I SA/Lu 550/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na [...] r.- w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić J.A. przyznania prawa pomocy. J.A. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 608 zł od wniesionej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, po uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala mu ponieść kosztów sądowych w tej sprawie. J.A. utrzymuje chorą niepracującą żonę i dwie dorosłe studiujące córki, które również nie pracują. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie przynosi zysków a prowadzona jest tylko i wyłącznie z uwagi na zobowiązania wynikające z umów, by nie obciążać firmy kosztami kar umownych. Wspólne gospodarstwo domowe skarżącego liczy cztery osoby. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż zarówno wnioskodawca jak i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku jak również nie uzyskują żadnych dochodów. Wobec faktu, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych, wezwano skarżącego do nadesłania odpisów swoich zeznań podatkowych za rok [...] r., wyjaśnienia jasno precyzującego, biorąc pod uwagę oświadczenie złożone w rubryce nr 10 urzędowego formularza nie wykazujące żadnych dochodów skarżącego jak i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z czego w takiej sytuacji skarżący i jego wspólne gospodarstwo domowe utrzymuje się i zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe, oświadczenia wykazującego jakie i w jakiej wysokości są stałe konieczne wydatki związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego (czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, telefon, wydatki na żywność), w którym skarżący zamieszkuje i kto je ponosi oraz do aktualnego zaświadczenia władz uczelni o kontynuowaniu studiów przez córki skarżącego W nadesłanej odpowiedzi J.A. wyjaśnił, iż nie jest w obowiązku składania zeznania podatkowego za rok [...]. Odnosząc się do wysokości uzyskiwanych dochodów skarżący wyjaśnił, iż dochód nie występuje, ponieważ dochód to różnica między osiągniętym przychodem a kosztami uzyskania przychodu. Ponadto wyjaśnił, iż nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem domu z uwagi na to, iż nie jest właścicielem domu - mieszkania. Natomiast odnosząc się do żądanego zaświadczenia o kontynuowaniu studiów przez jego córki skarżący wyjaśnił, iż zostaną one doręczone po upływie miesiąca. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy uzupełniony złożonymi wyjaśnieniami na dalszym etapie postępowania nie może zasługiwać na uwzględnienie z uwagi na brak wykazanych ustawowych przesłanek. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). J.A. wnosząc o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Odnosząc się do złożonego wniosku jak i nadesłanych w toku postępowania wyjaśnień należy stwierdzić, iż J.A. nie wykazał, iż zarówno on jak i jego wspólne gospodarstwo domowe znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. J.A. dochodząc swego prawa na drodze sądowej może ubiegać się o przyznanie mu prawa pomocy, jednak dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązany jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, regulującymi instytucję prawa pomocy – między innymi wymogu unormowanego w art. 252 § 1 w związku z art. 255 ppsa. W myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z przedstawionej przez skarżącego na urzędowym formularzu sytuacji finansowej wynika, iż jego wspólne gospodarstwo domowe nie osiąga żadnych dochodów. W związku z tym, że brak osiągania jakichkolwiek dochodów budziło wątpliwości wezwano skarżącego do wyjaśnienia z czego w takiej sytuacji skarżący i jego wspólne gospodarstwo domowe utrzymuje się i zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe. Nadesłana odpowiedź skarżącego w ogóle nie wyjaśnia z czego się skarżący jak i jego rodzina utrzymuje. Mimo, iż był do tego zobowiązany skarżący również nie przestawił wysokości wydatków związanych z kosztami utrzymania jego wspólnego gospodarstwa domowego. Biorąc to pod uwagę, trudno obdarzyć wiarą złożone oświadczenie, iż skarżący utrzymuje siebie, bezrobotną żonę i dwie studiujące córki bez osiągania jakichkolwiek dochodów. Nadesłane wyjaśnienie skarżącego, iż dochód to różnica między osiągniętym przychodem a kosztami uzyskania przychodu nic nie wyjaśnia i nie pozwala nawet na stwierdzenie czy wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek środkami finansowymi. Reasumując, skarżący nie wykonując precyzyjnie wezwania do przesłania dodatkowych oświadczeń i wyjaśnień nie wykazał by zachodziły przyczyny uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy i uniemożliwił referendarzowi sądowemu pełną i rzetelną analizę możliwości poniesienia przez siebie kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.