I SA/Lu 557/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr SKO.41/2349/P/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. T. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania J. T. (strona, podatnik, skarżący) od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 23 stycznia 2025 roku Nr FNII.3120.3244.2025 w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2025 r. postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z dnia 23 stycznia 2025 r. Wójt Gminy [...] ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2025 rok. Decyzja została doręczona w dniu 18 lutego 2025 r. W dniu 11 czerwca 2025 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od wskazanej decyzji. Wskazano w nim, iż zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego dopiero w dniu 3 czerwca 2025 r. Podjęta przez organ próba doręczenia decyzji nieustalonej osobie, niebędącej pracownikiem skarżącego, ani osobą z nim powiązaną jakimkolwiek węzłem prawnym, była zdaniem skarżącego nieskuteczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść art. 223 §2 pkt 1 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uznało, że zaskarżona decyzja została skierowana do podatnika na adres: ul. [...], [...] i została odebrana przez pracownika funkcjonującej pod tym adresem stacji paliw w dniu 18 lutego 2025 r. Jak podkreślił organ, zgodnie z art. 148 § 2 pkt 2 O.p., pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Osoba upoważniona do odbioru korespondencji, znajdująca się w miejscu określonym w art. 148 § 2 pkt 2 O.p., nie musi mieć pisemnego upoważnienia. Fakt, że podejmuje się ona pismo odebrać, doręczyć adresatowi, co potwierdza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, pozwala doręczycielowi przyjąć, że przesyłkę doręczył prawidłowo. Listonosz czy też w niniejszej sprawie sołtys, nie mają obowiązku legitymowania osoby, której doręcza się pismo przeznaczone dla adresata. Organ zwrócił uwagę, że w pouczeniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż prawo do wniesienia odwołania przysługuje w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 marca 2025 r. Pełnomocnik J. T. wniósł odwołanie od decyzji w dniu 11 czerwca 2025r. W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie było obowiązane stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W skardze na powyższe postanowienie J. T. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, Zarzucił naruszenie: - art. 148 § 2 pkt 2 O.p. przez bezpodstawne stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy [...] została doręczona upoważnionej do tego osobie; - art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez brak faktycznego uzasadnienia postanowienia i wyjaśnienia powodu, dla którego przyjęto, że decyzja została doręczona osobie upoważnionej oraz ustalenia, czy istniał jakikolwiek związek faktyczny lub prawny pomiędzy odbiorcą decyzji, a skarżącym. W uzasadnieniu wskazano, że wbrew twierdzeniu organu, nie doszło do doręczenia decyzji w trybie art. 148 § 2 pkt 2 O.p. Osoby odbierającej decyzję z adresatem decyzji - J. T. nie łączył żaden węzeł prawny. Nie była jego pracownikiem, pełnomocnikiem, zleceniobiorcą, a J. T. jej pracodawcą. Organ podatkowy doręczył więc decyzję osobie nieupoważnionej. Decyzja nie została w ogóle przekazana adresatowi aż do czerwca 2025 r. W konsekwencji, do tego czasu nie rozpoczął się bieg terminu do jej zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2025 r. sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Kwestią sporną w sprawie pozostawała skuteczność doręczenia skarżącemu w dniu 18 lutego 2025 r. decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2025 r., a tym samym ocena terminowości w złożeniu środka zaskarżenia od tej decyzji. W ocenie organu, skarżący otrzymał decyzję we wskazanej dacie, bowiem jej odbioru dokonał pracownik stacji paliw należącej do strony, który pokwitował potwierdzenie odbioru i tym samym zobowiązał się do przekazania przesyłki adresatowi. Zdaniem strony, organ doręczył przesyłkę osobie nieuprawnionej (bliżej nie ustalonej i nie pozostającej ze skarżącym w jakimkolwiek związku pracowniczym lub obligacyjnym), nie można więc uznać, że od wskazanej w dowodzie doręczenia daty należy liczyć termin do zaskarżenia decyzji. Jak wskazano w skardze, decyzja została doręczona uprawnionej osobie dopiero w dniu 3 czerwca 2025 r., kiedy to na wyraźny wniosek strony organ wydał ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi decyzje wymiarowe, które zostały uprzednio wobec skarżącego wydane. Stąd też twierdzenie, że odwołanie z 11 czerwca 2025 r. zostało wniesione po terminie ustawowym jest nieuzasadnione. Rozstrzygając powyższy spór wskazać należy, że stosownie do art. 144 § 1 pkt 1 O.p., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (por. art. 145 § 1 O.p.). Na podstawie art. 148 § 1 O.p., pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Art. 148 § 2 O.p. stanowi z kolei, że pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W świetle art. 148 § 3 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W niniejszej sprawie organ uznał za prawidłowe i skuteczne doręczenie zastępcze dokonane na podstawie art. 148 § 2 pkt 2 O.p. Wskazał, że decyzja została doręczona na prawidłowy adres (wskazywany przez stronę w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, co pozostaje poza sporem w sprawie), a przesyłkę w miejscu będącym siedzibą działalności gospodarczej strony odebrała osoba czynna w jej lokalu, która – zgodnie z adnotacją doręczyciela (sołtysa) była pracownikiem stacji paliw. Doręczenie dokonane na podstawie art. 148 § 2 pkt 2 O.p. jest doręczeniem zastępczym, a warunki jego skuteczności zostały wyraźnie ograniczone. Dotyczy to w szczególności statusu osoby, której – w miejsce adresata – dokonano doręczenia. Jak wskazuje przepis, ma to być osoba upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Upoważnienie do odbioru korespondencji niewątpliwie, jak wskazał organ, może być udzielone także w sposób dorozumiany. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w wypadku osoby czynnej w lokalu, która posiada dostęp do pieczęci działalności gospodarczej, domniemywa się jej upoważnienie także do odbioru korespondencji. Doręczyciel nie ma też co do zasady obowiązku legitymowania osoby, której doręcza pismo przeznaczone dla przedsiębiorcy, a która przez fakty dokonane manifestuje swój związek prawny z tą działalnością. Inaczej rzecz ujmując, doręczyciel korespondencji nie ma obowiązku żądania od tej osoby upoważnienia do odbioru korespondencji, czy też sprawdzania w inny sposób czy osoba taka rzeczywiście uprawnienie takie posiada, skoro urzęduje w miejscu wskazanym jako adres działalności gospodarczej, ma dostęp do urządzeń biurowych (w tym pieczęci), nie odmawia przyjęcia korespondencji, a przez to w sposób dorozumiany zobowiązuje się też do jej przekazania adresatowi. W takiej sytuacji doręczenie zastępcze uznaje się za skuteczne, bowiem sposób organizacji pracy firmy w zakresie obiegu dokumentów i określenia sposobu odbioru korespondencji, pozostaje wyłącznie wewnętrzną sprawą danego podmiotu, co pozostaje bez wpływu na czynność doręczenia. Gdyby więc w omawianej sytuacji pracownik podmiotu gospodarczego czynny w lokalu jego przedsiębiorstwa i przyjmujący dobrowolnie korespondencję kierowaną do przedsiębiorcy okazał się następnie nieumocowany do tej czynności, okoliczność ta nie miałaby wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego. Nie oznacza to jednak, że powstałe w związku z takim doręczeniem domniemanie nie ma charakteru obalalnego. Dlatego też warunkiem niezbędnym dla uznania skuteczności omawianego doręczenia zastępczego jest w szczególności prawidłowe wypełnienie dokumentu potwierdzenia doręczenia. Jest to niezbędne dla stwierdzenia, że osoba o ściśle zidentyfikowanych danych posiada status, o którym stanowi art. 148 § 2 pkt 2 O.p. W lokalu przedsiębiorstwa mogą bowiem przebywać także osoby nie związane prawnie z adresatem przesyłki (choćby klienci), którzy uprawnień do odbioru przesyłki bez wątpliwości nie mają. W niniejszej sprawie doręczenia przesyłki zawierającej decyzję podatkową dokonał sołtys. W dokumencie potwierdzenia odbioru doręczyciel dokonał adnotacji, że przesyłkę wydał pracownikowi stacji paliw. Jednak w miejscu przeznaczonym na podpis osoby odbierającej znajdują się nie dające się odczytać dane osobowe (imię i nazwisko), co uniemożliwia (także samemu organowi) zidentyfikowanie osoby, która miała zobowiązać się do przekazania korespondencji skarżącemu. Równocześnie skarżący stanowczo zaprzecza, że taka osoba (posługująca się takim podpisem) jest z nim w jakikolwiek sposób powiązana – jest jego pracownikiem lub osobą związaną węzłem obligacyjnym, a przez to mogła zostać uznana za osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa. Co nie bez znaczenia w tym wypadku, osoba ta nie tylko sama nie wskazała swojego statusu na dowodzie doręczenia, ale też nie posłużyła się pieczęcią stacji paliw. Nie sposób więc uznać, że istnieją wyraźne okoliczności wskazujące na zewnętrzne manifestowanie uprawnienia tej osoby do reprezentacji skarżącego w omawianym obszarze. Słusznie więc podnosi w skardze strona, że przesyłkę wydano bliżej nieokreślonej osobie, wobec której nie jest możliwe ustalenie jej rzeczywistego powiązania prawnego ze skarżącym. Nie bez znaczenia jest fakt, że osoba ta nie posłużyła się takim atrybutem jak pieczęć działalności gospodarczej strony, nie uwierzytelniła zatem w żaden przekonujący sposób, że jest osobą uprawnioną do odbioru korespondencji. Jak już powiedziano, jest to o tyle istotne, że na stacji paliw znajduje się zwykle wiele osób, które wcale nie muszą być powiązane z działalnością gospodarczą strony, ale mogą być wyłącznie jej klientami. Jakkolwiek warunkiem skutecznego doręczenia nie jest legitymowanie się przez osobę odbierającą pisemnym upoważnieniem, to jednak nie zwalnia to doręczyciela z aktów staranności związanych z upewnieniem się, czy przesyłkę kierowaną do adresata wydaje osobie, która takie upoważnienie może posiadać (wybór podmiotu, któremu doręczyciel decyduje się wydać przesyłkę obciąża ostatecznie organ). Rzeczą doręczyciela jest też zadbanie o to, by osoba taka była należycie wskazana w dokumencie odbioru. Tymczasem dołączony do akt sprawy dowód doręczenia zawiera wyłącznie nieczytelny podpis odbiorcy, który nie daje podstawy do stwierdzenia, że przesyłkę rzeczywiście wydano osobie uprawnionej, a tym samym nie stwarza podstawy do przyjęcia fikcji doręczenia. Zarzuty skargi w omawianym zakresie uznać należy więc za uzasadnione. Skoro zaś nie doszło do doręczenia w dacie wskazywanej w ocenianym dowodzie doręczenia, nie rozpoczął się też w tej dacie termin na wniesienie odwołania, a w efekcie - nie można było mu uchybić i stwierdzić tego zdarzenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie jako istotnie naruszające prawo procesowe, co miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy dokona oceny terminowości złożonego przez skarżącego środka odwoławczego z uwzględnieniem argumentacji zawartej w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1964). Na zasądzoną od organu kwotę składają się: wpis od skargi – 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego - 480 zł.