I SA/Lu 569/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz - Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego p o s t a n a w i a: - przyznać Z. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 rok. Wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na żądanie strony, Z. S. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (żądanie wniosku skarżący doprecyzował pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r.) Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynikało, ze Z. S. jest samotnym 75-letnim inwalidą II grupy. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 767 zł (z czego 210 zł strona uiszcza tytułem alimentów). W miesiącach maj-czerwiec skarżący prowadzi dodatkową działalność w zakresie betoniarstwa, z czego w sezonie osiąga dochód 150 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu, w którym zamieszkuje oraz 2,7 –hektarowego nieużytku po wybranym piasku. Oszczędności ani przedmiotów wartościowych nie posiada. Często brakuje mu pieniędzy na wykup leków oraz na leczenie dolegliwości związanych z podeszłym wiekiem. Wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów Z. S. złożył pismo datowane na dzień 23 maja 2009 r., w którym podał, że jego miesięczne wydatki na utrzymanie (media, żywność, ubranie) oraz składki zdrowotne i alimenty wynoszą ok. 950 zł. Do pisma dołączył kserokopię wyroku z dnia 24 października 2002 r. zasądzającego od Z. S. alimenty na rzecz wnuków oraz kserokopię PIT-28/A za 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku Z. S., postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. – odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, iż warunki finansowe nie pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 ( 1, art. 245 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej "ppsa"/ - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy z zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /art. 245 § 2/. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika /art. 245 § 3/. Żądanie Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na wygospodarowanie środków finansowych związanych z prowadzonym postępowaniem: oprócz emerytury w wysokości 767 zł skarżący osiąga niewielki dochód z wykonywanych prac betoniarskich w wysokości 150 zł, i ten dodatkowy dochód osiąga tylko przez kilka miesięcy w roku. Sąd ma na względzie wysokość przychodu do opodatkowania wskazanego w deklaracji PIT-28A za 2008 r., przyjąć jednak należy, że wskazana suma przychodu [...] w przypadku osób opodatkowanych w formie ryczałtowej, nie jest jednocześnie kwotą realnie osiągniętego dochodu, ponieważ strona ponosi wydatki związane z tą działalnością, a skarżący we wniosku, pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył, że dochód z prowadzonej działalności stanowi kwotę "przeciętnie netto 150 zł". Ponieważ, zgodnie z oświadczeniem strony o wydatkach, wynoszą one ok. 950 zł miesięcznie, a strona podnosi częsty brak środków na wykup koniecznych leków, przyjąć należy, iż w tej sytuacji strona nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 245 § 1 i 2 art. 246 § 1 pkt 1 w związku z 260 ppsa należało orzec jak w sentencji.