I SA/Lu 556/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania sprawdzającego w sprawie faktury VAT nr [...]z dnia [...]. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego L. K. kwotę [...]zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137/97, poz. 926 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania L.K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania sprawdzającego w sprawie faktury VAT Nr [...] wystawionej w dniu [...] przez Przedsiębiorstwo A - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż skarżący w dniu 27 lutego 2006r. wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie postępowania sprawdzającego dotyczącego faktury VAT [...] wystawionej w dniu [...] przez Przedsiębiorstwo A. W rozpoznaniu tego wniosku organ I instancji stwierdził, iż zadośćuczynienie żądaniu jest niedopuszczalne tak z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. L. K. uznając, iż doszło do naruszenia prawa przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, złożył od tej decyzji odwołanie, w którym zarzucał, iż nie z własnej winy przez okres 9 miesięcy nie brał udziału w postępowaniu. Twierdził, że doszło do rażącego naruszenia art. 207 oraz art. 216 Ordynacji podatkowej oraz zwrócił się o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania decyzji w sprawie faktury VAT Nr [...]z dnia [...] i wypowiedzenia się o zaistniałych przy jej wystawieniu nieprawidłowościach. W rozpoznaniu tych zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził w pierwszej kolejności, że na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organ podatkowy wznawia postępowanie w sytuacji, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Treść tego przepisu – w jego ocenie – wskazuje, że do wznowienia postępowania muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz nie branie przez stronę udziału w postępowaniu nie z własnej winy. Analiza tych przesłanek doprowadziła do wniosku, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przypomniał, iż skarżący w dniu [...] poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaistniałych w jego ocenie - nieprawidłowościach w wystawieniu w dniu [...] przez Przedsiębiorstwo A faktury VAT Nr [...], a organ ten pismem z dnia [...], Nr [...] udzielił skarżącemu odpowiedzi, iż przekazane informacje zostały wykorzystane przez Urząd, z jednoczesnym wyjaśnieniem, że wszelkie informacje o podmiocie, którego dotyczyła w/w faktura są objęte tajemnicą skarbową. W kolejnym piśmie z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu poinformował, że przekazane informacje zostały wykorzystane w postępowaniu przeprowadzonym przez Urząd Skarbowy oraz udzielił informacji o ustaleniach dokonanych w stosunku do przedmiotowej faktury. W związku z kolejnymi wystąpieniami skarżącego w tej sprawie, w pismach z dnia [...]i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego pismami z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...]podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu [...] skarżący złożył do Dyrektora Izby Skarbowej skargę na bezczynność organu podatkowego pierwszej instancji, która postanowieniem z dnia [...] Nr [...] została uznana za nieuzasadnioną. Jednocześnie skarżącego ponownie pouczono, iż o wynikach jego wystąpienia z dnia 28 czerwca 2005r. nie mógł być poinformowany ze względu na wymogi art. 293 Ordynacji podatkowej o tajemnicy skarbowej. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy zarzuty zawarte w odwołaniu uznał za nieuzasadnione, zaś odnosząc się do przesłanek wznowienia postępowania wskazał, że przede wszystkim postępowanie wyjaśniające dotyczące wniosku skarżącego z dnia 28 czerwca 2005r. nie zostało zakończone decyzją ostateczną, albowiem nie istniał jego przedmiot. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził też, iż w sprawie nie występuje również druga z przesłanek wymienionych skarżącego, a mianowicie sytuacja, kiedy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Według art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik lub inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 -1l7a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W świetle tego przepisu, w ocenie organu II instancji skarżącemu nie można przypisać przymiotu strony postępowania sprawdzającego przeprowadzonego wobec A z uwagi na brak ,,interesu prawnego" tak co do wszczęcia oraz udziału w postępowaniu, jak również do jego wznowienia, a skoro tak to nie przysługują mu uprawnienia wynikające z art. 141 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do zarzutów nie poinformowania skarżącego o ustaleniach dokonanych podczas postępowania sprawdzającego, zaznaczono, iż pismem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego potwierdził wykorzystanie informacji zawartych w piśmie z dnia 28 czerwca 2005r. w postępowaniu sprawdzającym. