I SA/Lu 574/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za miesiące IV-X 2005 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: odmówić B.J. przyznania prawa pomocy. B.J. reprezentowana przez adwokata G.O. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis sądowy od wniesionej skargi został ustalony w wysokości 703 zł. Z uzasadnienia złożonego wniosku jak i z nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą. Jednak uzyskiwane z tego tytułu dochody są obecnie niskie i nie wystarczają na pokrycie wszystkich zobowiązań. Skarżąca obecnie spłaca cztery kredyty w ratach miesięcznych w łącznej kwocie około [...] zł, które zostały zaciągnięte przez małżonka na spłatę długów powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zabezpieczeniem jednego z kredytów jest nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym o powierzchni [...] m2, w którym mieszka skarżąca wraz z mężem. Strona ponosi również wydatki miesięczne związane z leczeniem oraz wizytami u lekarzy. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomość rolna o powierzchni około [...] ha oraz [...] we współwłasności nieruchomości tj. [...] arów. Zadeklarowane łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego, które tworzy wraz mężem wynoszą około [...] zł. W skład tych dochodów wchodzą dochody jej męża z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni w wysokości około [...] zł netto. Z nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, iż miesięczne koszty leczenia wynoszą około [...] zł. Natomiast miesięczne koszty wyżywienia i utrzymania pojazdów wynoszą około [...] zł. W okresie zimowym koniecznym jest również zakup opału na kwotę około [...] zł. Z nadesłanych dokumentów wynika również, iż decyzją organu podatkowego stronie zostały rozłożone na raty zaległości podatkowe do 2012 r. Wysokość spłacanych rat łącznie z rozłożonymi na raty kosztami egzekucyjnymi (do 2010 r.) wynosi około [...] zł. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej (z ostatnich 3 miesięcy) wynika, iż kwota uznań w tym okresie wyniosła [...] zł. Natomiast kwota obciążeń wyniosła [...] zł. W miesiącu poprzedzającym złożenie skargi do sądu administracyjnego kwota wpływów na rachunek bankowy skarżącej wyniosła ponad [...] zł (k. nr 32-37). Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził co następuje: Odnosząc się do podanej w uzasadnieniu sytuacji finansowej strony skarżącej należy podnieść, iż zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 § 1 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w takim zakresie złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić brak przesłanek determinujących przyznanie skarżącej ulgi w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w tej sprawie. Skarżąca, która jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą o średniomiesięcznych przychodach w wysokości około [...] zł nie powinna mieć problemu z poniesieniem kosztów sądowych w tej sprawie, które w chwili obecnej sprowadzają się do wpisu sądowego w wysokości 703 zł. Oceniając sytuację finansową strony nie można stwierdzić, iż poniesienie obecnych i przyszłych ewentualnych kosztów sądowych w tej sprawie mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Reasumując, możliwości zarobkowe strony skarżącej, które wynikają z analizy złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów wykluczają w zasadzie zagrożenie, iż sfinansowanie przez stronę swojego udziału w postępowaniu sądowym jest lub będzie rzeczywiście niemożliwe. Biorąc pod uwagę brak przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.