I SA/Lu 557/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz M. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] tytułem części wpisu od skargi, od uiszczenia której skarżący był zwolniony. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M.S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...][...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2007, utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. W decyzji Prezydenta Miasta wskazano, iż przedmiotem określenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2007 jest nieruchomość, położona w Ch. przy ul. W. [...] obejmująca zabudowaną działkę gruntu Nr [...] o powierzchni 112,00 m2., która pozostaje we współwłasności: Z. i A. D., B. i W. G., A. P., M. i J.P., B. i S. S., I. i M. S., A.T. i Z. i J. T.. Decyzja została skierowana do wyżej wymienionych osób i tym osobom doręczona. Od decyzji odwołała się jedna strona postępowania – M. S. - podnosząc, że organ podatkowy nieprawidłowo zastosował przepis art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ budynki, znajdujące się na przedmiotowej działce stanowią własność poszczególnych dzierżawców, a nie współwłasność, jak przyjął organ pierwszej instancji. Ponadto stwierdził, że w księdze wieczystej nieruchomości nie ma wpisów w przedmiocie własności budynku, a więc nie ma podstaw, aby organ podatkowy ustanowił z urzędu wspólnotę, nie biorąc pod uwagę woli właścicieli. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany przedmiotowej decyzji, albowiem, w jego ocenie, zaskarżona decyzja nie narusza prawa i prawidłowo określa zarówno wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, jak też zasady solidarnej odpowiedzialności za to zobowiązanie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż działka będąca przedmiotem opodatkowania znajduje się we współużytkowaniu wieczystym. Na działce tej użytkownicy wieczyści wybudowali pawilony w zabudowie szeregowej. Ponieważ, według ustaleń organu podatkowego w przedmiotowej nieruchomości budynkowej nie wyodrębniono własności poszczególnych lokali - nieruchomość ta stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, a więc, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza to, że wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe, którego wysokość określono na kwotę 9561,00 zł. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części i budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które są m.in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych i użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust.1 ustawy). Wbrew twierdzeniu skarżącego stan prawny nieruchomości, który organ podatkowy ustalił na podstawie ewidencji podatkowej nieruchomości, o której mowa w art. 7a ustawy, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, uzasadnia zastosowanie przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przewidującego solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe. Z tejże ewidencji jak też z oświadczeń skarżącego nie wynika, aby dokonano zmiany stanu prawnego nieruchomości poprzez wyodrębnienie własności poszczególnych lokali, co spowodowałoby, że podatek od nieruchomości dla poszczególnych właścicieli mógłby być ustalany w oparciu o przepis art. 3 ust.5 ustawy tzn. w zakresie, odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości złożone w miesiącu styczniu 2006 r. z których wynika, że nie dokonywano zniesienia współwłasności nieruchomości, która to współwłasność powstała z mocy prawa w chwili wybudowania budynku na gruncie, pozostającym we współużytkowaniu wieczystym. Zaskarżoną decyzję skierowano do wnoszącego odwołanie M.S. a doręczono wszystkim stronom postępowania. Na powyższą decyzję M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił organom podatkowym nierzetelne zbadanie sprawy oraz nie ustosunkowanie się do argumentów skarżącego podnoszonych w trakcie postępowania podatkowego, przyjmując jedynie twierdzenia Urzędu Miasta bez oceny ich zasadności. W uzasadnieniu wskazał, iż pawilony znajdujące się na gruncie będącym we współużytkowaniu wieczystym wzniesione zostały na podstawie indywidualnych pozwoleń na budowę. Każdy z inwestorów zatrudniał inne brygady budowlane i w innym czasie pawilony były oddawane do użytku z imiennym wskazaniem właściciela. Pawilony nie mają powiązań komunikacyjnych. Wartość każdego pawilonu znacznie przekracza wartość gruntu. W ocenie strony, nie należy współużytkowania gruntu wiązać ze współwłasnością pawilonów. Na poparcie swojego stanowiska powołał przepis art.46 par. 1 KC, który stanowi, że budynki mogą być odrębnymi od gruntu przedmiotami własności oraz wyrok z 20 stycznia 1970 r. sygn. CRN 476/69 OSNCP 1970/9/162. Podniósł, iż stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego opiera się na błędnym stwierdzeniu Urzędu Miasta o nie wyodrębnieniu własności poszczególnych lokali zakładając, że szereg pawilonów stanowi współwłasność. Stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne ze stanem faktycznym, bowiem współwłasność lokali nie istniała od ponad 20 lat. W związku z powyższym orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie opiera się ani na przesłankach prawnych, ani na stanie rzeczywistym, a stanowi powielenie argumentów Urzędu Miasta bez wnikania w ich zasadność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż z innych powodów, niż zarzuty podane w skardze . W myśl art. 133 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a , które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej wymienione zostały składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Nie wszystkie z nich mają jednakowe znaczenie, niektóre są bardziej istotne niż pozostałe. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu – strony postępowania, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169). Oznaczenie strony w decyzji powinno zostać zawarte w decyzji w sposób zupełny, tzn. w przypadku osób fizycznych z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania lub pobytu, natomiast w przypadku osób prawnych, organizacjach społecznych lub jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej - ze wskazaniem pełnej nazwy, siedziby, miejsca prowadzenia działalności gospodarczej . Oznaczenie strony jest niezwykle ważnym elementem decyzji, kreuje on bowiem podmiot jej praw i obowiązków. O tym, jak istotne jest prawidłowe oznaczenie adresata decyzji świadczy chociażby to, iż skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji (art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, określa warunki, którym musi odpowiadać każda decyzja wydana w postępowaniu podatkowym, a więc nie tylko decyzja pierwszoinstancyjna, ale także decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne (art. 127 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z tą zasadą każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa powinna być zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta najpierw przez organ pierwszej, a następnie przez organ drugiej instancji. Zatem dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Sprawa winna być rozpoznana w granicach przedmiotowych i podmiotowych zakreślonych decyzją pierwszoinstancyją, musi więc zawierać rozstrzygniecie w odniesieniu do wszystkich osób, które organ pierwszej instancji uznał za strony tego postępowania. Gdyby organ odwoławczy doszedł do wniosku, że nie wszyscy adresaci decyzji pierwszej instancji są podatnikami, to w swojej decyzji skierowanej do wszystkich osób, wymienionych jako strony zaskarżonej decyzji, winien zawrzeć, obok rozstrzygnięcia o wysokości zobowiązania podatkowego, rozstrzygniecie o uchyleniu decyzji w stosunku do tych osób, które nie powinny być objęte danym postępowaniem podatkowym i umorzeniu postępowania w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2007. Przedmiotem postępowania zakończonego w/w decyzją jest nieruchomość położona w Ch. przy ul W. [...], a jego stronami są Z. i A. D., B. i W. G., A.P., M.i J. P., B. i S. S., I. i M. S., A. T. oraz Z. i J. T.. Do tych osób została też skierowana decyzja wydana w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2007 r. Odwołanie od tej decyzji złożyła tylko jedna strona – M. S.. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, nie wskazał, do kogo jest ona skierowana, podał jedynie, iż została wydana po rozpoznaniu odwołania M S. Wskazanie w decyzji organu odwoławczego jedynie osoby wnoszącej odwołanie i zaniechanie prawidłowego określenia stron postępowania, uzasadnia stwierdzenie, iż została ona wydana z naruszeniem art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienie zwalnia Sąd od ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów skargi. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) uchylono zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.