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że na podstawie art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej o wynikach tego postępowania organ podatkowy nie mógł go poinformować, z uwagi na tajemnicę skarbową. Od tej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jednocześnie żądał zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania decyzji w sprawie faktury VAT Nr [...] z dnia [...] i wypowiedzenia się o zaistniałych przy jej wystawieniu nieprawidłowościach. Podtrzymując swoją tezę o tym, iż nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu wywodził, iż organ I instancji rażąco naruszył przepis art. 207 i art. 216 Ordynacji podatkowej zasłaniając się w sprawie tajemnicą skarbową. W ocenie skarżącego, organ I instancji po otrzymaniu od niego informacji co do faktury VAT Nr [...] wystawionej w dniu [...] przez Przedsiębiorstwo A powinien orzec w drodze decyzji "czy faktura ta wystawiona za mapę do celów projektowych na obszar [...]ha jest zgodna z przepisami prawa, skoro działka, na którą skarżący zlecił wykonanie mapy ma [...] ha". Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - wskazać na wstępie trzeba, iż podstawowym problemem pozostającym do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy skarżący był stroną postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji w ramach czynności sprawdzających podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w stosunku do Przedsiębiorstwa A, na podstawie informacji skarżącego o nieprawidłowościach związanych z wystawieniem przez w/w podmiot faktury VAT Nr [...]z dnia [...]. Przeprowadzenie czynności sprawdzających podlega regulacji zawartej w Dziale V Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Czynności sprawdzające", a z mocy przepisu art. 280 zawartego w tym Dziale - sprawach nieuregulowanych w art. 272-279 stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 1, 3, 5, 6, 9, 10, 14, 16 oraz 23 działu IV regulującego postępowanie podatkowe. Stąd też nie ulega wątpliwości, iż znajdzie tu zastosowanie przepis art. 133 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego §1 - stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 -117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że skarżący w postępowaniu sprawdzającym prowadzonym w stosunku do Przedsiębiorstwa A nie posiadał przymiotu strony, albowiem nie można go zaliczyć do kręgu osób wymienionych w powołanym przepisie art. 133§1 Ordynacji podatkowej, mimo, że czynności sprawdzające zostały podjęte wskutek złożonej przez niego informacji. Dodać należy, iż w orzecznictwie uznaje się, iż czynności sprawdzające prowadzone w trybie przepisów zawartych w dziale V Ordynacji podatkowej nie są tożsame ani z kontrolą podatkową, o której mowa w dziale VI przepisów tej ustawy, ani postępowaniem podatkowym uregulowanym w jej Dziale IV. Stanowią bowiem postępowanie odrębne, jedynie o charakterze quasi kontrolnym, pozwalającym na wstępną i formalną ocenę poprawności i terminowości składanych dokumentów / art. 272 Ordynacji podatkowej /. Z przepisów regulujących czynności sprawdzające ponad wszelką wątpliwość wynika, iż podmiotem, w stosunku do którego prowadzi się te czynności, czyli stroną postępowania w tym przedmiocie jest wyłącznie podmiot, którego one dotyczą, a nie na przykład, tak, jak w rozpatrywanym przypadku podmiot z inicjatywy, którego doszło do ich podjęcia. Jak już zatem zaznaczono wyżej, w stosunku do skarżącego nie mógł w tym względzie znaleźć zastosowania przepis art. 133 §1 Ordynacji podatkowej. Poza sporem pozostaje, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego kilkakrotnie informował skarżącego, że wykorzystał złożoną przez niego informację, czyniąc to pismami z dnia [...], Nr [...], z dnia [...] Nr [...], z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...], Nr [...]. Nadto w piśmie z dnia [...] organ ten wyjaśnił skarżącemu, iż zakwestionowana przez niego faktura, według wyjaśnień Przedsiębiorstwa A dotyczyła jednej, a nie dwóch map, co oznacza, iż zapłacił on za jedną, a nie za dwie mapy. Podkreślić przy tym trzeba, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zakończenia czynności sprawdzających wydaniem decyzji, bądź postanowienia opartego na przepisach regulujących tą instytucję, stąd też chybiony jest wywód skarżącego, że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 207 i 216 Ordynacji podatkowej. Odnosząc z kolei powyższe uwagi do istoty sprawy, albowiem skarga dotyczy decyzji odmawiającej wznowienia postępowania sprawdzającego w sprawie faktury VAT Nr [...] z dnia [...] wystawionej dla skarżącego przez Przedsiębiorstwo A trzeba jednak zauważyć, iż z pola widzenia uszło organom podatkowym, że powołany przepis art. 280 Ordynacji podatkowej nie przewiduje w postępowaniu sprawdzającym odpowiedniego zastosowania przepisów Rozdziału 17 "Wznowienie postępowania", co jest zresztą oczywiste, skoro postępowanie sprawdzające nie kończy się wydaniem decyzji. Stwierdzając zatem po stronie skarżącego brak przymiotu strony w rozumieniu przepisu art. 133§1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe winny mieć na względzie przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odnosząc się do kwestii objęcia czynności sprawdzających tajemnicą skarbową, wskazać należy, iż pogląd organów obu instancji znajduje swoje uzasadnienie w treści powołanego przez nie przepisu art. 293 Ordynacji podatkowej. Końcowo Sąd wskazuje, iż w sytuacji, gdy skarżący uważa, że wystawiona faktura za wykonanie na jego rzecz mapy, opiewa na kwotę wynagrodzenia nieadekwatną do wykonanego dzieła, swoich roszczeń z tego tytułu może dochodzić od jego wykonawcy z powództwa cywilnego na drodze sądowej. Ze względów wyżej przytoczonych, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania na podstawie przepisu art. 145§1pkt 1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.