I SA/Lu 566/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na czynność zajęcia rachunku bankowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanawia: odrzucić skargę. A. J. wniósł skargę na czynność, mającą polegać na zablokowaniu jego rachunku bankowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Z uwagi na fakt, że w jednym piśmie skarżący zakwestionował działanie dwóch różnych organów, sprawy zostały rozdzielone, a skargę w tej części, w jakiej dotyczy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarejestrowano pod sygnaturą I SA/Lu 566/23. A. J. tłumaczył, że jego konto bankowe zostało zablokowane, nie może podjąć z niego żadnych środków. Wskazał też, że nie wie, kto, kiedy i z jakich przyczyn doprowadził do zablokowania rachunku bankowego. Jak wynika z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zawartej w odpowiedzi na skargę, organ ten nie prowadzi wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, a zatem nie mógł dokonać zajęcia rachunku bankowego. Skarżący nie figuruje w ewidencjach organu ani jako płatnik, ani jako osoba zobowiązana do zwrotu świadczeń, wobec czego nie ma żadnych podstaw, by było wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę w przypadkach wskazanych pkt. 1-5a, a nadto wówczas, gdy skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn (tj. nie wyliczonych w przywołanej regulacji wprost), co wynika z § 1 pkt 6. Aby skarga była dopuszczalna, niezbędne jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. W obrocie prawnym musi funkcjonować akt, wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzja, postanowienie, interpretacja, opinia, akt prawa miejscowego), zaskarżona może być także inna czynność organu, dotycząca praw lub obowiązków strony, względnie – przewlekłość postępowania bądź bezczynność organu w sytuacji, w której miał on obowiązek podjąć działanie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. zawiera wyliczenie przejawów działalności bądź przypadków bezczynności organów administracji publicznej, które mogą zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Aby zatem możliwa była sądowa kontrola działalności administracji publicznej, musi dojść do podjęcia przez konkretny organ konkretnych czynności, ewentualnie organ taki musi uchybić obowiązkowi podjęcia pewnej aktywności, nakazanej przepisami prawa. Brak aktu, czynności albo rozumianej w wyżej opisany sposób bezczynności organu administracji publicznej oznacza, że nie ma (i nie było) przedmiotu zaskarżenia. W takiej sytuacji nie istnieje sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., tj. sprawa, która dotyczy kontroli działalności administracji publicznej bądź do której przepisy p.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych. W literaturze wskazuje się, że istnienie przedmiotu zaskarżenia jest faktem podlegającym ustaleniu przez sąd administracyjny i warunkującym dopuszczalność zaskarżenia (T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, tezy 2, 4, 5 do art. 58). Brak tego przedmiotu oznacza niedopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2019, s. 407; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, teza 17 do art. 58). Jak wynika z odpowiedzi na skargę, wobec skarżącego nie został wydany przez organ żaden akt ani nie doszło do podjęcia jakiejkolwiek czynności, która mogłaby mieć związek z zajęciem rachunku bankowego. Oznacza to, że nie istnieje przedmiot zaskarżenia, co za tym idzie – brak jest sprawy sądowoadministracyjnej, wobec czego skarga jest niedopuszczalna i konieczne jest jej odrzucenie. Tytułem uzupełnienia należy wskazać, iż sąd administracyjny może dokonywać jedynie kontroli działalności administracji publicznej i to wyłącznie w przypadkach, gdy przepisy prawa (w szczególności powołany już wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a.) przyznają mu taką kompetencję. Co za tym idzie – nie posiada możliwości wyjaśnienia, z jakich przyczyn doszło do zablokowania rachunku bankowego, skoro sytuacja ta nie wiąże się z działalnością organów administracji publicznej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, za podstawę biorąc art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.