I SA/Lu 569/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-10-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, polegająca na utrzymywaniu się z wynagrodzenia za pracę w niskiej kwocie brutto, pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim dzieckiem oraz ponoszeniu znaczących kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie o jej sytuacji finansowej, w tym niskie wynagrodzenie, koszty utrzymania mieszkania i rodziny, daje podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu, a sytuacja wnioskodawczyni obiektywnie uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego i ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała na niskie wynagrodzenie, utrzymywanie się z małoletnim dzieckiem oraz wysokie koszty utrzymania mieszkania.Rozstrzygnięcie
Przyznano A.T. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać A.T. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
A.T. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie po uzupełnieniu braków złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż skarżąca utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę
w wysokości [...] zł brutto. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca pozostaje z małoletnim dzieckiem. Koszty związane tylko z utrzymaniem mieszkania tj. opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną wynoszą około [...] zł. Pozostała część przeznaczana jest na bieżące wydatki. Posiadany majątek to nieruchomość o powierzchni [...] m2
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
(pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
(pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków,
w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie wskazujące na jej obecną sytuację finansową jak również koszty utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego
- w ocenie referendarza sądowego - daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło