I SA/Lu 574/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-19
Skład orzekający: Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony, gdy sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest niejasna i zawiera sprzeczne dane dotyczące dochodów i wydatków?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznaje się wyjątkowo i wyłącznie na podstawie rzetelnej i pełnej oceny sytuacji majątkowej strony. W przypadku gdy wnioskodawca przedstawia nierzetelne lub sprzeczne informacje finansowe, które nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie jego trudnej sytuacji materialnej, wniosek o prawo pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym opłaty paliwowej za okres od kwietnia do października 2005 roku. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niskie dochody, spłaca cztery kredyty oraz ponosi liczne wydatki, w tym na leczenie i utrzymanie. Dołączyła dokumenty potwierdzające rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych i zaległości podatkowych. Organ odmówił przyznania prawa pomocy, a sąd rozpoznawał sprzeciw od tej decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania B. J. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 sierpnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za miesiące IV - X 2005 r. postanawia: odmówić przyznania B. J. prawa pomocy.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. I SA/Lu 574/08 B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 22).
Z treści wniosku a także uzupełniającej dokumentacji (k. 29-58) wynikało, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niskie dochody,
w granicach [...] miesięcznie. Spłaca aktualnie cztery kredyty w miesięcznych ratach w łącznej wysokości ok. [...] B. J. oświadczyła dodatkowo, iż ponosi miesięczne wydatki związane z leczeniem oraz wizytami kontrolnymi w kwocie [...]. Wydatki miesięczne na żywność oraz utrzymanie samochodów obciążają jej budżet odpowiednio kwotami [...] i [...]. Natomiast zakupienie opału na zimę oznaczało wydatek [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni mieszka z mężem otrzymującym emeryturę w wysokości [...] netto i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Z dołączonych wydruków operacji bankowym wynikało jedynie , iż na rachunku nr [...] należącym do J. i spółka B. J. zarejestrowano w okresie sierpień – październik 2008 uznania rachunku na kwotę [...] oraz obciążenia na kwotę [...]. Wnioskodawczyni dołączyła także kserokopię postanowienia i decyzji Dyrektora Izby Celnej, z których wynika, iż ciąży na niej obowiązek spłaty kosztów egzekucyjnych w ratach miesięcznych po [...] do 2010 r. oraz obowiązek spłaty zaległości podatkowych rozłożonych na raty miesięczne po [...] do 2012 r.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 roku referendarz sądowy
w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił B. J. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż biorąc pod uwagę jej średniomiesięczne przychody nie powinna wnioskodawczyni mieć problemu poniesieniem kosztów sądowym które ograniczają się na obecnym etapie do wpisu od skargi w wysokości [...].
Od powyższego postanowienia B. J.wniosła sprzeciw wskazując , iż spłaca kredyty zaciągnięte na uregulowanie zadłużenia powstałego w związku
z błędnymi decyzjami administracyjnymi, które zostały zaskarżone. Z kolei zaprzestanie spłaty rat spowoduje zajęcie majątku i w konsekwencji upadłość skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane
w zakresie częściowym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Należy dodać, iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony.
W ocenie sądu wniosek B. J. nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawczyni (łącznie z mężem) posiada do rozdysponowania miesięcznie środki pieniężne w kwocie [...]. Tymczasem szczegółowa analiza podanych wydatków wskazuje, iż miesięcznie wynoszą one w granicach [...] (bez uwzględnienia wydatków związanych
z eksploatacją domu). Tak przedstawiona sytuacja finansowa prowadzi do następujących wniosków: B. J. zaniżyła kwotę uzyskiwanych dochodów lub zawyżyła wysokość wydatków. Nie podlega bowiem żadnej dyskusji, iż nie jest możliwa sytuacja, w której miesięczne wydatki danej osoby są wyższe aniżeli jej dochody. Wynika z tego, iż skarżąca nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej w sposób pełny i rzetelny by wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Warto podkreślić, iż jedna rata zaległości w podatku akcyzowym (k. 55-56) wynosi ok. [...] czyli więcej niż łączny dochód miesięczny małżonków.
W ocenie Sądu postępowanie skarżącej, polegające na podawaniu nierzetelnych, wręcz nierealnych informacji na temat swojej rzeczywistej sytuacji finansowej powoduje, iż sytuacja majątkowa takiej osoby w dalszym ciągu pozostaje niewyjaśniona. Nie jest zatem możliwe podjęcie jakiejkolwiek pozytywnej decyzji w okolicznościach kiedy dane o sytuacji finansowej są co najmniej wątpliwe.
W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło