I SA/Lu 560/08
WyrokWSA w Lublinie2009-01-28
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca - PZ) była zasadna, jeśli rolnik skorygował wniosek po otrzymaniu wezwania do wyjaśnienia nieprawidłowości, a korekta ta była niejednoznaczna i mogła być wynikiem sugestii pracownika Agencji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania płatności zwierzęcej, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego. W szczególności, nie ustalono jednoznacznie, jakie uprawy znajdowały się na spornej działce rolnej i czy pierwotny wniosek był poprawny. Niejednoznaczne oświadczenia rolnika po otrzymaniu wezwania, a także potencjalny wpływ pracownika Agencji na treść korekty, uniemożliwiły prawidłowe zastosowanie sankcji wynikających z przepisów unijnych.Stan faktyczny
Rolnik M. S. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na 2007 rok. Po kontroli administracyjnej i wezwaniu do wyjaśnienia nieścisłości, złożył korektę wniosku, która skutkowała zmniejszeniem deklarowanej powierzchni do płatności zwierzęcej (PZ). Organ pierwszej instancji odmówił przyznania PZ, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji. Rolnik zaskarżył decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania PZ, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i nieuwzględnienie działania pracownika Agencji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji na rzecz M. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz /spr./, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na 2007 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim utrzymuje ona w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...], w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 sierpnia 2008r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia 3 czerwca 2008r., Nr [...], w sprawie płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej na rok 2007.
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, iż dnia 30 kwietnia 2007r. M. S. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, deklarując do uzyskania płatności 12 działek rolnych o łącznej powierzchni 13,07 ha, w tym: do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki o powierzchni 13,07 ha, do uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) działki o powierzchni 6,51 ha, a do uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca - PZ) działki o powierzchni 2,86 ha. Wniósł nadto o przyznanie płatności cukrowej.
Ponieważ w wyniku kontroli administracyjnej wniosku wykryto nieścisłości, M. S. wezwany został do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na co w dniu 4 grudnia 2007r. złożył korektę wniosku, w której zmienił deklarację na działce rolnej I o powierzchni 0,50 ha z PZ na JPO.
Decyzją z dnia 3 czerwca 2007r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji przyznał płatności do gruntów rolnych na 2007r. w łącznej kwocie zł 5860,99, przy czym w całości uwzględnił żądanie strony w zakresie JPO i UPO, odmówił natomiast przyznania PZ. Ponadto z tytułu płatności cukrowej przyznał kwotę zł 6848,40.
We wniesionym odwołaniu strona zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej PZ podnosząc, że składając korektę nie była świadoma, jakie zagrożenie korekta ta niesie, gdyż pracownik Agencji nie poinformował jej o tym.
Rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wskazał na wstępie, iż przesłanki przyznania płatności do gruntów rolnych uregulowane są w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, zmienionej ustawą z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej i noszącej obecnie nazwę "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego". W sprawie niniejszej zastosowanie mają jednak przepisy obowiązujące przed wskazaną zmianą, a to zgodnie z art.53 ust.1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Następnie organ odwoławczy przywołał treść art.7 ust.1 powołanej ustawy i wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo wynosi dla Rzeczypospolitej Polskiej 1 ha, a także przywołał regulację zawartą w art.7 ust.2 wymienionej ustawy oraz § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazano, że rozporządzenie wydała Rada Ministrów) z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, w kontekście warunków od spełnienia, których zależy przyznanie płatności zwierzęcej (Dz.U. Nr 46, poz.309 ze zm.).
Dalej organ wskazał, iż w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, w którym M. S. został poinformowany o nieprawidłowościach w złożonym wniosku, dnia 4 grudnia 2007r. wnioskodawca złożył korektę wniosku zmieniając deklarację na działce I o powierzchni 0,5 ha z PZ na JPO. Konsekwencją tej korekty było zmniejszenie deklarowanej powierzchni do PZ z 2,86 ha do 2,36 ha.
Następnie organ przywołał brzmienie art.15 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE. L. 04.141.18 ze zm.), a w dalszej kolejności art.7 ust.4 ustawy, o której mowa wyżej.
Wreszcie organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych jako uprawnioną do uzyskania płatności w przypadku PZ, bowiem art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi: "Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej (...) przekracza obszar ustalony zgodnie z art.50 ust.3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa." W sprawie niniejszej różnica między powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego (2,86 ha) a powierzchnią stwierdzoną jako uprawnioną do PZ (2,36 ha) wynosi 0,50 ha, tj. 21,19 % powierzchni stwierdzonej. W wyniku zatem zastosowania sankcji z art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmówiono stronie przyznania PZ.
W ramach ustosunkowania się do treści odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji zwrócił uwagę, że "Pan M. D. nie spełnia podstawowego warunku przyznania płatności uzupełniających do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych – płatność zwierzęca (PZ), określonego w § 4 ust.2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 marca 2007r. Rozporządzenie w tym zakresie precyzyjnie określa warunki przyznania płatności zwierzęcej. Organ rozpatrując merytorycznie powyższą sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji."
Organ odwoławczy podniósł nadto, odwołując się do treści art.18 ust.1 powołanej wyżej ustawy, że wnioskodawca sam określa treść swego żądania. Dlatego też decyzje w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych wydaje się w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. W złożonym wniosku strona oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności.
M. S. wniósł na powyższą decyzję skargę, w której stwierdził, że skarży tę decyzję w części odmawiającej przyznania płatności zwierzęcej, zarzucił, że w części tej decyzja oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz nie uwzględnia zawinionego działania pracownika Agencji, który spowodował poprawienie przez skarżącego prawidłowo złożonego wniosku, oraz wniósł o uchylenie decyzji w części zaskarżonej, ewentualnie o jej zmianę i przyznanie płatności zwierzęcej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że już w odwołaniu podnosił, iż złożenie korekty było skutkiem niepotrzebnego wezwania go do jej złożenia oraz działania pracownika Agencji, co wprowadziło go w błąd, a w wyniku tego wniosek, który złożony był prawidłowo, stał się wnioskiem nieprawidłowym. Do okoliczności tych organ odwoławczy nie ustosunkował się.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje.
Jak wynika z treści skargi, przedmiotem zaskarżenia jest opisana na wstępie decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji wyłącznie w zakresie dotyczącym odmowy przyznania skarżącemu M. S. PZ na 2007 rok.
Dokonując kontroli zaskarżonej części decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) za uzasadniony uznać należy zarzut, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, iż dnia 30 kwietnia 2007r. M. S. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r. Zadeklarował w nim działki rolne o łącznej powierzchni 13,07 ha, w tym: wyłącznie do JPO (deklaracje dla programu pomocowego nieobjętego postępowaniem w sprawie niniejszej zostały w tym miejscu pominięte) - działkę rolną J, do JPO i UPO - działki rolne A, B, C, H, K i K2, a do JPO i PZ - działki rolne D, E, F, G i I o łącznej powierzchni 2,86 ha. W rubryce 3 części VII wniosku przy każdej z zadeklarowanych działek oznaczył przy tym nie tylko grupę upraw stosownie do objaśnień zawartych w pkt 1 części IX wniosku, ale także konkretną uprawę na danej działce. W szczególności dla działki I, o powierzchni 0,50 ha, zajmującej część działki ewidencyjnej nr [...], deklaracja ta brzmiała "PZ, RS, trawa na roli". Jednocześnie w części VI wniosku działka ewidencyjna nr [...] (obręb K. , gmina [...], powiat [...], województwo [...]) opisana została jako zajęta przez działki rolne H i I, mająca powierzchnię gruntów rolnych ogółem 3,63 ha, z czego 0,50 ha pod trwałe użytki zielone (vide: wniosek, k-16-9 akt administracyjnych, według oznaczenia numerów kart naniesionego przez organy).
W dniu 29 czerwca 2007r. M. S. złożył w siedzibie organu I instancji korektę powyższego wniosku (k-29-26 akt administracyjnych), w której w deklaracji grupy upraw dla działki I wskazał "PZ, RS, trawy jednoroczne". Czynność tę poprzedziło doręczenie stronie wezwania organu I instancji z dnia 25 czerwca 2007r. (k-23-25 akt administracyjnych) do usunięcia braków formalnych stwierdzonych w powyższym wniosku, wskazującego między innymi, że "na działce rolnej I zadeklarowano uprawę nienależącą do wskazanej grupy upraw", z pouczeniem, że w celu usunięcia braków formalnych należy zgłosić się osobiście w biurze Agencji lub przesłać na jego adres korektę wniosku.
W kolejnym wezwaniu, z dnia 29 listopada 2007r., zawierającym takie samo pouczenie, doręczonym stronie dnia 3 grudnia 2007r. (k-30-32 akt administracyjnych), organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie wykrytych w sprawie nieścisłości, w tym że "1. Działka rolna I /.../ nie została zadeklarowana lub została zadeklarowana nieprawidłowo" oraz że "4. Powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej [...] ogółem /.../ jest różna od sumy powierzchni części działek rolnych w granicy działki ewidencyjnej /.../ oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej niezgłoszonych do programów pomocowych /.../ oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej zalesionych /.../". W odpowiedzi na to wezwanie dnia 4 grudnia 2007r. M. S. złożył kolejną korektę wniosku (k-44-42 akt administracyjnych), która w zakresie części VI powtarza treści wniosku pierwotnego co do działki ewidencyjnej nr [...], a w zakresie części VII zawiera treść: w rubryce 2 (oznaczenie działki rolnej) - "J", w rubryce 3 (grupa upraw) – "JPO", w rubryce 4 (powierzchnia działki rolnej) - "0,50", w rubryce 5 (nr działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna) - "[...]". Równocześnie złożył (podpisał) oświadczenie (k-40 akt administracyjnych), na formularzu przygotowanym przez Agencję, stwierdzające, że podtrzymuje złożoną we wniosku obszarowym deklarację, że został poinformowany o możliwości skierowania sprawy do kontroli na miejscu, a także że /.../ podtrzymuje "deklarację do działki nr [...] złożonej we wniosku", co zostało w formularzu dopisane odręcznie.
Jak wskazano wyżej, z odwołaniem się do przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz.217 ze zm.) w jej brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 marca 2008r., przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 44, poz.262), zwanego dalej "rozporządzeniem", oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18 ze zm), organy rozstrzygające sprawę wywiodły, że skoro przyznanie płatności następuje na wniosek, a strona swój wniosek w zakresie PZ skorygowała, co jednak nastąpiło po zawiadomieniu jej o stwierdzonych nieprawidłowościach, płatność ta nie może jej być przyznana ze względu na sankcje wynikające z art.51 ust.1 tego ostatniego aktu prawnego.
W opisanym stanie sprawy konkluzji tej nie można uznać za zgodną z prawem.
Nie jest sporne i w świetle art.1 pkt 2 lit.a), art.2 pkt 5 i art.7 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", nie budzi wątpliwości, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy tej ustawy, przy czym zastosowanie mają one w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 marca 2008r., choć nie z uwagi na treść jej art.53 ust.1, jak to podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale stosownie do art.4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej. Zauważyć zatem należy, iż art.3 ustawy stanowi w ust.1, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art.1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, w ust.2 – że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej obowiązany jest stać na straży praworządności (pkt 1), w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2) oraz udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3), zaś w ust.3 – że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust.2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto zwrócić należy uwagę na art.80 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, art.8 i art.11 kpa - nakładające na organy obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli oraz obowiązek wyjaśniania stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, a wreszcie art.107 § 3 kpa stanowiący, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Rację mają organy rozstrzygające sprawę wskazując, że PZ przyznawana jest na wniosek rolnika (por.: art.18 ust.1 ustawy) oraz że wniosek taki może podlegać poprawkom, w tym zmianom, na warunkach określonych w art.15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przy czym zmiany dotyczyć mogą użytkowania ziem lub systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych lub w odniesieniu do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku (art.15 ust.1 akapit drugi).
Trafnie też organy zauważają, iż ust.3 powołanego artykułu stanowi, iż jeżeli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust.1 nie będą zatwierdzone w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż skoro stosownie do brzmienia przepisu, o którym mowa, "poprawki zgodnie z ust.1 nie będą zatwierdzone w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości", to dla pominięcia skutków (niezatwierdzenia) poprawek na podstawie tego przepisu istotną jest okoliczność, czy w odniesieniu do konkretnych działek stwierdzono nieprawidłowości. W sytuacji zatem, gdy wątpliwości budzi, czy dana działka rolna kwalifikuje się do płatności, do której została zadeklarowana, kwestia ta winna zostać wyjaśniona stosownie do wskazanych wyżej przepisów postępowania.
Omawiana regulacja prawna ma istotne znaczenie w kontekście, w szczególności, art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Stanowi on, iż jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej (z wyjątkiem niemającym w sprawie znaczenia) przekracza obszar ustalony zgodnie z art.50 ust.3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru, jeśli natomiast różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Stosownie zaś do art.7 ust.4 ustawy wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.
Zwrócić jednak w tym miejscu należy uwagę również na art.68 ust.1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (w tym w art.51), nie mają zastosowania w przypadku gdy, w szczególności, rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym. Także więc i z punktu widzenia tego przepisu istotne jest, jakie uprawnienia w rzeczywistości stronie przysługują.
PZ przysługuje do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytków zielonych (por.: art.7 ust.2 pkt 2 ustawy oraz § 1 ust.2 i § 4 ust.2 rozporządzenia), zgodnie zaś z art.2 pkt 8 ustawy w związku z art.2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 pod pojęciem trwałe użytki zielone rozumie się grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej (z wyłączeniami, które nie mają znaczenia w sprawie niniejszej). Zadeklarowanie zatem do wskazanej płatności działki, co do której jednocześnie podano, że zajęta jest ona pod uprawę trawy na roli lub traw jednorocznych, niewątpliwie uzasadniało skierowanie do strony wezwania do wyjaśnienia nieprawidłowości. Treść tego wezwania winna jednak uwzględniać cel, jakiemu ono służy (wyjaśnienie określonych wątpliwości co do prawidłowości wniosku) oraz osobę, do której jest kierowane (rolnik), dlatego w sposób dostatecznie jasny i jednoznaczny winny w nim być opisane stwierdzone przez organ nieprawidłowości. Stwierdzenie wezwania z dnia 29 listopada 2007r. (k-32 akt administracyjnych), że "działka I /.../ nie została zadeklarowana lub została zadeklarowana nieprawidłowo" nie może być uznane za wystarczająco opisujące nieprawidłowość, o której mowa wyżej.
Również po zgłoszeniu się strony, na skutek powyższego wezwania, organ I instancji nie doprowadził do wyjaśnienia, czy działka I kwalifikuje się do PZ, bowiem nie ustalił, co faktycznie w 2007r. na tej działce było uprawiane. Oświadczenie strony z dnia 4 grudnia 2007r. (k-40 akt administracyjnych) kwestii tej w żaden sposób nie wyjaśnia, a ze zdania "podtrzymuję deklarację do działki nr [...] złożonej we wniosku" nie wynika nawet, czy podtrzymana deklaracja dotyczy zawartej we wniosku deklaracji co do płatności, co do uprawy, czy może deklaracji w innym przedmiocie (np. co do powierzchni). Natomiast złożona równocześnie korekta wniosku (k-44-42 akt administracyjnych), przy założeniu, że dotyczy ona działki I, jest oczywiście sprzeczna z treścią tego oświadczenia.
Na uwagę w tym miejscu zasługuje, iż oznaczenie działki rolnej w korekcie wniosku, chociaż niewątpliwie ma ona być położona na działce ewidencyjnej nr [...] i zajmować 0,50 ha, wygląda jak litera J i wyraźnie różni się od oznaczenia literą I działki rolnej we wniosku pierwotnym. Rozstrzygając sprawę organy obu instancji różnicy tej nie wyjaśniły, nie skomentowały jej też w żaden sposób i uznały, że korekta dotyczy działki rolnej I. Zdaniem jednak sądu nie można uznać tego za oczywiste, a potwierdzeniem tej oceny może być treść pisma z dnia 18 czerwca 2008r., zawierającego stanowisko organu I instancji w sprawie odwołania (nieoznaczonego numerem karty akt administracyjnych), w którym podano, że korekta odnosi się do działki rolnej J.
Treść czynności, jakie strona podjęła w siedzibie organu I instancji dnia 4 grudnia 2007r., o których mowa wyżej, wskazuje, że nie miała ona należytego rozeznania co do ich znaczenia i może potwierdzać twierdzenie skargi, że korektę sporządziła pod wpływem sugestii pracownika Agencji. Trudno bowiem znaleźć racjonalny powód, dla którego strona miałaby złożyć jednocześnie oświadczenie potwierdzające treść wniosku pierwotnego i jednocześnie korektę podważającą prawidłowość tego wniosku. Takie działanie organu należałoby uznać za naruszające powołany wyżej art.8 kpa, a także za naruszające art.67 w związku z art.63 § 1 i 3 kpa i art.3 ust.2 pkt 3 ustawy, z których wynika, że zgłoszenie przez stronę potrzeby uzyskania pouczeń może nastąpić także w formie ustnej i wówczas winno być utrwalone w protokole, podobnie jak treść pouczeń, których stronie udzielono. Podkreślenia wymaga, że czynności podejmowane przez organ (jego pracowników) w toku postępowania administracyjnego winny być tak zorganizowane i dokumentowane, aby jego rzetelność i bezstronność pozostawała poza jakimikolwiek wątpliwościami.
W stanie niniejszej sprawy konieczności ustalenia w toku postępowania administracyjnego, jaka uprawa zajmowała w 2007r. działkę rolną I, nie uchyla art.3 ust.3 ustawy w związku z zawartymi w dwóch pierwszych wnioskach informacjami w tym przedmiocie. Obowiązek składania oświadczeń zgodnie z prawdą dotyczy bowiem w równej mierze oświadczeń o uprawnieniach do płatności (wymaganych w świetle pkt 1 części IX formularza wniosku), jak i do innych oświadczeń, w tym złożonych co do prowadzonych upraw, nawet jeśli takie oświadczenia nie były wymagane. W sytuacji, gdy powstała wątpliwość, które ze złożonych przez stronę oświadczeń odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy, niezbędne było dokonanie w tym zakresie stosownych ustaleń.
W świetle powołanych wyżej przepisów, samo złożenie przez stronę skorygowanego wniosku po poinformowaniu jej o stwierdzonych nieprawidłowościach mogłoby być uznane za wystarczające, gdyby nie budziło wątpliwości, że korekta ta oznacza przyznanie (potwierdzenie) przez stronę tych nieprawidłowości. W stanie niniejszej sprawy, wobec sprzecznych, a co najmniej niejednoznacznych oświadczeń strony, brak jest podstaw do takiej oceny.
Na zakończenie, uwzględniając treść art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić należy, iż w części dotyczącej przyznania skarżącemu JPO, UPO i płatności cukrowej zaskarżona decyzja prawa nie narusza, poza wskazanym wyżej błędnym powołaniem przepisu międzyczasowego uzasadniającego stosowanie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w jej brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 marca 2008 roku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ, z uwzględnieniem wyżej poczynionych uwag, dokona ustalenia, czy pierwotnie złożony wniosek skarżącego był poprawny pod względem faktycznym, tj. czy działka rolna I kwalifikowała się do objęcia jej PZ na 2007r., co znajdzie odzwierciedlenie w decyzji rozstrzygającej o prawie strony do uzyskania tej płatności. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśni, z odniesieniem się do realiów niniejszej sprawy, w tym - strony postępowania, jakich ustaleń i w oparciu o jakie materiały sprawy dokonał, a także - jakie przepisy wziął pod uwagę i jakie mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym w razie zastosowania przepisów, które zostały już uchylone lub zmienione, winien wskazać podstawę prawną ich dalszego stosowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję należało uchylić w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Orzeczenie o zwrocie skarżącemu poniesionych kosztów postępowania uzasadnia art.200 w związku z art.205 § 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło