I SA/Lu 549/24
PostanowienieWSA w Lublinie2024-09-26
Skład orzekający: Jakub Polanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, wobec której ogłoszono upadłość, posiada zdolność sądową do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą masy upadłości po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi
Po ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej, postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Upadły jest pozbawiony zdolności sądowej w sprawach dotyczących masy upadłości, a zatem skarga wniesiona przez niego podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący T. W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w VAT i solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej. W toku postępowania ustalono, że wobec skarżącego ogłoszono upadłość, a jego majątkiem zarządza syndyk. Syndyk, na wezwanie sądu, oświadczył, że nie wstępuje do sprawy i nie popiera skargi. Sąd uznał, że skarżący nie posiada zdolności sądowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący – Asesor sądowy WSA Jakub Polanowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: 0601-IOV-1.4103.21.2024.9, w przedmiocie określenie dla Spółki W i W T. W., E. W. Spółka cywilna zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. wraz z odsetkami oraz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. postanawia: odrzucić skargę.
T. W. (dalej: skarżący) wniósł do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 28 czerwca 2024 r., znak: 0601-IOV-1.4103.21.2024.9, w przedmiocie określenie dla Spółki "A" T. W., E. W. Spółka cywilna zobowiązania podatkowego w VAT za czerwiec 2013 r. wraz z odsetkami oraz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe w VAT za czerwiec 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, informując, że Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie IX Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] listopada 2022 r., sygn. akt [...], w sprawie ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z wniosku dłużnika T. W., wyznaczył syndyka M. N., numer licencji [...].
Syndyk pismem z 18 września 2024 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, stwierdził, że nie wstępuje do udziału w sprawie ze skargi wniesionej przez skarżącego oraz nie popiera wniesionej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Stosownie zaś do art. 50 § 2 p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Takim właśnie podmiotem jest syndyk. Jak wynika bowiem z art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 794), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa wyżej, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
W świetle tych przepisów nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach dotyczących masy upadłości legitymowanym do występowania w nich jest "wyłącznie" syndyk masy upadłości, który prowadzi te postępowania na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Innymi słowy, po ogłoszeniu upadłości, tylko syndykowi masy upadłości przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości, zaś upadły jest jej pozbawiony (zob. postanowienia NSA z: 5 października 2022 r., III FZ 533/22 i z 16 listopada 2022 r., II FSK 749/17; wyrok NSA z 7 października 2022 r., I OSK 984/19). Konsekwencją ogłoszenia upadłości jest bowiem odebranie upadłemu zarządu nad jego majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości (i powierzenie tego zarządu syndykowi) oraz prawa do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Dlatego też po ogłoszeniu upadłości upadłemu nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym dotyczącym mienia wchodzącego w skład masy upadłości.
W związku z tym w rozpoznawanej sprawie, po ogłoszeniu upadłości skarżącego, jedynie syndyk był legitymowany do wniesienia skargi na opisaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 28 czerwca 2024 r., znak: 0601-IOV-1.4103.21.2024.9, dotyczącą masy upadłości. Upadły nie posiadał zatem zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a. i tym samym nie mógł być stroną postępowania sądowoadministracyjnego.
Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 2 p.p.s.a., odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony. Takie uzupełnienie powinno nastąpić na wezwanie sądu podjęte w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. Sąd skierował takie wezwanie do syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym skarżącego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej zamieszkałego: ul. L. [...] Z. , PESEL: [...], prowadzonym przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku IX Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, pod sygn. akt [...].
W odpowiedzi na to wezwanie, syndyk wyraźnie oświadczył, że "nie wstępuje do udziału w sprawie ze skargi wniesionej przez T. W. oraz nie popiera wniesionej przez niego skargi" (k. 11).
W tym stanie rzeczy, wobec braku zdolności sądowej skarżącego, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Z tych względów, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło