I SA/Lu 559/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 18 sierpnia 2022 r. SKO.405.PO/876/22 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Wójt Gminy S. decyzją z dnia 15 września 2020 r. odmówił A. C. (dalej jako "skarżący", "strona") umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I i II raty podatku za 2020 r. w łącznej kwocie 270 zł. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie jego wniosku o zastosowanie ulgi. Następnie skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na zły stan zdrowia. Postanowieniem z dnia z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło zawieszenia postępowania odwoławczego. A. C. wniósł skargę na postanowienie organu drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o odrzucenie skargi. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 621/22 odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt III FSK 638/23 uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania. Pismem datowanym na 11 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. poinformowało, że z weryfikacji danych w rejestrze PESEL wynika, że skarżący A. C. zmarł w dniu 4 września 2023 r. W dniu 29 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesłał pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 września 2023 r. wraz z załącznikami m.in. wydrukiem z Rejestru PESEL dotyczącym skarżącego A. C. zmarłego 4 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie miał na uwadze, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie z dnia 18 sierpnia 2022 r., w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło skarżącemu zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego odwołania od decyzji z dnia 15 września 2020 r. odmawiającej stronie umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I i II raty podatku za 2020 r. w łącznej kwocie 270 zł. Zaskarżone postanowienie wydane zostało zatem przez organ drugiej instancji jako postanowienie wpadkowe w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej. Przedmiot postępowania o umorzenie zaległości podatkowej odnosi się wyłączenie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Materialnoprawną podstawą umorzenia zaległości podatkowej na wniosek strony jest art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), zgodnie z którym, organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Instytucja udzielenia ulgi podatkowej opiera się na przesłankach koniecznych dla możliwości rozważenia udzielenia uznaniowej ulgi podatkowej ("może umorzyć") opisanych w niedookreślonych pojęciach "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Istotne znaczenie ma pierwsza ze wspomnianych przesłanek. Przesłanka "ważnego interesu podatnika" jest związana z sytuacją ściśle określonej osoby - konkretnego podatnika występującego o ulgę podatkową. "Ważny interes podatnika" musi odnosić się do konkretnej osoby, której sytuacja np. majątkowa, osobista, zdrowotna, rodzinna jest na tyle ważąca, że jej pominięcie przyniosłoby dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Oczywiste jest, że sprawa o umorzenie zaległości podatkowych rozpatrywana jest w odniesieniu do aktualnego stanu np. majątkowego, w jakim znajduje się wnioskujący podatnik. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania okoliczności, które uniemożliwiają danemu podatnikowi wywiązanie się z ciążących na nim indywidualnych obowiązków podatkowych. Omawiana przesłanka powoduje konieczność ustalenia sytuacji finansowej i majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej ściśle określonego podatnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpiłyby dla konkretnego wnioskującego podatnika w wyniku zapłaty zobowiązania podatkowego. Okoliczności te przesądzają, że przedmiot postępowania o udzielenie ulgi podatkowej odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W razie śmierci podatnika inna osoba nie ma uprawnienia do żądania zamiast podatnika umorzenia należności podatkowych. Jest to bowiem prawo osobiste podatnika, które nie podlega przejęciu przez spadkobierców na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). W razie przejęcia zobowiązania podatkowego przez spadkobierców na podstawie ww. przepisu Ordynacji podatkowej, przysługują im, na podstawie art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej, własne, niezależne od sytuacji faktycznej spadkodawcy i jego prawa do domagania się ulgi podatkowej, uprawnienia do ubiegania się o umorzenie przejętych zaległości w związku z ich sytuacją życiową i materialną, istotną dla stwierdzenia ważnego interesu podatnika. Postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego, jeżeli zostało wydane jako wpadkowe w ramach sprawy o udzielenie ulgi podatkowej, jest postanowieniem w sprawie, której przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Celem bowiem wniosku strony było zawieszenie postępowania odwoławczego wywołanego jego odwołaniem od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych. Tym samym uprawnienie wywołane złożonym przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego, nie przechodzi na następców prawnych i nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Powyższe okoliczności uzasadniają umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.