I SA/Lu 575/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-19
Skład orzekający: Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony, gdy sytuacja finansowa wnioskodawcy jest przedstawiona nierzetelnie i budzi wątpliwości?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznaje się wyłącznie na podstawie rzetelnie wykazanej trudnej sytuacji majątkowej strony, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy dane o sytuacji finansowej są nierzetelne lub sprzeczne, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym podatku akcyzowego za okres IV-X 2005 r., wykazując niskie dochody, liczne zobowiązania kredytowe oraz wysokie wydatki, w tym na leczenie i utrzymanie. Dołączyła dokumenty potwierdzające spłatę zaległości podatkowych i kosztów egzekucyjnych rozłożonych na raty. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy częściowo, zwalniając od wpisu sądowego ponad określoną kwotę, a w pozostałym zakresie odmówił.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania B. J. prawa pomocy w postępowaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące IV - X 2005 r. postanawia: odmówić przyznania B. J.prawa pomocy.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. I SA/Lu 575/08 B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 20).
Z treści wniosku a także uzupełniającej dokumentacji (k. 28-57) wynikało, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niskie dochody,
w granicach [...] miesięcznie. Spłaca aktualnie cztery kredyty w miesięcznych ratach w łącznej wysokości ok. [...]. B. J. oświadczyła dodatkowo, iż ponosi miesięczne wydatki związane z leczeniem oraz wizytami kontrolnymi w kwocie [...].. Wydatki miesięczne na żywność oraz utrzymanie samochodów obciążają jej budżet odpowiednio kwotami [...] i [...]. Natomiast zakupienie opału na zimę oznaczało wydatek [...]. Ponadto wnioskodawczyni mieszka z mężem otrzymującym emeryturę w wysokości [...] netto i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Z dołączonych wydruków operacji bankowym wynikało jedynie , iż na rachunku nr [...] należącym do J. i spółka B. J. zarejestrowano w okresie sierpień – październik 2008 uznania rachunku na kwotę [...] oraz obciążenia na kwotę [...]. Wnioskodawczyni dołączyła także kserokopię postanowienia i decyzji Dyrektora Izby Celnej, z których wynika, iż ciąży na niej obowiązek spłaty kosztów egzekucyjnych w ratach miesięcznych po [...] do 2010 r. oraz obowiązek spłaty zaległości podatkowych rozłożonych na raty miesięczne po [...] do 2012 r.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 roku referendarz sądowy
w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż konieczność uiszczenia wpisu w sprawie I SA/Lu 574/08 w powiązaniu z sytuacją finansową wynikająca z wniosku pozwalała na przyjęcie, iż uiszczenie pełnego wpisu w kwocie [...] spowoduje uszczerbek w utrzymaniu siebie i rodziny. Jednakże jak wskazał referendarz dalej, przyznanie prawa pomocy było uzasadnione jedynie w części powyżej [...].
Od powyższego postanowienia B. J. wniosła sprzeciw wskazując , iż spłaca kredyty zaciągnięte na uregulowanie zadłużenia powstałego w związku
z błędnymi decyzjami administracyjnymi, które zostały zaskarżone. Z kolei zaprzestanie spłaty rat spowoduje zajęcie majątku i w konsekwencji upadłość skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane
w zakresie częściowym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Należy dodać, iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony.
W ocenie sądu wniosek B. J. nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawczyni (łącznie z mężem) posiada do rozdysponowania miesięcznie środki pieniężne w kwocie [...]. Tymczasem szczegółowa analiza podanych wydatków wskazuje, iż miesięcznie wynoszą one w granicach [...] (bez uwzględnienia wydatków związanych
z eksploatacją domu). Tak przedstawiona sytuacja finansowa prowadzi do następujących wniosków: B.J. zaniżyła kwotę uzyskiwanych dochodów lub zawyżyła wysokość wydatków. Nie podlega bowiem żadnej dyskusji, iż nie jest możliwa sytuacja, w której miesięczne wydatki danej osoby są wyższe aniżeli jej dochody. Wynika z tego, iż skarżąca nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej w sposób pełny i rzetelny by wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Warto podkreślić, iż jedna rata zaległości w podatku akcyzowym (k. 54-55) wynosi ok. [...], czyli więcej niż łączny dochód miesięczny małżonków.
W ocenie Sądu postępowanie skarżącej, polegające na podawaniu nierzetelnych, wręcz nierealnych informacji na temat swojej rzeczywistej sytuacji finansowej powoduje, iż sytuacja majątkowa takiej osoby w dalszym ciągu pozostaje niewyjaśniona. Nie jest zatem możliwe podjęcie jakiejkolwiek pozytywnej decyzji w okolicznościach kiedy dane o sytuacji finansowej są co najmniej wątpliwe.
W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło