I SA/Lu 557/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-10-30

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czy jedynie w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od opłat sądowych ponad kwotę 1.200 zł, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykazała jednak, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżąca S. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała na trudną sytuację materialną, opierając się na niskich dochodach z emerytur i braku majątku, a także na kosztach utrzymania. Po analizie dokumentów i oświadczeń, referendarz sądowy uznał, że skarżąca może ponieść część kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. R. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 1.200 zł. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia 2006 r. do grudnia 2007 r. postanawia: I. Przyznać S. R. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych). II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca S. R. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z 26 lipca 2012 r. skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego w osobie S. G. prowadzącego kancelarię radcy prawnego w [...]. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podniosła, że ona i jej mąż są w podeszłym wieku ([...] i [...] lat), a uzyskiwane dochody z emerytury nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Odnośnie stanu majątkowego podała, że nie posiada żadnych nieruchomości, jak również zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Wskazała, iż na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł brutto składa się jej emerytura w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia. Skarżąca wyjaśniła, że lokal położony w [...] przy ul. [...] (poprzednie miejsce zamieszkania) przekazała wraz z mężem na podstawie umowy darowizny z dnia [...] r. synowi F. R. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Obecnie skarżąca wraz z mężem zamieszkują w mieszkaniu córki A. R. położonym w [...] przy ul. [...]. Skarżąca podała, iż miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. [...] zł, na co składa się: koszt współfinansowania w utrzymaniu mieszkania córki – [...] zł, koszt wyżywienia, wydatki na leczenie i utrzymanie higieny (oświadczenie z 29 sierpnia 2012 r.). Skarżąca wyjaśniła również, że ani ona, ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, a prowadzona uprzednio działalność gospodarcza została wykreślona z rejestru przedsiębiorców decyzją z dnia [...] r. Na dzień zakończenia działalności gospodarczej nie posiadała jakiegokolwiek majątku związanego z prowadzoną działalnością (oświadczenie z dnia 27 września 2012 r.). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach, sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, uprawnia do uznania, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca i jej mąż dysponują miesięcznymi dochodami w wysokości [...] zł brutto i [...] zł po dokonanych potrąceniach. Miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. [...] zł, zatem po ich odliczeniu od realnego dochodu rodziny ([...] zł), w dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ok. [...] – [...] zł. Powyższe okoliczności uprawniają do uznania, że skarżąca jest w stanie uiścić każdą z opłat sądowych do kwoty [...] zł. Z tych względów oraz na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżąca bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową, mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu oraz przedstawionych przez skarżącą dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej i jej męża nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca i jej mąż nie posiadają własnego domu ani mieszkania, ale mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, bowiem zamieszkują w domu córki. Należy również mieć na uwadze, że skarżący dobrowolnie wyzbyli się posiadanego majątku - prawa własności mieszkania położonego w [...] przy ul. [...] przekazanego umową darowizny na rzecz syna F. R. (akt notarialny z [...] r.). Obecnie właścicielem powyższego lokalu mieszkalnego jest J.W. Skarżąca i jej mąż posiadają stały dochód w postaci otrzymywanych świadczeń emerytalnych. Po odliczeniu wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym, w dyspozycji rodziny pozostaje kwota ok. [...] –[...] zł miesięcznie. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącej jest okoliczność, że w postępowaniu przed organami administracji skarżąca korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza okoliczności te świadczą o zdolnościach płatniczych strony do ponoszenia, przynajmniej częściowo kosztów postępowania, w tym do częściowego ponoszenia kosztów opłat sądowych /do kwoty 1.200 zł/ i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest zatem podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło