I SA/Lu 554/04
PostanowienieWSA w Lublinie2004-12-14
Skład orzekający: sędzia NSA Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym, wydaną w wyniku odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (Wójta Gminy)?Ratio decidendi
Gmina, jako organ administracji publicznej, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego, która nie dotyczy jej własnych praw lub obowiązków prawnie zdefiniowanych. Interes prawny musi mieć charakter materialnoprawny i opierać się na związku między indywidualnymi prawami i obowiązkami skarżącego a zaskarżonym aktem. Interes faktyczny, wynikający np. z faktu, że podatek stanowi dochód gminy, nie jest wystarczającą legitymacją do wniesienia skargi.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Wójta Gminy H. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym i umorzyło zaległość podatkową J. I. Gmina H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o samorządzie gminnym oraz przekroczenie kompetencji przez SKO. SKO wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że gmina nie ma interesu prawnego w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 grudnia 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym postanawia: - odrzucić skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. I. od decyzji Wójta Gminy H. z dnia [...] roku, Nr [...], odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za III kwartał 2003 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło J. I. zaległość podatkową w podatku rolnym za III kwartał 2003 roku /w kwocie zł.... /.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła Gmina H., reprezentowana przez Wójta Gminy.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając, że wydana ona została z naruszeniem art.67 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art.30 ust.2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, w uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie zachodziły w niniejszej sprawie okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, a ustalenia faktyczne wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. Ponadto podatki są podstawowym źródłem dochodów budżetu gminy, za wykonanie którego odpowiedzialny jest wójt gminy, zatem przyjęcie, że na podstawie art.233 § 1 pkt 2 lit.a/ Ordynacji podatkowej samorządowe kolegium odwoławcze może dokonywać umorzeń zobowiązań podatkowych, stanowi przekroczenie kompetencji kolegium i wkroczenie w sferę kompetencji wójta gminy.
Uzasadniając swój interes prawny w niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że gmina, jako organ administracji publicznej, ma szczególny interes prawny w zachowaniu swojego wpływu na kształtowanie i realizację budżetu, w oparciu o który są realizowane jej statutowe działania i możliwości w zaspokajaniu potrzeb społeczności gminy, wójt zaś, jako organ wykonawczy, nie może ponosić odpowiedzialności za wykonanie budżetu w sytuacji, gdy o dochodach tego budżetu decydują podmioty zewnętrzne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, a do zakresu jej działania należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Wójt, będący organem gminy, jest także organem podatkowym. Powierzenie zaś organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w ramach postępowania w tej sprawie. Zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Gminy H..
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.50 ( 1 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do ( 2 tego artykułu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Z cytowanych przepisów wynika, iż legitymację skargową określono przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego /legitymacji materialnej/ oraz przez wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu są uprawnione do wniesienia skargi /legitymacji formalnej/. Poza więc podmiotami instytucjonalnymi, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony obiektywnego porządku prawnego /prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym/, skargę może wnieść ten, kto ma w tym interes prawny.
Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę występuje zatem wówczas, gdy postępowanie i/lub kończąca je, a zaskarżona do sądu, decyzja odnoszą się do jego własnych praw lub obowiązków reglamentowanych prawnie. Nie chodzi tu o wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi on mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności.
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ drugiej instancji, bowiem wydając decyzję administracyjną nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej /por.: uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 roku, III RN 189/01, publ.: OSNPiUS nr 8 z 2002r., poz.177/.
W sprawie niniejszej Wójt Gminy H. wydał decyzję jako organ podatkowy I instancji, a zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie została skierowana do Gminy W. ani jej organów, nie dotyczy też ich praw ani obowiązków podatkowych. Gmina H. nie ma więc interesu prawnego we wniesieniu skargi na tę decyzję.
Fakt, że podatek, którego dotyczy zaskarżona decyzja, stanowił dochód Gminy, może świadczyć jedynie o istnieniu po jej stronie interesu faktycznego, jednak w świetle cytowanych wyżej przepisów nie jest to wystarczającą legitymacją do wniesienia skargi.
Wniesienie skargi przez osobę nieuprawnioną uzasadnia odrzucenie tej skargi stosownie do art.58 § 1 pkt 6 w związku z art.50 § 1 powołanego wyżej prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło