I SA/Lu 550/07
PostanowienieWSA w Lublinie2007-12-04
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo nieprzedstawienia wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji finansowej. Pomimo wezwań, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, takich jak deklaracje podatkowe czy wyciągi bankowe, które pozwoliłyby na rzetelną ocenę jego możliwości finansowych i sytuacji rodziny. Brak tych dokumentów uniemożliwił sądowi stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. A. złożył wniosek o przyznanie częściowego prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Wskazywał na trudną sytuację finansową swoją i rodziny (chora, bezrobotna żona, dwie studiujące córki), brak dochodów i majątku. Pomimo wezwań sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień (m.in. deklaracji podatkowych, wyciągów bankowych, informacji o właścicielach nieruchomości, źródeł finansowania rodziny), skarżący nie dostarczył wymaganych informacji w sposób umożliwiający rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2002 rok - w zakresie wniosku o przyznanie częściowego prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2002 rok wpłynął wniosek skarzącego o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Z treści oświadczenia zawartego we wniosku wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z chorą, bezrobotną żoną oraz dwiema studiującymi córkami (26 l.), nie posiada żadnego majątku, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi zysków.
W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień J. A.złożył pismo z dnia 28 września 2007 r., w którym wyjaśnił, że nie pozostaje w obowiązku składania zeznania podatkowego za 2006 r., nie osiąga żadnych dochodów, nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu, gdyż nie jest jego właścicielem, a aktualne zaświadczenie władz uczelni o kontynuowaniu studiów przez córki zostanie doręczone po upływie miesiąca.
Postanowieniem z dnia 9 października 2007 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił J. A. przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw.
Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2007 r. J.A. został wezwany do nadesłania dokumentów umożliwiających Sądowi ocenę jego sytuacji finansowej za okres trzech ostatnich miesięcy w tym m.in. deklaracji na podatek dochodowy wyciągów z rachunków bankowych, wyjaśnienia kto jest właścicielem nieruchomości położonych przy ul. M. 4 i ul. S. 23 oraz wskazania źródeł finansowania wydatków związanych z utrzymaniem 4 – osobowej rodziny.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący nadesłał pismo w którym lakonicznie wyjaśnił, "iż wszelkie wymagane dokumenty i wyjaśniania dotyczące przyznania prawa pomocy zostały złożone przy wniosku oraz uzupełnione na wezwanie z dnia 31 sierpnia 2007 r."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 243 ( 1, 245 ( 1 i 2, art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /( 2/, zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego / ( 3/.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny /art. 246 ( 1/
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w ostatecznej ocenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ma charakter obligatoryjny w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie, natomiast użyte w przepisie tym określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Wobec takiego brzmienia przepisu należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu zależały od tego, co zostanie udowodnione, wykazane przez stronę (post. WSA w Białymstoku z 2 września 2004 r., II SA/Bk 276/2004 niepubl., post. NSA z 5 stycznia 2005 r., OZ 944/2004 niepubl.).
Odnosząc się do informacji przedstawionych Sądowi w związku ze złożonym wnioskiem, stwierdzić należało, że skarżący uniemożliwił Sądowi rzetelne i zgodne ze stanem faktycznym zbadanie sytuacji finansowej jego i jego rodziny w taki sposób, aby dane te mogły stanowić nie pozostawiającą wątpliwości podstawę do uwzględnienia przez Sąd żądania wniosku.
Z danych zawartych w formularzu PPF nie wynikało w żaden sposób, z czego utrzymuje się skarżący, kto i z jakich środków ponosi koszty utrzymania jego 4-osobowej rodziny i w jakiej wysokości środkami finansowymi dysponuje miesięcznie skarżący, i czy jego sytuacja pozwala na wygospodarowanie środków finansowych w celu poniesienia kosztów związanych z zainicjowaną sprawa sądowoadministracyjną.
W ocenie Sądu, również odpowiedź J. A. na wezwanie najpierw Referendarza sądowego a następnie Sądu, do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień nie dostarczyła Sądowi żadnych nowych, niezbędnych do zbadania wniosku informacji – skarżący udzielił dość lakonicznych, wymijających odpowiedzi, uchylając się w ten sposób od rzetelnego odniesienia się poszczególnych punktów wezwania.
Nie do pogodzenia z zasadami logiki i doświadczenia życiowego nie pozwalają uznać, że skarżący nie posiadający żadnych dochodów, utrzymuje (jak sam twierdzi) żonę i dwie dorosłe córki.
Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącego jest również fakt, że skarżący, pomimo upływu miesięcznego terminu od daty sporządzenia pisma (28 września 2007 r.), do dnia dzisiejszego nie nadesłał zaświadczenia władz uczelni o kontynuowaniu przez jego 26 letnie córki studiów.
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, na podstawie art. 246 ( 1 pkt 2 w związku z art. 254 i 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło