I SA/Lu 577/04
WyrokWSA w Lublinie2005-05-13
Skład orzekający: Ewa Gdulewicz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie wewnętrznej instrukcji kancelaryjnej organu, regulującej tryb doręczania pism, stanowi nową okoliczność faktyczną lub dowód, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uzasadniający wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Ujawnienie wewnętrznej instrukcji kancelaryjnej organu, regulującej tryb doręczania pism, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej lub dowodu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, jeśli sposób doręczenia był już ustalony w postępowaniu pierwotnym i nie naruszał przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nawet jeśli instrukcja nie była przestrzegana, nie wpływa to na ocenę dowodów co do faktycznej daty doręczenia przesyłki, jeśli ta data została ustalona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i potwierdzona przez świadków.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA, domagając się zmiany wyroku poprzez uchylenie postanowienia Izby Skarbowej o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jako podstawę wznowienia wskazała ujawnienie wewnętrznej Instrukcji Kancelaryjnej Urzędu Kontroli Skarbowej, która regulowała tryb wysyłania i doręczania pism, co jej zdaniem mogło mieć wpływ na ustalenie faktycznej daty doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że ustalenie daty doręczenia nastąpiło w oparciu o zeznania świadków i stempel datownika, a wewnętrzne przepisy organizacyjne nie mają decydującego wpływu na skuteczność doręczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr), Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie – sygn. akt I SA/Lu 683/02. - oddala skargę o wznowienie postępowania
W skardze z dnia [...] grudnia 2004r. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Lu 683/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002r., W. C. domagał się zmiany tego wyroku poprzez uchylenie postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Jako podstawę skargi wskazał ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Tymi nowymi okolicznościami są ujawnione w toku postępowania sądowego przed sądem powszechnym dokumenty przesłane do akt przez Urząd Kontroli Skarbowej, z których treści wynika, że wbrew wcześniejszym ustaleniom przyjętym za podstawę wyrokowania, w urzędzie tym obowiązywała od dnia 6 sierpnia 1999r. Instrukcja Kancelaryjna ( wprowadzona Zarządzeniem Dyrektora UKS ), regulująca tryb wysyłania i doręczania pism. Okoliczność dotycząca ustalenia istnienia przepisów w tym zakresie oraz ich stosowania lub niezastosowania przez pracowników UKS stanowi istotny dowód w przedmiocie ustalenia faktycznej daty doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi podatnika.
O tych nowych okolicznościach strona dowiedziała się w listopadzie 2004r., zapoznając się z materiałem dowodowym sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż ustalenie daty doręczenia spornego pisma ( decyzji podatkowej ) poczynione zostało w oparciu o zeznania świadków: W. i W. oraz o stempel datownika na egzemplarzu decyzji znajdującej się w aktach podatkowych, a także o stwierdzenie samego pełnomocnika zawarte w odwołaniu, iż decyzja doręczona została jemu, jako pełnomocnikowi strony, w dniu 9 września 1999r. M. W., który był organem kontroli skarbowej wydającym decyzje podatkowe w I instancji zeznał, iż decyzje były doręczane zgodnie z art. 144 ordynacji podatkowej przez upoważnionego pracownika i w UKS doręczenia decyzji dokonywane przez kontrolujących nie są odnotowywane w rejestrach. Inspektor UKS nie prowadzi rejestru pism otrzymywanych i przekazywanych. Przedmiotowa decyzja została doręczona zgodnie z przepisami prawa regulującymi sprawę doręczeń. Regulamin wewnętrzny nie jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego i jego naruszenie nie miałoby decydującego wpływu na skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji. Przeprowadzenie dowodu, jak zgodnie z regulaminem wewnętrznym winno odbywać się przyjmowanie i wydawanie pism, nie miałoby znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Wskazał, iż Izba Skarbowa nie ustaliła, iż nie było wewnętrznych przepisów organizacyjnych UKS określających zasady rejestru pism wychodzących z urzędu. Świadkowie W. i W. wyjaśnili tylko jak oni doręczają wydane przez Inspektora W. decyzje. Tryb doręczania decyzji był zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej, a na nią powołuje się m.in. wskazana przez stronę Instrukcja. Zastosowany tryb doręczenia decyzji nie narusza regulaminu wewnętrznego i nie powoduje, iż decyzja nie została doręczona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, które miały w tym zakresie zastosowanie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2005r. strona skarżąca podnosiła, iż zastosowanie się przez Inspektora do przepisów wewnętrznych, regulujących kwestie doręczeń przyczyniłoby się niewątpliwie do jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji, bowiem porównanie daty w książce doręczeń z datą widniejącą w repertorium Kancelarii adwokackiej usunęłoby wątpliwości w tym zakresie. Stempel na decyzji jest bowiem nie dowodem, a przedmiotem dowodu, bowiem sporna jest jego treść. Ujawnienie Instrukcji Kancelaryjnej UKS, która reguluje tryb doręczania korespondencji ma zatem istotne znaczenie dla ustalenia rzeczywistej daty otrzymania przesyłki ( decyzji ) doręczonej pełnomocnikowi.
Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
W doktrynie przyjmuje się, że skarga o wznowienie postępowania jest swoistego rodzaju nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Celem skargi jest uchylenie lub zmiana prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne ( por. W. Siedlecki, Z. Świeboda – Postępowanie Cywilne – Zarys Wykłady W-wa 2003 str. 334 i nast. ).
Nie budzi wątpliwości, iż warunkiem skargi o wznowienie jest istnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, kończącego postępowanie w sprawie. Takim orzeczeniem w rozpatrywanej sprawie jest wyrok z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 683/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie ze skargi W. C. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Podstawy skargi o wznowienie postępowania wymienione są w art. 271 –273 powołanej ustawy. Wśród ustawowych podstaw wznowienia ustawa wymienia w art. 273 § 2 późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Tę podstawę wskazała strona w swojej skardze o wznowienie postępowania.
Stosownie do art. 277 powołanej ustawy, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.
Strona wskazała, iż o podstawie wznowienia dowiedziała się w listopadzie 2004r. Podane okoliczności w jakich doszło do jej wiadomości istnienie wskazanych w skardze dokumentów, z których wywodzi wykrycie "okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy" są wiarygodne i – w ocenie Sądu - dają podstawę do przyjęcia, iż strona zachowała termin, o którym mowa w powołanym przepisie prawa.
Uznając, iż zachowane zostały warunki formalne do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania Sąd wznowił postępowanie i zważył, co następuje:
Stosownie do art. 282 § 1 powołanej ustawy, Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto sprawę administracyjną ( por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 SA/Wr 137/86 ONSA 1986, nr 1 , poz. 29).
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie strony, ujawnienie dokumentu w postaci obowiązującej w UKS od dnia 6 sierpnia 1999r. Instrukcji Kancelaryjnej regulującej tryb wysyłania i doręczania pism i stosowanie tych przepisów bądź ich niestosowanie przez Inspektora Kontroli Skarbowej stanowi wykrycie okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i ma istotny wpływ na ustalenie faktycznej daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatnika.
Jak wynika z akt przedmiotem sporu między stronami była faktyczna data doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi podatnika, a nie tryb doręczenia tej decyzji. Ustalenia faktyczne sprawy, co do faktycznej daty doręczenia, dokonane zostały przez organ podatkowy m.in. w oparciu zeznania świadka M. W. – Inspektora UKS wydającego decyzję oraz P. W. – pracownika UKS doręczającego decyzję w Kancelarii pełnomocnika podatnika, tj. w trybie przewidzianym w art. 144 Ordynacji podatkowej. Datę doręczenia " 9 września 1999r." potwierdziła pracownica Kancelarii Adwokackiej przyjmująca przesyłkę.
Wbrew wywodom skargi podstawą ustaleń faktycznych sprawy nie było ustalenie przez organ podatkowy nieistnienia wewnętrznych przepisów organizacyjnych w UKS, określających zasady rejestru pism wychodzących, lecz ustalenie, że Inspektor UKS - M. W. nie prowadzi rejestru ( kontrolki ) pism wychodzących, wobec czego nie posiada dowodu na okoliczność wydania przedmiotowej decyzji do doręczenia. Faktyczna data doręczenia przyjęta zatem została w oparciu o ustalenie, że Inspektor nie prowadził rejestru pism wychodzących, którą to ocenę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do przyjęcia, iż organ podatkowy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Dokonując oceny zaskarżonego w sprawie sygn. akt I SA/Lu 683/02 postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie podzielił stanowisko Izby Skarbowej, iż "nawet gdyby okazało się, że wewnętrzne przepisy organizacyjne Urzędów Kontroli Skarbowej wymagały prowadzenia takiego rejestru, to – wobec nieprowadzenia go przez Inspektora M. W. – ustalenie takie nie dostarczyłoby dowodu na okoliczność daty doręczenia decyzji z dnia [...] września 1999 roku., Nr [...]" – k-41 akt I SA/Lu 683/02. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż ujawnienie Instrukcji Kancelaryjnej przesądza, iż datownik prezentaty kancelarii adwokackiej na kopii pisma nie odzwierciedla rzeczywistej daty doręczenia decyzji. Ujawnienie tej Instrukcji może jedynie świadczyć o jej nieprzestrzeganiu przez Inspektora M. W. w zakresie prowadzenia rejestru pism wychodzących lub nieznajomości przez niego tej instrukcji, nie wpływa zaś w żadnej mierze na dokonaną ocenę dowodów co do faktycznej daty doręczenia przesyłki i okoliczności jej doręczenia. Nie wskazuje również na podważenie wiarygodności zeznań ww. świadków, bowiem nie było sporne, iż doręczenie nastąpiło bez odnotowania gdziekolwiek daty "wyjścia" spornej przesyłki i takie były ustalenia faktyczne sprawy, podzielone co do ich oceny przez Sąd. Hipotetyczne rozważania, co wynikałoby z książki doręczeń, gdyby taka była prowadzona zgodnie z przedmiotową Instrukcją nie mogą wpływać na ocenę rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a ten co do sposobu doręczenia decyzji ( art. 144 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 152 tej ustawy ) nie był sporny. Rację ma skarżący, iż istniejący na dokumencie datownik nie jest dowodem, lecz przedmiotem dowodu w rozpoznawanej sprawie. Wbrew jednak wywodom skargi stosowana przez Inspektora praktyka doręczania decyzji nie jest bez znaczenia w sprawie, bowiem odzwierciedla ona stan rzeczywisty - sposób doręczenia przedmiotowej przesyłki jaki miał miejsce w tej konkretnej sprawie, co potwierdziła świadek E. S. – pracownica Kancelarii Adwokackiej pełnomocnika strony. Tymczasem z samego faktu istnienia Instrukcji Kancelaryjnej w żadnej mierze nie można byłoby wyprowadzić wniosku, iż data widniejąca na egzemplarzu decyzji, ostemplowana stemplem z datą "9 września 1999r." przez pracownika Kancelarii Adwokackiej nie jest datą faktycznego otrzymania tej decyzji, lecz prawdziwa jest inna data – wskazywana przez pełnomocnika strony, skoro stosowanie bądź nie Instrukcji pozostaje bez związku przyczynowo- skutkowego z bezspornym w tym zakresie stanem faktycznym sprawy, co do sposobu i trybu doręczenia decyzji.
Ujawnienie zatem istnienia Instrukcji Kancelaryjnej, nie mogło mieć wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, w szczególności zaś, braku naruszenia przez organ podatkowy art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a to stosownie do art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadziło do oddalenia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło