i wymiar podatku w sposób odbiegający od ustalonego podjętą przez radę uchwałą w przedmiocie określenia wysokość stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na jej terenie. W ocenie Sądu, regulacja art. 5 ust. 1 upol, która stanowi delegację ustawową dla rady gminy do określenia w drodze uchwały wysokość stawek podatku od nieruchomości, do maksymalnych ich wysokości w przepisie tym wskazanym, jak również regulacja ust. 3 i 4 tego artykułu, która umożliwia radzie gminy różnicowanie wysokości stawek dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, przy uwzględnieniu w szczególności lokalizacji, rodzaju prowadzonej działalności, rodzaju zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu, sposobu wykorzystywania, rodzaju zabudowy, stan technicznego oraz wieku budynku, są czytelne, a z ich wykładni, która nie budzi wątpliwości w żaden sposób nie wynika, iż rada gminy może zastosować stawki "spoza uchwały", w zależności od zindywidualizowanych okoliczności faktycznych. Z regulacji tych wynika natomiast, że to rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości oraz, że wszelkie zróżnicowania stawek mogą wynikać tylko i wyłącznie z podjętej przez organ uchwały wydanej w granicach delegacji ustawowej. Wobec powyższego, uznając za prawidłowe stanowisko Kolegium, że decyzja ostateczna Burmistrza Miasta z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.