I SA/Lu 569/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia W. M., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia [...] września 2004 r. nr [...], oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec W. M. postępowanie egzekucyjne mające na celu zaspokojenie należności z tytułu podatku od nieruchomości za IV kwartał 2001 r., I kwartał 2002 r. oraz opłat rocznych za przekształcenie prawa wieczystego w prawo własności za lata 2003 – 2004. Podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego były tytuły egzekucyjne o numerach SW/40/2002, SW15/41/2002, SW15/77/03 i SW15/4/04, wystawione przez Urząd Gminy. W dniu 8 lipca 2004 r. W. M. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zarzucając nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Wobec tego, iż organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wypowiedź w sprawie wniesionych zarzutów, Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. uznał podniesione zarzuty za bezzasadne. Wobec takiego stanowiska wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił oddalić zarzuty W. M. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem W. M. zażalił się do Dyrektora Izby Skarbowej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Przytaczając treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zatem nie może być uwzględnione żądanie W. M. stwierdzenia nieistnienia egzekwowanych należności. W oparciu o przepis art. 33 pkt 1 powołanej ustawy, na etapie postępowania egzekucyjnego nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku. Zarzuty zaś dotyczące postępowania egzekucyjnego, zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ ma obowiązek rozpatrzeć po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, i opinia ta, dotycząca zarzutów z art. 33 pkt 1-5, na podstawie przepisu art. 34 § 1 - jest dla organów wiążąca (a postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. wierzyciel uznał zarzuty W. M. za bezzasadne). Wobec tego, postanowienie wierzyciela uznające zarzuty za nieuzasadnione, musi skutkować dalszym prowadzeniem egzekucji. Co do okoliczności umorzenia podatku od nieruchomości, na którą powoływał się W. M., organ odwoławczy wskazał, że do zbadania tej kwestii uprawnionym był wyłącznie organ podatkowy, zaś organ egzekucyjny nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygania co do kwoty umorzonej zaległości podatkowej, jako że zarzut wykracza poza kompetencje rozstrzygania organu egzekucyjnego. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze wskazał, iż działalność gospodarczą (jako ajent stacji benzynowej) prowadził od 9 lipca 1998 r. do 30 lipca 2000 r. Obok stacji posiadał działkę, której nie wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej. W kwietniu 2002 r. zwrócił się do Urzędu Gminy o umorzenie podatku od nieruchomości. Decyzją otrzymaną przez niego dnia 27 października 2002 r. Wójt Gminy l umorzył mu zaległy podatek od nieruchomości. Oświadczył też, że od dnia 30 lipca 2000 r. do momentu wniesienia skargi nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada innych przychodów i nie jest właścicielem nieruchomości na terenie Gminy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie wykonawcze ( jako końcowy etap postępowania podatkowego (po etapie postępowania wyjaśniającego i wymiarowego) zmierza do wyegzekwowania podatku wynikającego z decyzji lub zeznania poprzez jego zapłatę lub ściągnięcie w trybie postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego (do czego w istocie sprowadzała się zarzuty skargi), kiedy to wydane decyzje stały się ostateczne. Wskazać dalej należy, iż art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, a którego treści dotyczą zarzuty skargi - nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 29 § 1 zd.2 ustawy, który stanowi, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do kompetencji organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Jeżeli zatem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to oparcie zarzutów na twierdzeniu, że dochodzone należności z tytułu podatku od nieruchomości zostały umorzone decyzją Wójta Gminy a należność z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności przeszły na nabywcę nieruchomości – wywołałoby zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 powołanej ustawy. Przepis tego artykułu stanowi bowiem, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10,(...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Skoro więc wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego twierdząco, że obowiązek podatkowy istnieje, to obowiązkiem organu egzekucyjnego będzie dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten nie może natomiast podważyć decyzji wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2001 r. , sygn. I SA/Gd 2167/00, Lex nr 46461). W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej decydujące znaczenie ma postanowienie Wójta Gminy – wierzyciela skarżącego, z dnia 26 lipca 2004 r., uznające zgłoszone zarzuty za bezzasadne, zarówno w zakresie zarzutu umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2002 r., jak i w zakresie zarzutu odnoszącego się do tytułów dotyczących opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wierzyciel wskazał, że umorzenie należności decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2002 r. dotyczyło jedynie rat I-IV za 2000 rok i rat I-II za 2001 rok, natomiast obowiązek uiszczenia opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie przeszedł – wbrew sugestiom W. M. – na firmę [...] (nabywcę i obecnego właściciela działki). Z akt sprawy wynika, iż strona nie kwestionowała zasadności postanowienia wierzyciela, wobec czego stało się ono prawomocne (pismo z dnia [...] września 2004 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego). Ocena prawidłowości postanowienia wydanego przez wierzyciela nie jest rolą organu egzekucyjnego – sentencja ostatecznego postanowienia wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca w sprawie . Organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela jedynie w przypadku przedstawienia przez zobowiązanego dowodów potwierdzających zasadność zarzutów (art. 45 ustawy), co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Z tych względów, uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji