I SA/Lu 577/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-27
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych, uznając, że strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalono, że dochód strony skarżącej jest niemal w całości pochłaniany przez koszty utrzymania koniecznego, a ponoszenie opłat sądowych skutkowałoby uszczerbkiem w tych kosztach. Odmówiono zwolnienia od zwrotu wydatków, gdyż strona skarżąca nie ponosiła takich wydatków w postępowaniu.Stan faktyczny
Strona skarżąca W. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po wezwaniach i złożeniu wymaganych dokumentów, referendarz sądowy ocenił sytuację materialną strony. Strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem pełnoletnich, bezrobotnych dzieci, utrzymując się z wynagrodzenia, które niemal w całości pokrywa koszty utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano W. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać W. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie (data na prezentacie) wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Strona skarżąca dwukrotnie wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wykonała wezwania.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga ustalenia tego czy środki materialne posiadane przez stronę wnoszącą o przyznanie prawa pomocy pozwalają jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego.
Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że strona skarżąca nie wnosi o przeprowadzenie czynności, których przeprowadzenie łączyłoby się z koniecznością ponoszenia wydatków, zwrot których jest obowiązkiem strony skarżącej. Tym samym strona skarżąca w toku niniejszego postępowania zobowiązana jest ponosić jedynie opłaty sądowe.
W niniejszej sprawie opłaty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, §3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Na podstawie oświadczeń strony skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwojgiem pełnoletnich dzieci. Żona jak i dzieci strony skarżącej są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Gospodarstwo domowe strony skarżącej utrzymuje się z otrzymywanego przez nią wynagrodzenia wynoszącego [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Na koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się czynsz za mieszkanie – [...] złotych miesięcznie, opłata za energię elektryczną – [...] złotych miesięcznie, opłata za gaz – [...] złotych miesięcznie, opłata za wywóz nieczystości – [...] złotych miesięcznie, opłata za wodę – [...] złotych miesięcznie, opłata za telewizję kablową – [...] złotych miesięcznie. Łączne miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej i jej rodziny nieobejmujące kosztów wyżywienia wynoszą [...] złotych. Tak więc na wyżywienie strony skarżącej, jej żony oraz dwojga dzieci miesięcznie pozostaje kwota [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła, że w zakresie wyżywienia korzysta z pomocy rodziny polegającej na bezpłatnym przekazywaniu żywności.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść opłat sądowych. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej niemal w całości pochłaniają miesięczne koszty utrzymania koniecznego nie obejmujące kosztów wyżywienia, dla poniesienia których musi ona korzystać z pomocy rodziny. Dlatego przyjąć należy, że uiszczenie opłat sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Uiszczenie opłat sądowych będzie mogło bowiem nastąpić jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków finansowych służących ponoszeniu wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. To zaś skutkować będzie powstaniem uszczerbku w tych kosztach.
Odnośnie natomiast zwolnienie strony skarżącej od obowiązku zwrotu wydatków podnieść należy, że skoro na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek zwrotu wydatków to brak jest podstaw do zwolnienie jej z tego obowiązku.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło