I SA/Lu 542/11
WyrokWSA w Lublinie2011-11-18
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości może zostać wydana z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na zastosowaniu błędnej stawki podatku dla budynku związanego z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest odrębnym trybem, ograniczonym do badania istnienia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Rażące naruszenie prawa występuje, gdy decyzja jest oczywiście sprzeczna z jasnym i jednoznacznym przepisem prawa. W sprawie tej stwierdzono, że zastosowanie stawki podatku dla budynków mieszkalnych wobec budynku wykorzystywanego w działalności gospodarczej stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej.Stan faktyczny
Małżonkowie B. i G. O. złożyli informację podatkową dotyczącą gruntów i budynków, w tym budynku o powierzchni 201 m2 wykorzystywanego jako warsztat związany z działalnością gospodarczą. Burmistrz Miasta wydał decyzję wymiarową podatku od nieruchomości, stosując błędnie stawkę podatku dla budynków mieszkalnych wobec tego budynku. Po sprostowaniu decyzji i uchyleniu sprostowania przez SKO, SKO wszczęło postępowanie i stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji wymiarowej z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. O. i G. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. i G. O. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010r.
Z akt sprawy wynika, że małżonkowie O. złożyli w dniu 30.01.2009 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości deklarując grunty i budynki, w tym o powierzchni 201 m2, jako związany z działalnością gospodarczą.
Ostateczną decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta ustalił małżonkom wymiar podatku w kwocie [...] zł, opodatkowując grunty związane z działalnością gospodarczą, grunty pozostałe oraz dwa budynki mieszkalne o pow. 84 m2 i 201 m2.
Następnie postanowieniem z dnia [...] organ powyższą decyzję sprostował uznając opodatkowanie budynku warsztatu o pow. 201 m2 według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych z oczywista omyłką i ustalił wymiar podatku w kwocie [...] zł. Po rozpoznaniu zażalenia, SKO postanowieniem z dnia 30.12.2010 r. uchyliło to rozstrzygnięcie uznając, że wydane zostało z naruszeniem art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj.: Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej: "op").
Po otrzymaniu pisma Burmistrza Miasta z dnia 14.02.2011r., SKO postanowieniem z dnia [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej z dnia [...]. i decyzją z dnia [...] stwierdziło jej nieważność, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 op..
SKO wskazało, że na dzień wydania decyzji ostatecznej bezspornym pozostawało, iż budynek o pow. 201 m2 był wykorzystywanym w działalności gospodarczej warsztatem (informacja podatkowa, ewidencja gruntów i budynków, dokumentacja budowlana).
Kolegium przytoczyło treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 121, po. 844 ze zm. – dalej "upol" ) oraz § 1 pkt II Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto, wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 i 4 upol i uznało, że zestawienie treści tych przepisów z treścią ostatecznej decyzji z dnia [...] wskazuje na rażące ich naruszenie poprzez zastosowanie błędnej stawki podatku od budynku związanego z działalnością gospodarczą, co wyczerpuje dyspozycje art. 247 § 1 pkt 3 op.
W odwołaniu B. i G. O. zarzucili błędną wykładnię art. 247 § 1 pkt 3 op oraz naruszenie art. 128 § 1 op. Uzasadniali, że w odrębnym trybie postępowania od wymiarowego nie można dokonywać ponownej oceny zasadności rozstrzygnięcia merytorycznego. Uzasadniali, że w złożonej w dniu 30.01.2009 r. informacji wykazali prawidłowo grunty i budynki do opodatkowania i organ dysponował wszelkimi danymi potrzebnymi do określenia wymiaru podatku w innej wysokości. Skoro tego nie uczynił, to, zakładając racjonalne działanie organu podatkowego oraz ustalający charakter decyzji wymiarowej, uznać należy, że jego wolą było ustalenie podatku od nieruchomości w wysokości wskazanej w decyzji z dnia [...].
W ocenie podatników, zasadność przyjętego stanowiska potwierdza również regulacja art. 5 ust. 2 – 4 upol pozwalająca radzie miasta na indywidualne kształtowanie stawek, co wskazuje na możliwości kształtowania wymiaru podatku w sposób odbiegający od ustalonego uchwałą rady miasta. W tych okolicznościach brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie.
W zaskarżanej decyzji Kolegium wyjaśniło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny, odrębny od postępowania wymiarowego tryb postępowania podatkowego służący eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonych kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog zawiera art. 247 § 1 op i tryb ten stanowi odstępstwo od wyrażonej w art.128 op zasady trwałości decyzji administracyjnych. Uzasadniało, że istotnie zakres postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest ściśle określony i nie jest możliwe ponowne pełne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Wyjaśniło, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy decyzja jest, w sposób nie budzący wątpliwości sprzeczna z przepisem prawa, którego wykładnia jest jasna, czytelna i bezsporna.
W ocenie organu odwoławczego, stan faktyczny w sprawie był i jest bezsporny i wynika z niego, że będący w posiadaniu przedsiębiorcy G.O. budynek warsztatu blacharsko-lakierniczego o pow. 201 m2 związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle postanowień art. 1 a ust. 1 pkt 3 upol oraz wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 i 4 tej ustawy, Uchwały NR [...] Rady Miasta B. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto , brak podstaw do uznania, że w sprawie bezpodstawnie zastosowano art. 247 § 1 pkt 3 op.
W ocenie organu odwoławczego o oczywistości rażącego naruszenia prawa świadczy zestawienie niekwestionowanego stanu faktycznego i zastosowanej przez organ stawki podatku dla nieruchomości budynkowej – budynku związanego z działalnością gospodarczą.
Kolegium wskazało również, że Rada Miasta w uchwale z dnia [...] nie zróżnicowała stawek podatkowych w zakresie działalności prowadzonej przez podatnika, dlatego też zarzut, co do pominięcia regulacji art. 5 ust. 2 - 4 upol, w kontekście możliwości (swobody) organu w zakresie kształtowania wymiaru podatku jest nieuzasadniony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. i G.O. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 op poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz 120, art. 121 § 1 i art. 128 op poprzez błędną wykładnię przepisu prawa materialnego i bezpodstawne wzruszenie decyzji ostatecznej.
W uzasadnieniu skargi podtrzymali swoją argumentację, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia, iż decyzja organu I instancji z [...] rażącą narusza prawo.
Uzasadniali, że stanowisko takie należy wyprowadzić po pierwsze z treści art.5 upol, a po drugie z zaistniałych faktów związanych ze sporną nieruchomością, a mianowicie z faktu, że koszt wytworzenia takiego budynku wraz z infrastrukturą potrzebną do prowadzenia działalności z zakresu napraw blacharsko-lakierniczych pojazdów jest niezmiernie wysoki i można oczekiwać ze strony władz lokalnych wsparcia w postaci zmniejszenia obciążeń podatkowych. Ponadto skarżący wskazali, że w dniu 20.09.2009 r. w budynku wybuchł pożar, w wyniku którego całkowitemu zniszczeniu uległ dach oraz infrastruktura techniczna używana w prowadzonej działalności a usunięcie skutków pożaru oraz naprawa lub wymiana urządzeń technicznych trwała do końca lutego 2010 r. Tak więc w tym okresie nie mogli prowadzić działalności w tym budynku, jak również ponieśli kolejne nakłady finansowe na jego odtworzenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, który może być prowadzony tylko w granicach określonych w art. 247 § 1 op.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w tym przepisie i nie może przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy.
W przedmiotowej sprawie SKO wyeliminowało z obiegu prawnego ostateczną decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...], z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w związku z § 1 pkt II Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy Miasto, a więc z uwagi na zaistnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 247 § 1 pkt 3 op.
Rażącego naruszenia tej normy prawnej upatrywało w zastosowaniu dla zgłoszonego do opodatkowania budynku (warsztatu) blacharsko-lakierniczego o pow.201 m2, stawek jak dla budynków mieszkalnych, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego, którym dysponował Burmistrz Miasta (informacji złożonej przez podatników, ewidencji gruntów i budynków, dokumentacji budowlanej i zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej) niewątpliwie wynikał związek przedmiotowego budynku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą - A.
Oczywistym też jest, że z uwagi na charakter postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jak również wyrażonej w art. 128 op zasady trwałości decyzji ostatecznej, przesłanki stwierdzenia nieważności nie może stanowić jakiekolwiek naruszenie prawa, lecz uchybienie większej wagi, o charakterze kwalifikowanym.
Przepis art. 247 § 1 pkt 3 op nie zawiera definicji pojęcia "rażącego naruszenia prawa", lecz utrwalony jest pogląd, że aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym. Rażące naruszenie prawa, to naruszenie mające charakter oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie. To naruszenie powodujące wydanie decyzji wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, lub sytuacja, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub ten obowiązek uchylono. Naruszenie prawa będzie więc miało cechę "rażącego", gdy istota załatwienia sprawy jest zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, ocena organu podatkowego, co do zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej z dnia [...], o jakiej mowa w art. 247 § 1 pkt 3 op nie jest dowolna.
Zważając, że jako rażącego naruszenia prawa nie należy traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, wskazać należy, iż mające zastosowanie przepisy upol i aktu prawa miejscowego (Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...]) nie budzą, w ocenie Sądu, najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych co do podmiotu, przedmiotu, stawki i w konsekwencji wysokości podatku od spornej nieruchomości budynkowej.
W ocenie Sądu, zastosowanie do budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej stawek podatkowych jak dla budynków mieszkalnych, w sytuacji jasnego i czytelnego brzmienia normy prawnej wyrażonej z art. 1a pkt 3 upol definiującym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz art. 5 upol umocowującym radę gminy do określenia, w drodze uchwały wysokość stawek podatku od nieruchomości w granicach ( wysokości) tym przepisem określonych i treści § 1 pkt II uchwały Rady Miasta z dnia [...] – uznać należy za rażące naruszenie prawa.
Nie jest również zasadna argumentacja skargi, bo nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, że treść art. 5 ust. 2- 4 upol w kontekście okoliczności faktycznych dotyczących konkretnego podmiotu i przedmiotu opodatkowania, pozwala organowi podatkowemu na indywidualne kształtowanie stawek i wymiar podatku w sposób odbiegający od ustalonego w obowiązujących przepisach uchwały wydanej w przedmiocie określenia wysokość stawek podatku od nieruchomości.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło