I SA/Lu 555/10

Dnia 27 grudnia 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia - przywrócić Z. S. termin do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lipca 2010 r. o odmowie przywrócenia Z. S. terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzeniem z dnia 1 lipca 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w sposób prawem przewidziany (żonie skarżącego) w dniu 8 lipca 2010 r., a termin do uiszczenie wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 15 lipca 2010 r. Dnia 19 lipca 2010 r. Z. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o zwolnienie go od konieczności jego uiszczania i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż wezwanie dotyczące uiszczenia wpisu zostało doręczone na jego adres w dniu 8 lipca 2010 r., a korespondencja ta została pozostawiona "pod kluczem" na czas jego nieobecności. W dniu 11 lipca 2010 r. zorientował się, iż przedmiotowej korespondencji nie ma w pozostawionym miejscu. Jej poszukiwania nie odniosły skutku. Dopiero 18 lipca 2010 r. jego syn przyznał się, iż pismo pochodzące z sądu przełożył w inne miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie została spełniona przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu. W ocenie Sądu skarżący w dacie odebrania przesyłki miał możliwość zapoznania się z jej treścią i wiedział, że dotyczy ona konieczności uiszczenia wpisu, a fakt zagubienia wezwania nie może być postrzegany, jako okoliczność niezawiniona. WSA wywiódł, że należyta staranność polega na takim dbaniu o swoje interesy, by tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca. Tym bardziej, że zdarzenia te wynikły z działania dziecka, za które skarżący ponosi pełną odpowiedzialność. Nadto - w ocenie Sądu I instancji - fakt zgubienia korespondencji nie uniemożliwiał wypełnienia zawartego w niej wezwania, bowiem Z. S. zauważył brak przesyłki w dniu 11 lipca 2010 r., a więc miał jeszcze cztery pełne dni by z jej treścią zapoznać się osobiście w sądzie, czy też telefonicznie, przy założeniu, iż nie pamiętał, czego ona dotyczyła. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy i błędnie przyjął, że to skarżący odebrał korespondencję oraz, że to on pozostawił ją "pod kluczem", podczas gdy faktycznie z treścią wezwania Sądu skarżący mógł się zapoznać dopiero w dniu 18 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za uzasadnione. W uzasadnieniu wskazał, że przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminu pozostaje niewątpliwie do oceny sądu, nie mniej jednak ocena ta musi uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy i winna mieć na względzie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Tymczasem Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, w tym zakresie na ustaleniu, że skarżący w dacie odebrania przesyłki miał możliwość zapoznania się z jej treścią i wiedział, że pochodzi z sądu i dotyczy konieczności uiszczenia wpisu, podczas gdy z akt sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono w sposób "zastępczy" dorosłemu domownikowi (żonie). We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że w dacie doręczania przesyłki tj. 8 lipca 2010 r. był nieobecny w domu, z uwagi na pracę poza miejscem zamieszkania, wrócił dopiero 11 lipca 2010 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżący nie wykazał należytej staranności w dochowaniu terminu, gdyż znał treść zarządzenia i mimo zgubienia przesyłki mógł zastosować się do wezwania, była wynikiem błędnych ustaleń i nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. W świetle powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można uznać za prawidłowe przyjętych przez Sąd I instancji założeń, że po pierwsze, skarżący wiedział skąd pochodziła korespondencja, a co za tym idzie mógł podjąć ustalenia, co do treści przesyłki, a po drugie, że skarżący z uwagi na pracę poza miejscem zamieszkania, uchybił obowiązkowi pieczy nad dziećmi i by zaginięcie korespondencji (schowanie jej przez dzieci) było wynikiem braku należytej staranności z jego strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwana dalej ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem wskazanych wyżej warunków. Przedmiotem oceny Sądu pozostaje zatem ocena istnienia w sprawie niniejszej przesłanki braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dokonując oceny istnienia tej przesłanki w sprawie niniejszej należy mieć na względzie, że przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu, wraz ze stosownym pouczeniem została doręczona w dniu 8 lipca 2010 r. żonie skarżącego, który w tym czasie przebywał poza miejscem zamieszkania, w związku z obowiązkami zawodowymi. W czasie nieobecności skarżącego opiekę nad dziećmi oraz mieszkaniem skarżącego sprawowała jego matka. W związku z powyższym, w ocenie Sądu trudno byłoby przyjąć, że skarżący uchybił obowiązkowi pieczy nad dziećmi i by zaginięcie korespondencji (schowanie jej przez dzieci) było wynikiem braku należytej staranności z jego strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.