I SA/Lu 547/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-10-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie posiadają środków finansowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sądu, skarżąca wykazała, że poniesienie w całości kosztów sądowych, które w tej sprawie sprowadzają się do wpisu stałego od skargi w kwocie 200 zł oraz potencjalnych innych kosztów, mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Dlatego przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca posiada środki finansowe, które przy dołożeniu staranności może zaoszczędzić na poczet pozostałych kosztów.Stan faktyczny
W.W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości na 2006 r. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a po odliczeniu kosztów utrzymania mieszkania i leczenia, zebranie kwoty [...] zł stanowi dla niej problem. Wskazała na swoje dochody z emerytury i działalności gospodarczej oraz posiadany majątek w postaci mieszkania i garażu. Sąd rozpatrzył jej wniosek, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wysokość kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano W.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. W pozostałym zakresie odmówiono W.W. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości na 2006 r. - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: I. przyznać W.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi, II. w pozostałym zakresie odmówić W.W. przyznania prawa pomocy.
W.W. w związku z wniesioną skargą złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym
i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Po odliczeniu miesięcznych opłat na utrzymanie mieszkania tj. czynsz, media, opłaty eksploatacyjne ([...] zł) oraz opłat za leki i leczenie ([...] zł) zebranie kwoty [...] zł stanowi dla strony poważny problem. Z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych na uwagę zasługuje fakt, iż obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie z inicjatywy wnioskodawczyni (poza sprawą niniejszą) toczą się jeszcze trzy postępowania sądowoadministracyjne. W już rozpoznanych sprawach dotyczących prawa pomocy zwolniono skarżącą od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (Sygn. akt I SA/Lu 544 - 545/08) oraz od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (Sygn. akt I SA/Lu 546/08). W związku z tym, obecnie na skarżącej może ciążyć jedynie obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od wniesionej skargi w tej sprawie. Majątek skarżącej stanowi mieszkanie o powierzchni
[...] m2 oraz garaż o powierzchni [...] m2. Łączne dochody skarżącej wynoszą [...] zł brutto. Dochody te pochodzą z tytułu emerytury w wysokość [...] zł oraz działalności gospodarczej (parking) w wysokości [...] zł.
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy
stwierdził, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć
w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż będący przedmiotem rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy, który jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie na okoliczność obecnej sytuacji finansowej jej gospodarstwa domowego jak również wysokość kosztów utrzymania, a także możliwość poniesienia pozostałych
(poza wpisem sądowym) kosztów sądowych w innej sprawie w wysokości co najmniej 200 zł daje podstawy do przyjęcia, iż skarżąca wykazała, iż poniesienie w całości jeszcze kosztów sądowych w tej sprawie, które obecnie sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł oraz do pozostałych kosztów sądowych, które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi nie mniej jednak niż 100 zł mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie. Nie oznacza to jednak, że skarżąca nie może ponieść w sprawie niniejszej przynajmniej części tych kosztów. Biorąc pod uwagę powyższe zwolniono skarżącą od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie. Poprzez zastosowane zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi stronie zostało zapewnione prawo do sądu. W pozostałym zakresie brak jest jednak podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów a także inne możliwości zarobkowe związane
z prowadzoną działalnością gospodarczą można przyjąć, iż skarżąca posiada środki finansowe, które przy dołożeniu należytej staranności, kosztem codziennych lecz niekoniecznych wydatków może zaoszczędzić na poczet pozostałych do uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie, które to zresztą nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania. Ponadto wykazane wyżej pozostałe (poza wpisem sądowym) koszty sądowe mogą ale nie muszą wystąpić.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło