I SA/Lu 567/03

WyrokWSA w Lublinie2004-09-17

Skład orzekający: Edward Oworuszko, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego może zostać uwzględniony, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej, a nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego podlega oddaleniu. Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego postanowienia, a nie merytoryczną zasadność decyzji podatkowej, która jest już prawomocna.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok. Spółka argumentowała, że nie powstał wobec niej obowiązek zapłaty podatku, ponieważ rok obrachunkowy zakończyła stratą, a umorzenie egzekucji jest obowiązkiem organu II instancji odpowiedzialnego za wadliwą kontrolę podatkową. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, stwierdzając brak przesłanek z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ zaległość podatkowa została określona ostateczną i prawomocną decyzją Izby Skarbowej, a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko, Sędziowie NSA Anna Kwiatek, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w B. . na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138§ 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kpa i art. 18 oraz na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t ,jedn. Dz. U. z 2002r.nr 110, poz. 968 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia PHU" [...]" Sp. z o.o. w B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003r. [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] obejmującego podatek dochodowy od osób prawnych za 1999r. w kwocie 3.071 zł oraz odsetki za zwłokę – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego PHU "[...]" Spółka z o.o. nie wnosiła merytorycznych zarzutów wobec tego postanowienia. Twierdziła, w 1999r. nie powstał wobec niej obowiązek zapłaty podatku od osób prawnych, gdyż rok obrachunkowy zakończyła stratą, a umorzenie egzekucji tego podatku jest obowiązkiem Izby Skarbowej jako organu II instancji odpowiedzialnego za wadliwą kontrolę podatkową. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego sprecyzowany został pismem z dnia [...] czerwca 2003r. Organ egzekucyjny odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego stwierdził, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 59 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaległość podatkowa w kwocie 3.071 z odsetkami za zwłokę objęta tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę prowadzenia egzekucji, określona została decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2002r. nr [...]. Obowiązek określony w decyzji jest zgodny z treścią obowiązku egzekwowanego tytułem wykonawczym [...] i obowiązek jest wymagalny, gdyż decyzja jest ostateczna i prawomocna. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 2 października 2002r. sygn. akt I SA/Lu 207/02. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, co trafnie ustalił, w oparciu o materiał dowodowy sprawy, organ I instancji. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wniósł J. A., który na rozprawie w dniu 27 lutego 2004r. oświadczył, iż skargę wniósł jako Prezes Zarządu Spółki z o.o. "[...]". Wobec usunięcia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. W skardze wnoszono o "wydanie nakazu umorzenia wszczętej egzekucji kwoty 3.071 zł podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. i wydanie nakazu zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego za rok obrachunkowy 1999 w kwocie 2229 zł". W uzasadnieniu skargi nie kwestionowano ustaleń faktycznych sprawy, co do istnienia ostatecznej i prawomocnej decyzji Izby Skarbowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r., z której wynika zaległość podatkowa objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym. W ocenie spółki zaległość ta jednak nie istnieje, gdyż po wydaniu wyroku przez NSA Spółka przystąpiła do ponownej kontroli swoich dokumentów źródłowych. "W ponownym rozliczeniu odrzucono oskarżenia organów podatkowych". Z wyliczeń spółki wynika za 1999r. ujemny wynik finansowy na kwotę 11.396,79 zł. Takie właśnie zarzuty były stawiane w zażaleniu. Ponadto w odwołaniu do organu II instancji z dnia [...] listopada 2001r. spółka zwróciła się do organu odwoławczego " o uznanie , że zaległość spółki w zapłacie podatku VAT w kwocie 2175,51 zł została przez Spółkę spłacona w maju 2000r. w kwocie 2229zł." Nie dopuszczono do kontroli dokumentów spółki. Wprawdzie spółka nie prowadziła dokumentów w sposób prawidłowy, jednak nieprawidłowości te nie naraziły Skarbu Państwa na uszczuplenie jego należności. Rozmiar błędów nie upoważniał zaś organów kontroli do sporządzenia aktu oskarżenia przeciwko zarządowi spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - art. 3 i 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne – art. 85 powołanej ustawy. Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w rozpatrywanej sprawie wniesiona została przed 1.01.2004r., a zatem podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wojewódzki sąd administracyjny. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, iż stosownie do swojej właściwości sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /.../ ( art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269) /.../ i stosują środki określone w ustawie – art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Środki te określone zostały w przepisach art. 145 – 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Żądanie "wydanie nakazu umorzenia wszczętej egzekucji kwoty 3.071 zł podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. i wydanie nakazu zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego za rok obrachunkowy 1999 w kwocie 2229 zł" nie mieści się w katalogu środków przewidzianych powołanymi przepisami prawa i tak sformułowane żądanie w ogóle nie mogłoby być uwzględnione. Dokonując zaś, stosownie do swojej właściwości, kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zgodnie z art. 59§ 1 powołanej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Trafnie wskazał organ II instancji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż którakolwiek z przesłanek wskazanych w tym przepisie występowała w rozpatrywanej sprawie. Zawarte w skardze zarzuty sprowadzają się bowiem jedynie do polemiki z ustaleniami faktycznymi organów podatkowych dokonanymi w toku postępowania podatkowego, które zakończyło się ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2002r. znak [...]. Decyzja ta jest prawomocna. Podlega ona wykonaniu. Ze wskazanej decyzji wynika, iż zaległość skarżącej Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. wynosiła 3.071 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 2.105,40 zł. Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym jest ona wiążąca dla strony, organów administracji oraz sądu. W sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 ordynacji podatkowej, i na te okoliczności skarżąca się też nie powoływała. Egzekwowany obowiązek określony został zgodnie z treścią obowiązku wynikającego ze wskazanej decyzji. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ustalił, iż nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art.59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Nie było zatem przesłanek do uznania, iż istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej Spółki. W tych okolicznościach skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło