I SA/Lu 574/12

WyrokWSA w Lublinie2012-08-24

Skład orzekający: Danuta Małysz, Witold Falczyński, Zdzisław Sadurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., co oznacza, że nie może odmówić prowadzenia egzekucji powołując się na ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy, jeśli wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione. W konsekwencji zarzuty skarżącego dotyczące ograniczenia odpowiedzialności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, a skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
A.P. jako spadkobierca wniósł zarzuty do organu egzekucyjnego dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej z tytułu długów spadkowych zmarłego S.P., powołując się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku. Organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, uznał zarzuty za nieuzasadnione i kontynuował egzekucję. A.P. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję organu egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę 1. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie zarzutów na powadzenie egzekucji administracyjnej. 2. W uzasadnieniu powołanego postanowienia organ wskazał, że A. P. wniósł do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, zaś organ egzekucyjny, po uzyskaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów, postanowieniem z dnia 9 marca 2012r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Organ wskazał również, iż w zażaleniu zobowiązany zarzucił naruszenie art.98 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm./, zwanej dalej "O.p.", w związku z art.1031 § 2 i art.1032 § 1 Kodeksu cywilnego, a także art.122 i art.194 § 1 O.p., art.33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 229 z 2005r., poz.1954 ze zm./, zwanej dalej "u.p.e.a.", oraz art.33 § 3 i 4 O.p. i powołał się na ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy, który spłacił długi spadkowe do wysokości różnicy pomiędzy ustaloną w spisie inwentarza wartością stanu czynnego spadku a wartością spłaconych długów. 1.3 Przedstawiając uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, odwołując się do brzmienia art.34 § 1 u.p.e.a. i wskazując, że zobowiązany jako podstawę zarzutów wskazał art.33 pkt 1 oraz pkt 3 i 7 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011r., nr PPIII/7241-212/11, wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione, a postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], jest ono zatem ostateczne i wiążące dla organu egzekucyjnego. Dodatkowo zauważył, że w postanowieniach wydanych w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów odniesiono się do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, w tym także do kwestii wpłaty przez zobowiązanego w dniu 21.06.2011r. kwoty 7314,22 zł na rachunek bankowy Pierwszego Urzędu Skarbowego. 1. W skardze wniesionej na postanowienie, o którym mowa wyżej, A.P. zarzucił, analogicznie jak w zażaleniu, naruszenie w szczególności: - art.98 § 1 i 2 O.p. w związku z art.1031 § 2 K.c. przez nierespektowanie przez organ egzekucyjny ograniczenia odpowiedzialności strony za długi zmarłego S. P. do wartości stanu czynnego spadku przyjętego z dobrodziejstwem inwentarza oraz nieuwzględnienie wartości tego stanu czynnego spadku, a także faktu, że z kwoty objętej spisem inwentarza podlegają zaspokojeniu lub już zostali zaspokojeni także inni wierzyciele, w konsekwencji zaś okoliczności, że w dacie wszczęcia egzekucji kwota zobowiązań, za które strona odpowiada, została w całości zaspokojona, chociaż okoliczności te wykazane zostały dokumentami, w tym urzędowymi, i znane były organowi egzekucyjnemu już w dacie wszczęcia egzekucji; - art.1032 § 1 K.c. w związku z art.98 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie zarzutu, iż zobowiązany zrealizował zobowiązania w kwocie odpowiadającej wartości stanu czynnego spadku; - art.122 i art.194 § 1 O.p., jak też art.191 O.p., art.33 pkt 1 u.p.e.a., art.33 § 3 i 4 i art.59 § 1 pkt 1 O.p. przez niedokonanie ustaleń w zakresie wartości czynnej spadku, pominięcia faktu prowadzenia wobec zobowiązanego także innych postępowań egzekucyjnych oraz faktu zaspokojenia zobowiązania Pierwszego Urzędu Skarbowego w kwocie 7314,22 zł, jak też wszczęcia przez stronę postępowania w przedmiocie zabezpieczenia wykonania decyzji nakładających na dłużnika obowiązek podatkowy. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 2.2 W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i odrębnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], naruszają prawo, bowiem nie uwzględniają, że odpowiedzialność skarżącego za długi zmarłego S. P. a, także za zaległości podatkowe, ograniczona jest do wartości stanu czynnego spadku, tj. kwoty 12500,00 zł, a spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a spłacił niektóre długi spadkowe nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi odpowiedzialność za długi niespłacone tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił. Na okoliczność zakresu swej odpowiedzialności i wyczerpania obowiązku zaspakajania długów zmarłego skarżący złożył dowody, które wskazują jednoznacznie na wygaśnięcie odpowiedzialności skarżącego jako spadkobiercy S.P., bowiem kwota 5185,78 zł została od niego wyegzekwowana przez komornika sądowego, przy czym strona podejmowała czynności prawem przewidziane w związku z istnieniem wielu wierzycieli, jednak jej argumentacja nie zostało podzielona przez sąd, zaś kwotę 7314,22 zł wpłacił on do organu podatkowego z tytułu zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych zmarłego. Pomimo tego, konsekwencje ograniczenia odpowiedzialności skarżącego nie zostały uwzględnione. 1. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: 4.1 Na wstępie podnieść należy, że jak wynika z akt sprawy i nie jest w sprawie sporne, przedmiotem egzekucji administracyjnej kwestionowanej zarzutami wniesionymi przez skarżącego są należności obciążające skarżącego jako spadkobiercę odpowiadającego za zobowiązania podatkowe spadkodawcy. W sytuacji zatem, gdy w piśmie zawierającym zarzuty nie została przywołana ich podstawa prawna, zaś wywodzone one są z twierdzenia, że zobowiązany nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe należności ze względu na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe wynikające z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i uprzednie zaspokojenie znanych wierzycieli spadkodawcy do wartości stanu czynnego spadku, organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował te zarzuty jako oparte na art.33 pkt 1 u.p.e.a. /wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku/, ewentualnie także na pkt 3 tego artykułu /określenie obowiązku niezgodnie z jego treścią/. Następnie zauważyć należy, że zgodnie z art.34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 pkt 1-7, 9 i 10, /.../, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art.33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, przy czym z § 2 tego artykułu wynika, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie, zaś z jego § 4 - że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydając postanowienie z dnia [...] utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem, organ egzekucyjny związany był stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stwierdzającym, że zarzuty wniesione przez A. P. nie są uzasadnione. 4.2 Wobec przywołanej wyżej regulacji prawnej zawartej w art.34 § 1 in fine i § 4 u.p.e.a., jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ocenić należy podnoszone przez skarżącego argumenty odnoszące się do ograniczenia jego odpowiedzialności za długi zmarłego S.P. 4.3 Bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia, jako odpowiadającego prawu, pozostaje także fakt zaskarżenia przez A. P. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie wniesionych przez A. P. zarzutów /sygn.akt I SA/Lu 326/12/, bowiem nie zmienia on okoliczności, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego, w obrocie prawnym pozostawało wiążące organ egzekucyjny ostateczne postanowienie wierzyciela uznającego zarzuty za nieuzasadnione. W konsekwencji również dowody przywołane w skardze /k-5 akt sądowych, pkt III żądań skargi/, spośród których część znajduje się zresztą w aktach administracyjnych sprawy, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, skargę należało oddalić na podstawie art.151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło